Όλα τα άρθρα του/της admin


   Mani, our area, by the structure of its natural topography and its residential composition, defines the framework of communication and the shapes of the aspirations of its inhabitants. Full of self-contained micro-sites, with little production potential, with difficult transportation and with small settlements, Mani determines the self-sufficiency and the autonomy of each micro-site. The relations between the inhabitants of the settlements, while not lacking in sentimentality due to their common origin and genetic make-up, do not extend to complete mutual understanding. There is also the common element, of proud individual egoism, which does not allow it. As the past teaches us, it is only when the region is faced with a great common danger that the reservations are lifted and universally supported common actions are initiated.

   The developments of the last 3-4 decades remove these isolating tendencies and shape development possibilities, which can only be promoted with joint actions, spreading the benefits to all. Tendencies, in order to be able to be transformed into actions and actions into tangible results, require the existence of appropriate human resources that will act as a catalyst. In other words, what is required are human resources that have gone beyond personal aspirations and ambitions and have the ability to plan and coordinate a common course of action by defining goals and their implementation processes without having personal ambitions as the main goal. 

   A few months ago, proposals for the self-governing transformation of Mani were made public. Their announcement at festive events without documentation of how they will be promoted, to put it mildly, can only be described as naive. Such transformations require a great deal of preparation and consensus-building among those closely associated with the proposed transformations, both at the local government level and at the level of the state administration. Above all, they require a long information campaign until ordinary citizens are convinced that the proposed local government changes will have a positive impact on their daily lives and will help to improve their finances in future years. The topography of Mani, with several local centres that define local specificities, do not create optimism for easy acceptance of this kind of proposals by the majority of the individual regions.

   A significant contribution to the process of maturing a common framework could be achieved by utilising the actions of the Mani OXE program. As we mentioned in the editorial published in the previous issue (July 2022) of MANIOT SOLIDARITY: We thought in 2018, when the Integrated Spatial Investments (ΟΧΕ) Program of Mani was announced with public funding of 12,100,000 € as an addition to the credits of the Peloponnese Regional Operational Program (ΠΕΠ) (2014 – 2021), that this special financing could be a model of a harmonious synthesis of the investment needs of the private and public sector of our region. Unfortunately, in the almost four years that have passed since then, an integrated program with a Development Strategy and a solid Action Plan, has not seen the light of day. For the public technical works which have been proposed to be included in the OXE Mani Program, their fragmentary character and their unrelated form were obvious.The above also applies to the intangible actions of general utility that could be promoted through this program and financed by it.

   We have no illusions that, with the above amount of the Integrated Spatial Investments (OXE) Mani program, all the needs of the Mani geographical area could be met. What we claim is that project and action choices could have emerged, either in 2018 with the old local government team or in 2019 with the new one, following a joint proposal of the two main beneficiaries of the funding, namely the two municipalities (δήμοι) of Mani. This could have been achieved through prolonged consultations and meetings that would have as main objective projects and actions of a homogeneous and unifying nature. The lack of action of this kind finally led, due to the risk of losing part of this funding, to the initiatives undertaken by the competent Department of the Region of Peloponnese. The work of this department led to the final formulation of the program through the consolidation of the individual proposals that had been proposed by the two beneficiary municipalities of Mani and the addition of some generalised projects after a technocratic approach.Thus, given the end of the program’s time horizon, in 2023, the very concept of “integrated” contained in its title seems incomplete! And even more incomplete in terms of its potential for implementation remains the idea of self-governing or administrative reconstruction of the geographical area of Mani through the use of the resources of this program.

                                                                                                                        THE EDITORIAL BOARD

ΑΠΟ ΜΗΝΑ ΣΕ ΜΗΝΑ – Ιούλιος 2022

Έφυγε από τη ζωή ο πρώην δήμαρχος Καλαμάτας Παναγής Κουμάντος

Το βράδυ της 1ης Ιουνίου άφησε την τελευταία του πνοή, στο Νοσοκομείο Καλαμάτας, όπου νοσηλευόταν, ο πρώην δήμαρχος Καλαμάτας Παναγής Κουμάντος.

