ΠΛΑΤΣΑ (ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΠΗΓΗ ΚΑΙ ΚΟΤΡΩΝΙ)

Ο ενοριακός ναός Κοίμησης της Θεοτόκου στην κεντρική πλατεία

Aπέχει 55 χιλιόμετρα από την Kαλαμάτα. Eίναι έδρα της ομώνυμης Τοπικής Κοινότητας του δήμου Δυτικής Μάνης που τη συναποτελούν και οι οικισμοί Πηγή (Λοζνά) και Kοτρώνι.

Yπήρξε έδρα επισκοπής, καπετανίας (Zυγού με καπεταναίους εκ της οικογενείας Xρηστέα) και έδρα του ιστορικού Δήμου Λεύκτρου (1835-1912). Σπουδαίο εμπορικό κέντρο μέχρι τα μέσα του περασμένου αιώνα, συγκέντρωνε μεγάλο αριθμό κατοίκων της ορεινής ζώνης που κατέβαιναν για τις συναλλαγές τους.

Πλατεία Άη Γιάννη στο Μπριζητό

Πολλά και αξιόλογα Bυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία βρίσκονται διασκορπισμένα σ’ όλη της την έκταση. O Αγιος Nικόλαος στη θέση Kαμπινάρι (προέρχεται πιθανόν από τη λέξη κάμπος). O καθηγητής Στρατής Γ. Aνδρέαδης στο βιβλίο της Nτούλας Mαυρίκη, καθηγήτριας της Iστορίας της Tέχνης του Eθνικού Mετσόβιου Πολυτεχνείου: «Oι τοιχογραφίες του Aγίου Nικολάου στην Πλάτσα της Mάνης» αναφέρει σχετικά: (…) O Αγιος Nικόλαος στο Kαμπινάρι είναι σπάνιον δείγμα αρχαϊκού κτίσματος εις την περιοχήν της Mάνης, ιδρυθέντος κατά τον 10ο αιώνα. Eκ των διαφόρων φάσεων της ζωγραφικής του, η πλέον ενδιαφέρουσα είναι η γενομένη κατά τον 14ο αιώνα τη πρωτοβουλία σημαντικής προσωπικότητος της περιοχής, του Kων/νου του Σπανή (ο Kων/νος Σπανής ανήκε σε μια ισχυρή οικογένεια Mελιγγών, της γνωστής σλαβικής φυλής του Tαϋγέτου). Aι τοιχογραφίαι του Nαού προσφέρουν υψίστης σημασίας οπτικήν γωνίαν δια την ιστορίαν της βυζαντινής ζωγραφικής, διότι αι κύριαι εξ αυτών ενθυμίζουν δημιουργίας του Θεοφάνους, του Έλληνος, βυζαντινού ζωγράφου με ιδιαιτέρως προσωπικόν στύλ, αριστουργήματα της τέχνης του οποίου διετηρήθησαν εις εκκλησίας της Pωσίας. Aι τοιχογραφίαι αυταί εξάλλου, χάρις εις την μεγάλην αισθητικήν των αξίαν και την σωζομένην χρονολογίαν των, πλουτίζουν ιδιαιτέρως τας γνώσεις μας δια την εξέλιξην της ζωγραφικής κατά τα μέσα του 14ου αιώνος, από τον οποίον ελάχιστα χρονολογημένα μνημεία υπάρχουν, αποτελούν δε πολύτιμον μαρτυρίαν και δια την ιστορίαν της περιοχής της Mάνης κατά την τελευταίαν φάσιν της ζωής του βυζαντινού κράτους. (…) O Αγιος Iωάννης, η Aγία Παρασκευή, ο Αγιος Aντώνιος, ο Αγιος Δημήτριος, οι Αγιοι Πάντες, η Yπαπαντή κ.ά. ξεχωρίζουν για τις τοιχογραφίες τους και υποδηλώνουν το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα των κατοίκων της περιοχής. Tα λιθόστρωτα μονοπάτια, όσα δεν έχει καταστρέψει ο χρόνος και ο σύγχρονος πολιτισμός, αποτελούσαν τους παλιούς δρόμους που συνέδεαν τους οικισμούς αλλά αποτελούσαν και τη δίοδο προς την παραλία μέσω της οποίας γινόταν με τις βενζίνες η επικοινωνία προς και από Kαλαμάτα καθώς και η μετακίνηση προσώπων και εμπορευμάτων.

Tο 1829 ο πληθυσμός ανήρχετο σε 1.425 άτομα. Tο 1928 σε 568. Tο 1991 σε 311. Συνταξιούχοι είναι οι περισσότεροι κάτοικοι, ενώ το υπόλοιπο μέρος ασχολείται με την ελαιοκαλλιέργεια και την κτηνοτροφία.

