Αξιότιμοι Κυρίες και Κύριοι, από τη Λακωνία, την Ελλάδα, τη Γαλλία και την Ιταλία, σας καλησπερίζω.

Ευχαριστώ τους οργανωτές που μου έδωσαν τη δυνατότητα να απευθυνθώ, στο δεκάλεπτο που μου παραχώρησαν, σε σας που τιμάτε την εκδήλωση με την παρουσία σας και να σας παρουσιάσω τίτλους κεφαλαίων ιστορίας στο θέμα ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΗ ΜΑΝΗ.

Έχω βαθιά ριζωμένη στη συνείδησή μου την πεποίθηση ότι η ΜΑΝΗ δεν είναι μόνο τόπος.

Είναι κυρίως τρόπος ζωής.

Τρόπος ζωής που καθορίζεται από τα ιδιαίτερα γεωφυσικά και κλιματολογικά χαρακτηριστικά της.

Χαρακτηριστικά που επιδρούν κατά τη διάρκεια λίγων γενεών στο ανθρωπογενές περιβάλλον δημιουργώντας την ιδιοσυστασία του Μανιάτη που όλοι γνωρίζομε και κουβαλάμε. 

Αυτός ο τρόπος ζωής καθορίζει και τις πολλαπλές μετακινήσεις από και προς τη Μάνη που, περιορίζοντας το χρόνο τους στη μετά Χριστό περίοδο, παρουσιάζω επιγραμματικά στη συνέχεια

ΜΑΝΗ. Από την εποχή του Κοινού των Λακεδαιμονίων, μετά την Ρωμαϊκή κυριαρχία και στον Ελλαδικό χώρο, ο τόπος μας, περιλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος από τις 24 πόλεις του Κοινού των Ελευθερολακώνων, μετεξελίσσεται και αυτονομείται .

Τους επόμενους αιώνες, περνούν από δω και καταστρέφουν Γότθοι από την Κεντρική Ευρώπη και Βάνδαλοι από τη Βόρεια Αφρική.

Εγκαθίστανται ειρηνικά στα ορεινά Σλάβοι.

Χτίζουν προγεφυρώματα ως επίδοξοι κυρίαρχοι οι Φράγκοι.

Αλλά, ανατροφοδοτείται με μανιάτικο πληθυσμό το συρρικνωμένο Βυζάντιο.

Στη συνέχεια αυτής της πληθυσμιακής αφαίμαξης, η Μάνη αποδέχεται, πιεζόμενους από τους Οθωμανούς, χιλιάδες Αλβανούς.

Και, στη διάρκεια δύο γενεών, τους εξελληνίζει.

Σε τέτοιο βαθμό που δίνουν μαζί τους τελευταίους απεγνωσμένους πολεμικούς αγώνες για αποφυγή της κατάκτησης.

Τότε που ο Μυστράς δόθηκε προίκα στο Σουλτάνο Μωάμεθ τον Κατακτητή από τον τελευταίο Δεσπότη του.

Αλλά η Μάνη δεν υποτάσσεται.

Συμμαχεί με τους Βενετσιάνους  και πολεμά τους Οθωμανούς μαζί τους για 25 χρόνια.

Και όταν αυτοί συνθηκολογούν, η Μάνη εξακολουθεί να αντιστέκεται.

Τους τρεις αιώνες που ακολουθούν δέχεται οργανωμένες εισβολές πολυάριθμων οθωμανικών στρατευμάτων, από στεριά και θάλασσα, που αποσκοπούν στην κατάκτησή της με κάθε θυσία.

Δεν τα καταφέρνουν αλλά την πληγώνουν και την αφαιμάσσουν.

Η κατάσταση γίνεται κρίσιμη στα μέσα του 17ου αιώνα όταν οι ελπίδες για βοήθεια από τη Δύση σβήνουν.

Τότε αναζητείται ως διέξοδος η διαφυγή και η μετανάστευση.