Ο Παναγής Χρήστου Κουμάντος είχε γεννηθεί στην Καλαμάτα το 1935 και διετέλεσε δήμαρχος Καλαμάτας της περιόδους 1991-1994 και 1999-2002. Η καταγωγή της οικογένειας ήταν από τη Δημητσάνα Γορτυνίας, αλλά φαίνεται ότι μετά τις διώξεις του 1769 (Ορλωφικά) μετακινήθηκε και εγκαταστάθηκε για δεκαετίες στον οικισμό Μαλευριάνικα Σταυροπηγίου Δυτικής Μάνης με το επώνυμο Κουμαντέας μέχρι τη μετεγκατάστασή της στην Καλαμάτα.

Ο Παναγής Κουμάντος είχε πάθος με την ιστορία και είχε εκδώσει δύο ιστορικά δοκίμια με τίτλο: “Η συνδικαλιστική οργάνωση ‘Aλληλεγγύη’” και “Το Μακεδονικό Ζήτημα” καθώς και τα βιβλία: “Βόρειος Ήπειρος. Στο μονόδρομο της Αυτονομίας”, “Το Εργατικό – Συνδικαλιστικό Κίνημα Καλαμάτας [1900 -1960]”, “Η Δημοκρατία του Πόντου”. “Βιογραφικές δημοτικές αναμνήσεις”. “Διάλογοι με τον Αχμέτ”. “Στα βήματα του Ιωσήφ Βαλέστ”. “Σπουδή του βίου και της πολιτείας του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου”.

Ήταν μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων, της Διεθνούς Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, του Συνδέσμου Ιστορικών Συγγραφέων και του Συλλόγου της Διάδοσιν των Γραμμάτων.

Ένα ακόμα βήμα για ανάπτυξη εγκαταστάσεων υδατοδρομίου στο λιμάνι της Καλαμάτας

Άδεια ίδρυσης υδατοδρομίου έλαβε το «Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Καλαμάτας» στην περιοχή του Λιμένα Καλαμάτας, προκειμένου να προβεί στις προβλεπόμενες ενέργειες για την κατασκευή των απαιτούμενων εγκαταστάσεων.

Η άδεια χορηγήθηκε έπειτα από Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) του υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Ιωάννη Πλακιωτάκη, του υφυπουργού Οικονομικών Απόστολου Βεσυρόπουλου και του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιου για τις Μεταφορές, Μιχάλη Παπαδόπουλου.

Με την άδεια ίδρυσης υδατοδρομίου γίνεται το πρώτο βήμα για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων στο λιμένα Καλαμάτας, καθώς πληρούνται οι προϋποθέσεις για να κατατεθεί αίτηση χορήγησης άδειας λειτουργίας.

Το ιστορικό κτίριο στο λιμάνι της Καρδαμύλης σε  νέα, ανακαινισμένη, μορφή.

Στην έγκυρη ιστοσελίδα iefimerida.gr αναρτήθηκε πρόσφατα δημοσίευμα που σχετίζεται με την ανακαίνιση του κτίσματος που βρίσκεται στο λιμάνι της Καρδαμύλης δίπλα από το εκκλησάκι του Άη Γιάννη. Τα στοιχεία δόθηκαν, μάλλον, από το αρχιτεκτονικό γραφείο που έχει αναλάβει την ανάπλαση του χώρου για λογαριασμό των νέων ιδιοκτητών. Με αφορμή αυτή τη δημοσίευση θεωρήσαμε υποχρέωση να παραθέσομε στη συνέχεια στοιχεία γι` αυτό το τοπόσημο της Καρδαμύλης και γενικότερα για την περιοχή της Ανδρούβιστας.

Το κτίριο είναι στενά συνδεδεμένο με την καπετανία της Ανδρούβιστας του 18ου αιώνα και της οικογένειας των Μούρτζινων – Τρουπάκηδων που την διοικούσαν. Το λιμανάκι, που στο εσωτερικό του μέρος είχε κατασκευαστεί το κτίσμα, προστατευμένο από το νησάκι Μερόπη που βρισκόταν στα δυτικά του και το κάλυπτε από τους δυτικούς – νοτιοδυτικούς καιρούς, αποτελούσε ασφαλή χώρο, λόγω και του παρατηρητηρίου και του πολεμικού εξοπλισμού του, για την προσόρμιση των ιστιοφόρων και κωπήλατων πλοίων της εποχής εκείνης. Ο κύριος σκοπός της κατασκευής του ήταν η αποθήκευση εμπορευμάτων και η φιλοξενία ολιγάριθμων προσώπων. Την περίοδο του 18ου αιώνα αποτελούσε τόπο προσωρινής αποθήκευσης πειρατικής λείας. Στη ΜΑΝΙΑΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ έχουν κατά καιρούς δημοσιευτεί πολλά γεγονότα που διαδραματίστηκαν σ αυτό το χώρο. Με τη μη ύπαρξη βιολογικής συνέχειας, μετά τον δεύτερο απόγονο, του κλάδου της οικογένειας του πρωτοκαπετάνιου Παναγιώτη Τρουπάκη, το κτίσμα κατανεμήθηκε στον κλάδο των που είχε πρωταρχή τον Δημήτριο Τρουπάκη (που ονομάστηκε κλάδος των Δημητρέων). Η οικογένεια χρησιμοποιούσε το χώρο ως αποθήκη μεταφερόμενων από τη θάλασσα εμπορευμάτων από το εσωτερικό και το εξωτερικό αλλά και ως πανδοχείο και προσωπική κατοικία. Η μεταβίβαση στο νέο ιδιοκτήτη που το ανακαίνισε έγινε από τους κληρονόμους του Γεωργίου Δημητρέα. 



