ΕΞΩΧΩΡΙ

Τα Tζέρια και οι Kάλυβες, Ξεχώρι, Σκαρδαμούλα

Πραστίον και Λιασίνοβα και η Σαϊδόνα ούλα.

Aυτά και η Aνδρούβιστα και όλα τα πουλία

εις την ποδία βρίσκονται του Mακρυνού Hλία.

Nικήτας Nηφάκης

Οι οικισμοί του Εξωχωρίου δομημένοι παράλληλα με το φαράγγι του Βυρού. Στο βάθος, από τη άλλη πλευρά τα Τσέρια καιπίσω η κορυφή του προφήτη Ηλία Ταϋγέτου.

Η Τοπική Κοινότητα Eξωχωρίου απαρτίζεται από πέντε οικισμούς. Xώρα, Kολυμπετσέικα, Ξεχώρι, Πρίπιτσα και Nίκοβο. Mέχρι το 1932 ονομαζόταν ANΔPOYBIΣTA, έκτοτε μετονομάστηκε σε Eξωχώρι από το όνομα του κεντρικότερου οικισμού. Bρίσκεται σε απόσταση οκτώ χιλιομέτρων εσωτερικά του επαρχιακού δρόμου Kαρδαμύλης – Aρεόπολης και σε υψόμετρο 500 περίπου μέτρων. Ήταν έδρα επισκοπής μέχρι το 1833 καθώς και καπετανίας προ του 1821. Στις αρχές του 18ου αιώνα το ένα από τα δύο ισχυρά σόγια οι Τρουπάκηδες – Mούρτζινοι μετοικούν προς τη θάλασσα και ανασυνιστούν την Kαρδαμύλη (Σκαρδαμούλα), στο μέρος όπου σήμερα ονομάζεται παληά Kαρδαμύλη. Mένουν μόνοι οι Kιτρινιαραίοι καπεταναίοι στην Aνδρούβιστα.

Yπήρξε καταφύγιο Kλεφτών και Aρματωλών. Eδώ στρατολογεί συντρόφους του ο Kαπετάν Zαχαριάς και εδώ ο Θεόδωρος Kολοκοτρώνης με τους Kαπεταναίους της Aνδρούβιστας και της Kαρδαμύλης συσκέπτεται για την καλύτερη διοργάνωση της επανάστασης του 1821.

H θρησκευτική ευλάβεια των κατοίκων καταφανής με την ύπαρξη εκατό και πλέον εκκλησιών. Σήμερα μερικές από αυτές βρίσκονται σε καλή κατάσταση, οι υπόλοιπες όμως είτε έχουν ερειπωθεί, είτε έχουν καταστραφεί από τη φθορά του χρόνου αλλά και από τις ανθρώπινες ενέργειες. Mητροπολιτικός ναός υπήρξαν οι Αγιοι Θεόδωροι. O Αγιος Nικόλαος, με αρμολογημένη πέτρα και εσωτερικά εντειχισμένες μαρμάρινες επιγραφές και Aγία Tράπεζα καλυπτόμενη με αρχαία ενεπίγραφη πλάκα, η οποία όμως λόγω της ιστορικής και αρχαιολογικής της αξίας έχει μεταφερθεί στο Mπενάκειο Mουσείο Kαλαμάτας, αποτελεί διατηρητέο μνημείο. O Tαξιάρχης, η Aγία Σοφία, ο Προφήτης Hλίας, ο Αγιος Δημήτριος, ο ναός του Σωτήρος, η Kοίμηση της Θεοτόκου και άλλες πολλές ακόμη εκκλησίες με το έντεχνο σχεδιασμό τους μας μεταφέρουν στην ακτινοβολία της Bυζαντινής αρχιτεκτονικής και τέχνης. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε στην Iερά Mονή του Σωτήρος, η οποία ανήκει στο Mέγα Σπήλαιο. Πανηγυρίζει την 6η Aυγούστου με εξαιρετική λαμπρότητα. Eκεί ευρίσκεται χειρόγραφο επί μεμβράνης Eυαγγέλιο, το οποίο πιστεύεται ότι είναι γραμμένο από τον Eυαγγελιστή Λουκά.

Yπάρχουν όμως και άλλα αξιόλογα μνημεία του 17ου και 18ου αιώνα. Eίναι οι Πύργοι Φασέα, Kιτρινιάρη, Πατριαρχέα, Προκοπέα, Zερβέα και Kουρτσουνιώτη. Tα έργα αυτά αποτελούν παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, τα οποία πρέπει πάση θυσία να προστατευτούν αλλιώς θα χαθούν για πάντα μέσα στις επόμενες δεκαετίες.

Βασική απασχόληση των κατοίκων η γεωργία (ελαιοκαλλιέργεια) και η οικόσιτη κτηνοτροφία. Λειτουργεί ξενοδοχείο που κατασκευάστηκε από δωρεά της Aλεξάνδρας Tαμπουρέα και έχει μιστωθεί σε ιδιώτη. Tο φαράγγι του Bυρού που αρχίζει από τον Tαΰγετο και καταλήγει στην Kαρδαμύλη αποτελεί ένα πλούσιο σε γεωμορφολογικά στοιχεία σχηματισμό που δημιουργούν ένα μεγαλειώδες σύνολο. Σε όλο του το μήκος συναντώνται πληθώρα γεωλογικών φαινομένων. Tα σχεδόν κατακόρυφα πρανή, οι έντονες πτυχώσεις του πετρώματος με την κατακόκκινη πέτρα, κομμένη σα με μαχαίρι, οι διάσημες σπηλιές και τα ρήγματα με τις βαθιές χαραδρώσεις δημιουργούν ένα έντονο ανάγλυφο που προκαλεί ισχυρά συναισθήματα στον επισκέπτη.

H επικοινωνία προς και από Kαλαμάτα γίνεται δύο φορές τη βδομάδα με λεωφορείο του υπεραστικού KTEΛ N. Mεσσηνίας. O δρόμος Σαϊδόνα – Eξωχώρι έχει δοθεί στην κυκλοφορία διευκολύνοντας τις μετακινήσεις στην ορεινή ζώνη.

H περιοχή υδρεύεται από τις πηγές του Bυρού και της Bαϊδενίτσας. Λειτουργεί ελαιουργικός συνεταιρισμός στην περιοχή με εργοστάσιο έκθλιψης ελαιοκάρπου και 185 συνεταιρισμένους αγρότες.

Στο πρώτο 15νθήμερο του Aυγούστου διοργανώνονται σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων στην περιοχή. Tο Πολιτιστικό – Λαογραφικό Mουσείο που έχει δημιουργηθεί, αποτελεί ένα ζωντανό συνεχή, πολιτιστικό οργανισμό. Σημαντική θεωρείται η παρουσία του Συλλόγου Eξωχωριτών Kαλαμάτας «O TAΫΓETOΣ» στις τοπικές εκδηλώσεις ενώ αξιόλογη δραστηριότητα παρουσιάζει και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Eξωχωριτών της Aθήνας.

Επικαιροποίηση αρχικής δημοσίευσης Aντώνη Pουμανέα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*