Κυρίως σε περιοχές της Ιταλίας με την οποία συνδέουν τη Μάνη εμπορικοί δεσμοί λόγω της παράκτιας ναυσιπλοΐας, αλλά και δεσμοί αίματος λόγω των εδώ εγκαταστάσεων αρκετών οικογενειών από ιταλικές πόλεις κατά τη Φραγκοκρατία και το εμπόριο στους ναυτικούς δρόμους προς την Ανατολή.

Μια απ` αυτές τις οικογένειες ήταν και οι Μέδικοι από τη Φλωρεντία.

Εγκατεστημένοι αρχικά στο Δουκάτο της Αθήνας που κατείχαν οι συγγενείς τους Αντζαγιόλι, ορίστηκαν απ` αυτούς διοικητές του Άργους που ήταν περιοχή τους.

Συμπεθέρεψαν με τη βυζαντινή οικογένεια των Μελισσηνών που κατείχαν και τη γειτονική Κυνουρία με επίκεντρο τον Πραστό, συνόδεψαν τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο που, ως Δεσπότης της Πελοποννήσου κατέλαβε, λίγα χρόνια πριν την άλωση της Πόλης, τα φράγκικα κάστρα του Οιτύλου και του Λεύκτρου.

Και εγκαταστάθηκαν ως κυρίαρχοι στο μεγαλύτερο μέρος της δυτικής Μάνης με επίκεντρα το Πραστείο, που δημιούργησαν οι ίδιοι, και το Οίτυλο.

…………………..

Την ήττα των Βενετσιάνων  στην Κρήτη και την κατάληψή της από τους Οθωμανούς το 1669 ακολούθησε η εισβολή των τελευταίων στη Μάνη από την Καλαμάτα και η κατασκευή των φρουρίων της Ζαρνάτας και της Κελεφάς.

Έτσι, η μετανάστευση απέμεινε ως η μόνη διέξοδος από την υποταγή.

Ιδιαίτερα στην οικογένεια των Μεδίκων – Γιατράκων – Γιατρών που πρωτοστατούσε σε όλες τις επαναστατικές κινήσεις που είχαν προηγηθεί.

Αυτή τη φορά η συμφωνία με τον δούκα Κοσμά Γ΄ Μέδικο της Φλωρεντίας τελεσφόρησε.

Οι μετανάστες Μανιάτες  ξεκινώντας με τρία καΐκια από το πόρτο Καλαμίτσι, ένα μίλι νότια της τωρινής Καρδαμύλης, και περνώντας από τη βενετσιάνικη Ζάκυνθο, παίρνουν την άδεια να συνεχίσουν.

Μετά από πολλές ταλαιπωρίες τα δύο από τα καΐκια φθάνουν στη βορειοδυτική Ιταλία, στην ευρύτερη περιοχή της Φλωρεντίας των Μεδίκων.

Εγκαθίστανται στην περιοχή Μαρέμα της Τοσκάνης, μεταξύ Λιβόρνου και Σιβιταβέτσια.

Οι πληροφορίες, που υπήρξαν κατά την πρώτη περίοδο, μας ενημερώνουν για τον θρησκευτικό εκλατινισμό τους σε σύντομο χρόνο και για τις διοικητικές ενέργειες που αποσκοπούσαν στην αφομοίωσή τους.

Απομένει η εκδήλωση βούλησης από τους δήμους της Μάνης για συντονισμένη επιστημονική έρευνα που θα επιδιώξει την ανάσυρση στοιχείων μετεξέλιξης και αυτής της μετανάστευσης.

Θα συμβάλλει ασφαλώς για τη θετική έκβαση μιας τέτοιας έρευνας και αυτό που ειπώθηκε στην αρχή: η Μάνη δεν είναι μόνο τόπος είναι και τρόπος ζωής. Που αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο αναγνώρισης για τις μανιάτικες ρίζες.

Παρουσιάστηκε στο Γύθειο, στα πλαίσια του συνεδρίου ΝΟΣΤΟΣ 2012, που συμμετείχαν εκτός από την ελληνική και αντιπροσωπείες από απογόνους μανιάτικων μεταναστεύσεων στη Γαλλία και στον Ιταλία

Αξιότιμοι Κυρίες και Κύριοι, από τη Λακωνία, την Ελλάδα, τη Γαλλία και την Ιταλία, σας καλησπερίζω.