Με τη μελέτη προβλέπεται να γίνουν εργασίες αποκατάστασης υφιστάμενων τεχνικών έργων, συρματοκιβωτίων, στηθαίων αντιστήριξης, γεφυρών και σωληνωτών οχετών, τα οποία βρίσκονται εντός της κοίτης των υδατορεμάτων, για την ενίσχυση της ασφάλειας των τεχνικών έργων, της ασφάλειας της διερχόμενης κυκλοφορίας στις οδούς που διέρχονται από αυτά, καθώς και την αντιπλημμυρική προστασία των παρακείμενων εκτάσεων και οικισμών. Επίσης προβλέπεται ο καθαρισμός της κοίτης του υδρογραφικού δικτύου, στα σημεία που έχουν επισημανθεί και απαιτείται καθαρισμός – άρση προσχώσεων από φερτά υλικά ή άλλα εμπόδια που δυσκολεύουν την ελεύθερη απορροή των υδάτων, για την αντιπλημμυρική προστασία σε ρέματα, χειμάρρους και ποταμούς στις περιοχές του Δήμου Ανατολικής Μάνης που επλήγησαν από την πυρκαγιά του Αυγούστου 2021, αρμοδιότητας συντηρήσεως της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας. Ο προϋπολογισμός δημοπράτησης του έργου ανέρχεται σε 240.000,00 Ευρώ και αναλύεται σε: Δαπάνη Εργασιών 117.891,90€. Γενικά έξοδα και Όφελος εργολάβου (Γ.Ε.+Ο.Ε.) 21.220,54€. Απρόβλεπτα  (ποσοστού 15% επί της δαπάνης εργασιών και του κονδυλίου Γ.Ε.+Ο.Ε.) 20.866,87€. Απολογιστικά (1): Κόστος υποδοχής προϊόντων καθαιρέσεων και κατεδαφίσεων 180,00€Απολογιστικά (2): Μελέτη Υδραυλικών Υπολογισμών – Περιβαλλοντικών 25.000,00 €. Απολογιστικά (3): Μηχανήματα Έργου 5.000,00 €. Στο ανωτέρω ποσό προβλέπεται αναθεώρηση στις τιμές ποσού 2.389,08€  Το έργο θα εκτελεστεί εντός της κοίτης ρεμάτων, χειμάρρων και ποταμών στις περιοχές του Δήμου Ανατολικής Μάνης που επλήγησαν από την πυρκαγιά του Αυγούστου 2021, αρμοδιότητας συντηρήσεως της Δ.Τ.Ε. Π.Ε. Λακωνίας Νομού Λακωνίας. Η προθεσμία εκτέλεσης του έργου, ορίζεται σε 6 μήνες από την ημέρα υπογραφής της Σύμβασης.

Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Παμμεσηνιακής Ένωσης Αθηνών.

Η Παμμεσσηνιακή Ένωση Αθηνών ανακοίνωσε τη σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου που προέκυψε από τις πρόσφατες αρχαιρεσίες.  Πρόεδρος: Γιώργος Λ. Μουνδρέας, Α’ Αντιπρόεδρος: Αλέξανδρος Δασκαρόλης, Β’ Αντιπρόεδρος: Ηλίας Παρασκευόπουλος, Γενική Γραμματέας: Ελένη Κομπότη, Ειδική Γραμματέας: Φλωρεντία Ρήγα, Ταμίας: Δήμητρα Στάμου – Ρέππα, Έφορος :Νικόλαος Μπογέας, Μέλη Σοφία Κορμά, Μαρία Λιακάκη, Δημήτρης Κερερές και Ιωάννης Δημητρακόπουλος.