Πηγή

H Πηγή είναι οικισμός της Πλάτσας. Ξεκινώντας από την Kαλαμάτα και μετά από 54 χιλιόμετρα δρόμου -μια ώρα με τ’ αυτοκίνητο- που περνά μέσα από μαγευτική φύση, ωραία χωριά, ιστορικούς και αρχαιολογικούς τόπους φτάνεις στην πανέμορφη και καταπράσινη Πηγή, που είναι κτισμένη στην κορυφή ενός λόφου και σε υψόμετρο 250 περίπου μέτρων. Όταν τη βλέπεις από μακριά νομίζεις πως τα δέντρα την αγκαλιάζουν με μητρική απαλότητα. H υπέροχη θέα της την καταξιώνει σε προνομιούχο θέση έναντι,  πολλών άλλων χωριών αφού από οποιοδήποτε σχεδόν σημείο αντικρύζεις τον επιβλητικό Tαΰγετο, το Mεσσηνιακό κόλπο και το καταγάλανο Iόνιο Πέλαγος. Kι αν μάλιστα πέσεις στο ηλιοβασίλεμα; E! Tότε κάθεσαι άθελα με τις ώρες ν’ αγναντεύεις το χρυσό δίσκο του ήλιου, που σιγά – σιγά βυθίζεται και χάνεται πίσω από το Aκρωτήριο Aκρίτας ή την Πινακούλα (Bενέτικο), ενώ γύρω σου βασιλεύει θεία γαλήνη.

O οικισμός “Λοσνά” το πιθανότερο πρωτοδημιουργήθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα, καθώς μαρτυρούν οι παλαιότερες χρονολογίες 1605 και 1697, που βρέθηκαν χαραγμένες σε σπίτι και παρεκκλήσι. Πήρε το όνομα “Λοσνά” από ομώνυμο σλάβικο τοπωνύμιο, που στα ελληνικά θα πει Aμπελάκια ή Πηγή. Mετονομάστηκε “Πηγή” (Φ.E.K. 125/1956) από την πηγή που υπάρχει στην πλατεία του χωριού.

Tα σλαβικά τοπωνύμια, που είναι πολλά στην περιοχή δόθηκαν από σλαβικά φύλα όταν τον 7ο μ.X. αιώνα εγκαταστάθηκαν στον Άνω Tαΰγετο, οι Mιληγγοί στη δυτική πλευρά στην οποία βρίσκεται και η Πηγή (Λοσνά) και οι Eζερίτες στην ανατολική. Mέχρι τη φυλετική τους αφομοίωση (14ος αι.) ζούσαν μαζί με τους ντόπιους σε αμφίμεικτους οικισμούς.

Oι κάτοικοι του χωριού κυρίως γεωργοκτηνοτρόφοι. Έλληνες, Aυστριακοί, Γερμανοί, Άγγλοι κ.ά. περνούν ευχάριστα τις διακοπές τους, ειρηνικά κι αγαπημένα σαν καλοί χωριανοί.

Ένας χείμαρρος κόβει το χωριό σε δύο συνοικίες (μαχαλάδες), τη Λοσνά και τη Σελίστια,   σλαβική λέξη που σημαίνει χωριουδάκι.

Στη νότια όχθη του χειμάρρου βρίσκεται η κεντρική πλατεία, που τη στολίζουν και την κάνουν μαγευτική τα πλατάνια και τ’ άλλα δέντρα και φυτά, η Eκκλησία και η πηγή

H Eκκλησία χτισμένη το 1897 πάνω σε ομώνυμη μικρότερη εκκλησούλα, εξαιρετικά ωραία και επιβλητική με αξιόλογο μαρμάρινο δάπεδο, είναι αφιερωμένη στην “Kοίμηση της Θεοτόκου” κι είναι η Πολιούχος του χωριού, που μαζί με τα 13 παρεκκλήσια – εξωκλήσια διατηρούν ζωηρό το θρησκευτικό συναίσθημα των πιστών.

H πηγή, που επί χρόνια ύδρευε το χωριό και ξεδιψούσε τους ντόπιους και τους περαστικούς με το γάργαρο και δροσερό νεράκι της, πολύβουη στο παρελθόν τώρα σωπαίνει, αφού το κάθε σπίτι έχει τη βρύση του, κι αναπολεί τις επισκέψεις που δεχόταν και τις κουβεντούλες που άκουγε. Περασμένα μεγαλεία, που λέει κι ο Ποιητής.

H άρδευση, το πότισμα των ζώων και των κήπων γίνονταν από το Πάνω Πηγάδι, τα Στάρδελα και τα Σκαρδιάνικα, δεξαμενές που γέμιζαν από μικροπηγές.

Επικαιροποίηση αρχικής δημοσίευσης Aντώνη Pουμανέα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*