Ευχαριστώ τους οργανωτές που μου έδωσαν τη δυνατότητα να απευθυνθώ, στο δεκάλεπτο που μου παραχώρησαν, σε σας που τιμάτε την εκδήλωση με την παρουσία σας και να σας παρουσιάσω τίτλους κεφαλαίων ιστορίας στο θέμα ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΗ ΜΑΝΗ.

Έχω βαθιά ριζωμένη στη συνείδησή μου την πεποίθηση ότι η ΜΑΝΗ δεν είναι μόνο τόπος.

Είναι κυρίως τρόπος ζωής.

Τρόπος ζωής που καθορίζεται από τα ιδιαίτερα γεωφυσικά και κλιματολογικά χαρακτηριστικά της.

Χαρακτηριστικά που επιδρούν κατά τη διάρκεια λίγων γενεών στο ανθρωπογενές περιβάλλον δημιουργώντας την ιδιοσυστασία του Μανιάτη που όλοι γνωρίζομε και κουβαλάμε. 

Αυτός ο τρόπος ζωής καθορίζει και τις πολλαπλές μετακινήσεις από και προς τη Μάνη που, περιορίζοντας το χρόνο τους στη μετά Χριστό περίοδο, παρουσιάζω επιγραμματικά στη συνέχεια

ΜΑΝΗ. Από την εποχή του Κοινού των Λακεδαιμονίων, μετά την Ρωμαϊκή κυριαρχία και στον Ελλαδικό χώρο, ο τόπος μας, περιλαμβάνοντας το μεγαλύτερο μέρος από τις 24 πόλεις του Κοινού των Ελευθερολακώνων, μετεξελίσσεται και αυτονομείται .

Τους επόμενους αιώνες, περνούν από δω και καταστρέφουν Γότθοι από την Κεντρική Ευρώπη και Βάνδαλοι από τη Βόρεια Αφρική.

Εγκαθίστανται ειρηνικά στα ορεινά Σλάβοι.

Χτίζουν προγεφυρώματα ως επίδοξοι κυρίαρχοι οι Φράγκοι.

Αλλά, ανατροφοδοτείται με μανιάτικο πληθυσμό το συρρικνωμένο Βυζάντιο.

Στη συνέχεια αυτής της πληθυσμιακής αφαίμαξης, η Μάνη αποδέχεται, πιεζόμενους από τους Οθωμανούς, χιλιάδες Αλβανούς.

Και, στη διάρκεια δύο γενεών, τους εξελληνίζει.

Σε τέτοιο βαθμό που δίνουν μαζί τους τελευταίους απεγνωσμένους πολεμικούς αγώνες για αποφυγή της κατάκτησης.

Τότε που ο Μυστράς δόθηκε προίκα στο Σουλτάνο Μωάμεθ τον Κατακτητή από τον τελευταίο Δεσπότη του.

Αλλά η Μάνη δεν υποτάσσεται.

Συμμαχεί με τους Βενετσιάνους  και πολεμά τους Οθωμανούς μαζί τους για 25 χρόνια.

Και όταν αυτοί συνθηκολογούν, η Μάνη εξακολουθεί να αντιστέκεται.

Τους τρεις αιώνες που ακολουθούν δέχεται οργανωμένες εισβολές πολυάριθμων οθωμανικών στρατευμάτων, από στεριά και θάλασσα, που αποσκοπούν στην κατάκτησή της με κάθε θυσία.

Δεν τα καταφέρνουν αλλά την πληγώνουν και την αφαιμάσσουν.

Η κατάσταση γίνεται κρίσιμη στα μέσα του 17ου αιώνα όταν οι ελπίδες για βοήθεια από τη Δύση σβήνουν.

Τότε αναζητείται ως διέξοδος η διαφυγή και η μετανάστευση.