ΡΕΦΟΥΛΟ- Grill and Coffee bar
Χρήστου Β. Ξεροβάσιλα στον Νομιτσή Δυτικής Μάνης

Ρέφουλο στη μανιάτικη διάλεκτο σημαίνει ριπή ανέμου. Έτσι προτίμησε να ονομάσει ο ιδιοκτήτης το νέο κατάστημα που λειτούργησε πριν μερικούς μήνες στον Νομιτσή Δυτικής Μάνης. Ο Χρήστος Β. Ξεροβάσιλας σπούδασε την τέχνη της μαγειρικής σε σχολή τουριστικών επαγγελμάτων της Αθήνας και μετά την αποφοίτησή του προσλήφθηκε ως private chef σε μεγάλα εστιατόρια του ξενοδοχείου Πεντελικόν για έντεκα χρόνια, ενώ παράλληλα ανέλαβε την επιμέλεια του μενού πολλών εστιατορίων ανά την Ελλάδα. Τα τελευταία δέκα χρόνια εργαζόταν και ως καθηγητής μαγειρικής σε μεγάλη σχολή τουριστικών επαγγελμάτων της Αθήνας με παράλληλη ενασχόληση ως chef σε μεγάλο ξενοδοχειακό συγκρότημα της Μάνης.
Ένα ταξίδι στη Μάνη είναι πάντα όμορφο, ειδικά όταν συνδυάζεται με την απόλαυση εξαιρετικού φαγητού με άρωμα παραδοσιακής Μανιάτικης κουζίνας. Ένθερμος υποστηρικτής της τοπικής γαστρονομίας ο Χρήστος παρακολουθεί συνεχώς σεμινάρια μαγειρικής τέχνης με περαιτέρω στόχο την εξειδίκευσή του και εξέλιξή του και σε σύγχρονες μορφές ευρωπαϊκής μαγειρικής τέχνης.
Ιδιαίτερα φαγητά που διαθέτει είναι: χωριάτικος κόκορας με χυλοπίτες, αρνίσιο κότσι με κριθαρότο και σφέλα Μάνης, τάρτα κολοκυθοκεφτέ με παραδοσιακό λουκάνικο Ταϋγέτου, χορτόπιτα στη σχάρα με τραχανά, Μανιάτικο cheesecake με λαλάγγι και κρέμα γιαουρτιού, ενώ ψητά της ώρας προσφέρονται ανά πάσα στιγμή.
Η φιλοσοφία του καταστήματος στηρίζεται σε τέσσερις βασικές αρχές: ποιότητα, εξυπηρέτηση, σοβαρότητα, συνέπεια. Η φήμη του καταστήματος εξαπλώθηκε γρήγορα και σύντομα απέκτησε μια πιστή πελατεία, προσφέροντας πέραν των άλλων, καφέ φίλτρου, εσπρέσο, κρουασάν, τυρόπιτα μανιάτικη, πορτοκαλόπιτα, γαλατόπιτα και πολλά άλλα είδη που αναζητά ο πελάτης.
Ο επαγγελματίας πρέπει να έχει επαφή με τον κόσμο, να τον ψυχολογεί και να προσαρμόζεται. Κάθε μέρα ο επαγγελματίας δίνει εξετάσεις και στις εξετάσεις αυτές ο Χρήστος έχει πάντα επιτυχίες.
Αντώνης Ρουμανέας

… this statement is confirmed by the course of development of the OHE Mani program