Κυρίως σε περιοχές της Ιταλίας με την οποία συνδέουν τη Μάνη εμπορικοί δεσμοί λόγω της παράκτιας ναυσιπλοΐας, αλλά και δεσμοί αίματος λόγω των εδώ εγκαταστάσεων αρκετών οικογενειών από ιταλικές πόλεις κατά τη Φραγκοκρατία και το εμπόριο στους ναυτικούς δρόμους προς την Ανατολή.

Μια απ` αυτές τις οικογένειες ήταν και οι Μέδικοι από τη Φλωρεντία.

Εγκατεστημένοι αρχικά στο Δουκάτο της Αθήνας που κατείχαν οι συγγενείς τους Αντζαγιόλι, ορίστηκαν απ` αυτούς διοικητές του Άργους που ήταν περιοχή τους.

Συμπεθέρεψαν με τη βυζαντινή οικογένεια των Μελισσηνών που κατείχαν και τη γειτονική Κυνουρία με επίκεντρο τον Πραστό, συνόδεψαν τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο που, ως Δεσπότης της Πελοποννήσου κατέλαβε, λίγα χρόνια πριν την άλωση της Πόλης, τα φράγκικα κάστρα του Οιτύλου και του Λεύκτρου.

Και εγκαταστάθηκαν ως κυρίαρχοι στο μεγαλύτερο μέρος της δυτικής Μάνης με επίκεντρα το Πραστείο, που δημιούργησαν οι ίδιοι, και το Οίτυλο.

…………………..

Την ήττα των Βενετσιάνων  στην Κρήτη και την κατάληψή της από τους Οθωμανούς το 1669 ακολούθησε η εισβολή των τελευταίων στη Μάνη από την Καλαμάτα και η κατασκευή των φρουρίων της Ζαρνάτας και της Κελεφάς.

Έτσι, η μετανάστευση απέμεινε ως η μόνη διέξοδος από την υποταγή.

Ιδιαίτερα στην οικογένεια των Μεδίκων – Γιατράκων – Γιατρών που πρωτοστατούσε σε όλες τις επαναστατικές κινήσεις που είχαν προηγηθεί.

Αυτή τη φορά η συμφωνία με τον δούκα Κοσμά Γ΄ Μέδικο της Φλωρεντίας τελεσφόρησε.

Οι μετανάστες Μανιάτες  ξεκινώντας με τρία καΐκια από το πόρτο Καλαμίτσι, ένα μίλι νότια της τωρινής Καρδαμύλης, και περνώντας από τη βενετσιάνικη Ζάκυνθο, παίρνουν την άδεια να συνεχίσουν.

Μετά από πολλές ταλαιπωρίες τα δύο από τα καΐκια φθάνουν στη βορειοδυτική Ιταλία, στην ευρύτερη περιοχή της Φλωρεντίας των Μεδίκων.

Εγκαθίστανται στην περιοχή Μαρέμα της Τοσκάνης, μεταξύ Λιβόρνου και Σιβιταβέτσια.

Οι πληροφορίες, που υπήρξαν κατά την πρώτη περίοδο, μας ενημερώνουν για τον θρησκευτικό εκλατινισμό τους σε σύντομο χρόνο και για τις διοικητικές ενέργειες που αποσκοπούσαν στην αφομοίωσή τους.

Απομένει η εκδήλωση βούλησης από τους δήμους της Μάνης για συντονισμένη επιστημονική έρευνα που θα επιδιώξει την ανάσυρση στοιχείων μετεξέλιξης και αυτής της μετανάστευσης.

Θα συμβάλλει ασφαλώς για τη θετική έκβαση μιας τέτοιας έρευνας και αυτό που ειπώθηκε στην αρχή: η Μάνη δεν είναι μόνο τόπος είναι και τρόπος ζωής. Που αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο αναγνώρισης για τις μανιάτικες ρίζες.

*Παρουσιάστηκε στο Γύθειο, στα πλαίσια του συνεδρίου ΝΟΣΤΟΣ 2012, που συμμετείχαν εκτός από την ελληνική και αντιπροσωπείες από απογόνους μανιάτικων μεταναστεύσεων στη Γαλλία και στον Ιταλία.