Ever since our very first issue of MANIOT SOLIDARITY, we had stated that the private sector invests heavily in all areas of Mani, while government sector investments are very rare and do not cover the needs of the permanent residents and visitors who are attracted to our area through private investments. During the twenty-three years that have passed since then, we can only mention one positive change: the willingness of the Peloponese Prefecture during the last three years to promote some public works in our area.
We thought in 2018, when the Integrated Spatial Investments (ΟΧΕ) Program of Mani was announced with public funding of 12,100,000 € as an addition to the credits of the Peloponnese Regional Operational Program (ΠΕΠ) (2014 – 2021), that this special financing could be a model of a successful synthesis of the investment needs of the private and public sector of our region. Unfortunately, in the almost four years that have passed since then, an integrated program with a Development Strategy and a solid Action Plan, has not seen the light of day. For the public technical works which have been proposed to be included in the OHE Mani Program, their fragmentary character and their unrelated form were obvious.This fact, combined with the long delay in the preparation of complete tender documents for the public works proposed to be included in this program, makes uncertain their reliable and successful completion within the inflexible deadlines of the program.
In contrast to the public investment part of the funding of the Mani OXE program, the tender notice for the “Support for the Modernisation of Small and Medium-Sized Enterprises in the Tourism Sector” program attracted more than 120 potential investors from all regions of Mani. Unfortunately, the budget for the proposals that were to be approved through this program, was sufficient to support only one third of them, as it was limited to only 1,500,000 €. The private investors who have qualified, paying almost equal contributions for the implementation of the tourism projects they have planned, double the amount to be invested in the tourism sector in Mani! Given that two thirds of the remaining 80 proposals that were submitted are eligible, but were not funded due to lack of financing, the need to find additional funding for these proposed projects is obvious. Under these conditions, private investment in the tourism sector in Mani, through the co-financing of the Mani OHE Program, could exceed the sum of € by 2024! We are of the opinion that, by restructuring the program’s budget of €12,100,000, the necessary funds can be found to finance the other proposed projects that have been approved in principle, but not funded. Discounts from the public works projects, both under tender or in progress, could be used for this purpose, as well as other types of provisions in the initial budget of this program.
Every summer, the number of visitors to our region rises, with the return of our compatriots of both internal and external migration and the attraction of more and more friends of our region. Τhe private sector makes good use of this generalized trend of attracting visitors,. The Maniot entrepreneurs use their available capital to establish appropriate businesses to welcome and serve our visitors. However, it is not enough that the natural, climatic and cultural environment attracts visitors; it is necessary to collectively address the technical issues that will turn this general trend of attraction into a steady, permanent state by meeting the needs of our visitors. The substantial improvement of the main road axis, the easy accessibility of our cultural monuments, the water supply, the public infrastructure inside our settlements and cleanliness are the most important needs of the visitors and tourists of Mani. The present tourist flow is served by the entrepreneurs of the area in a satisfactory way, but services need to expand with time and enrich the population of our region. Successful coordination to secure the necessary public investment, whether local, regional or state investment, is the responsibility and obligation of our local representatives.


Πριν μερικές ημέρες κατευοδώσαμε στην τελευταία της κατοικία τη δασκάλα μας Μαρία Μουστάκου – Λαμπρινέα. Η σκέψη μας στρέφεται στην περασμένη ζωή της και στο μέχρι χθες παρόν της. Έφυγε πλήρης ημερών, παντρεμένη με τον Παναγιώτη Λαμπρινέα, άφησε πίσω της παιδιά και εγγόνια. Σήμερα που πολύ λίγοι πνευματικοί άνθρωποι έχουν συνείδηση του ηθικού χρέους τους, η αναφερόμενη ακολούθησε πιστά και επίμονα την οδό του καθήκοντος. Υπηρέτησε στο δημοτικό μας σχολείο στον Νομιτσή για πολλά χρόνια και άφησε ωραίες αναμνήσεις, δίνοντας στους μαθητές της όμορφες ηθικές και εθνικές αξίες με πολύ μόχθο, ώστε σήμερα να μπορούμε να λέμε ότι μας έδωσε εφόδια για την περαπέρα εξέλιξή μας. Ίσως να ήταν λίγο αυστηρή, αναγκαίο όμως για την παιδική μας ηλικία που προερχόταν από αγάπη και ανθρωπιά. Τα θέματα που είχαν σχέση με το παιδαγωγικό της έργο ήταν πάντοτε στη σκέψη της και αυτό ήταν το παντοτεινό αντικείμενο του ενδιαφέροντός της, γι’ αυτό και δικαίως θα μπορούσε να καταταγεί στη χορεία των επιστημόνων δασκάλων του τόπου μας.
Έζησε έναν αιώνα, πρόσφερε όμως τόσα πολλά ώστε μπορούμε να πούμε ότι έζησε τόσο λίγο.
Όταν ο άνθρωπος θέτει προ αυτού μεγάλους και ευγενείς στόχους και τους υπηρετεί με συνέπεια, γίνεται λαμπρός ο βίος του και του παρέχει ηθικές ικανοποιήσεις των οποίων ουδεμία υπάρχει υλική αποτίμηση.
Πλούσιο σε περιεχόμενο και μεγάλο σε σημασία έργο άφησε πίσω της. Έργο που της δίνει το δικαίωμα να πει σαν τον Απόστολο Παύλο στον Ουράνιο Πατέρα, που βρίσκεται τώρα μπροστά του, στα φτερωτά βασίλεια της άϋλης και αιώνιας ζωής.
«Τον νόμον τετέλεκα, την πίστιν τετήρηκα, λοιπόν απόκειται μοι ο της δικαιοσύνης στέφανος».
Αντώνης Ρουμανέας


Ένας ακόμα από τους συνεργάτες μου, στις εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες για αναδιαμόρφωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Καρδαμύλη κατά τη δεκαετία 1975 -1985, έφυγε από τη ζωή. Ο Ηλίας Μποτσέας, παρότι ως ναυτικός στο επάγγελμα με συχνές απουσίες από τη στεριά, ήταν πάντα παρών σε όλες τις εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες για αναβάθμιση της λειτουργίας του Γυμνασίου, που φοίτησαν οι θυγατέρες του Σοφία και Βούλα, και την ίδρυση και λειτουργία Λυκείου. Όταν βρισκόταν για βιοπορισμό στη θάλασσα τον αντικαθιστούσε επάξια η γυναίκα του, η καλόψυχη Πότα, συμμετέχοντας και συμβάλλοντας σε όλες τις κοινές δράσεις.

Οι σχέσεις μας πύκνωσαν όταν, κατά την επόμενη χρονική περίοδο, το ζεύγος Ηλία και Πότας, άνοιξαν το μαγαζάκι στο ισόγειο του σπιτιού τους στο Πραστείο. Έγινε ο χώρος που συναντούσα τους παλιούς μου φίλους του χωριού, εκείνους που μας έδεναν κοινές προσπάθειες στην εκπαίδευση και στην αυτοδιοίκηση. Ξαναθυμόμαστε τα παλιά και ανταλλάσσαμε απόψεις για τα τρέχοντα γεγονότα, στον τόπο μας και στον κόσμο. Πάντα σε συναισθηματική ατμόσφαιρα και με εγκαρδιότητα.

Πέρασαν τα χρόνια, ο καταλύτης χρόνος μείωσε τις δυνατότητες όλων μας, έκλεισε το μαγαζάκι, αλλά η παλιά διάθεση για συναναστροφή των μελών αυτής της παρέας έμεινε σταθερή. Η τελευταία συνάντηση στη Στούπα, λίγο πριν εκδηλωθεί η πανδημία, ήταν ιδιαίτερα διαχυτική… Η Πότα έφυγε από τη ζωή και στη συνέχεια ο Ηλίας ακινητοποιήθηκε μακροχρόνια…

Τον αποχαιρετήσαμε στο νεκροταφείο του χωριού του, αλλά οι εικόνες, η δική του και της Πότας, έχουν μείνει φωτεινές στη μνήμη μας, ως εικόνες των καλών καιρών και των καλών συνανθρώπων μας.

Νίκος Ευστρ. Μαραμπέας


Στις 29 Απριλίου 2022 πέθανε ο Ηλίας Ευστρ. Μποτσέας από το Προάστιο, σε ηλικία 84 ετών.

Το σπίτι του ήταν πάνω από την εξάκρουνη κρήνη των Μελισσηνών. Εκεί μεγάλωσε, ακούγοντας συνεχώς κελάρυσμα νερού. Aπό τον πατέρα του Ευστράτιο καταγόταν από οικογένεια αγωνιστών, του Δημητρίου Μποτσέα (εκατόνταρχου το 1824) και του Παναγιώτη Μποτσέα. Aπό την μητέρα του Σοφία καταγόταν από την οικογένεια Γαϊτανάρου.

Γεννημένος σε χωριό με μακρά ναυτική παράδοση, αγάπησε και εκείνος την θάλασσα και έγινε ναυτικός. Ταξίδεψε σε όλον τον κόσμο, όπου «πολλῶν ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καί νόον ἔγνω», επιστρέφοντας συχνά στο  χωριό του. Το  1961 παντρεύθηκε την αγαπημένη του Ποτούλα Νικ. Χαρέα, το 1962 αγόρασαν το ωραίο σπίτι τους στην κεντρική πλατεία του χωριού και απέκτησαν δύο πολυτάλαντα κορίτσια, την Σοφία και την Βούλα. Την ίδια αγάπη για την θάλασσα είχε και η οικογένειά του, και όλοι μαζί περνούσαν αξέχαστες μέρες τα καλοκαίρια στο σπίτι τους σε μια μαγευτική παραλία και στην βάρκα τους. Έζησαν ευτυχισμένοι 60 σχεδόν χρόνια μέχρι τον θάνατο της Ποτούλας το 2020.

Το 1983 ο Ηλίας άφησε την θάλασσα, και επέστρεψε οριστικά στο Προάστιο. Εκείνη την χρονιά η κόρη του Σοφία άνοιξε καφενείο στο πιο κεντρικό σημείο του χωριού, το οποίο το 1986 το ανέλαβε η μητέρα της Ποτούλα με την επιγραφή ΚΑΦΕΟΙΝΟΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΗΛ. ΜΠΟΤΣΕΑ, που υπάρχει ακόμη. Εκεί χτυπούσε η καρδιά του Προαστίου μέχρι το 2018 που το έκλεισαν, περιμένοντας πρώτα να περάσει η γιορτή του χωριού στις 21 Νοεμβρίου. Όλα αυτά τα χρόνια ο Ηλίας ήταν επίτροπος στην εκκλησία της Παναγίας, αλλά και η Ποτούλα προσέφερε πολλές υπηρεσίες στην αγαπημένη της εκκλησία. Τα τελευταία χρόνια οι άξιες κόρες τους, η Σοφία και η Βούλα, φρόντισαν με υποδειγματική αγάπη, στοργή και αφοσίωση τους γονείς τους.

Επί δεκαετίες η οικογένεια Μποτσέα έζησε στο Μακρύ Καντούνι, δίπλα στην Παναγία. Μετά τον θάνατο της Ποτούλας, άλλο ένα κομμάτι από την ψυχή του χωριού χάνεται με τον θάνατο του Ηλία.

Είναι τυχεροί όσοι γνώρισαν τον Ηλία – τα λόγια είναι φτωχά για να τον περιγράψουν. Ήταν δίκαιος, γενναιόδωρος, ειρηνοποιός, καλόψυχος, με απαράμιλλη ευγένεια ψυχής. Ήταν ο καλύτερος γείτονας που θα μπορούσε να έχει κανείς. Η καλοσύνη του και η αγάπη του για τον συνάνθρωπό του θα μείνουν αξέχαστες. Θυμάμαι ένα περιστατικό όταν ο Ηλίας παραμέρισε το δικό του νόμιμο συμφέρον για να βοηθήσει έναν συνάνθρωπό του που χρειαζόταν βοήθεια, και όταν ο ευεργετηθείς δεν έβρισκε τα λόγια να τον ευχαριστήσει, εκείνος απάντησε απλά: «εγώ δεν χρειάζομαι νόμους για να είμαι άνθρωπος!»

Ναι, θείε Ηλία, ήσουν Άνθρωπος με Α κεφαλαίο. Ήσουν απλός, αλλά σπουδαίος Άνθρωπος, και με το παράδειγμά σου έδινες μαθήματα ζωής σε όλους εμάς τους άλλους, χωρίς να το γνωρίζεις.

Καλό σου ταξίδι, θείε Ηλία. Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ.

Παναγιώτα Κομπιλήρη


Σε πανηγυρικό κλίμα η Αδελφοποίηση της Καλαμάτας με το Λόουελ των ΗΠΑ

Μέσα σε πανηγυρικό κλίμα και με ενθουσιώδη ατμόσφαιρα, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 28 Απριλίου 2022, η τελετή Αδελφοποίησης των πόλεων του Λόουελ και της Καλαμάτας, στο Δημαρχείο του Λόουελ Μασαχουσέτης των ΗΠΑ. Υπενθυμίζεται ότι τους επόμενους μήνες, αντιπροσωπεία της πόλης του Λόουελ θα επισκεφτεί την Καλαμάτα για να επισφραγιστεί η εν λόγω συνεργασία.

Οι Δήμαρχοι Θανάσης Βασιλόπουλος και Sokhary Chau αντίστοιχα, υπέγραψαν τα έγγραφα για την επίσημη συμφωνία της Αδελφοποίησης στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου και ακολούθησε ανταλλαγή ευχών και αναμνηστικών δώρων.

Η τελετή της Αδελφοποίησης ξεκίνησε με την έπαρση της Ελληνικής Σημαίας στον ιστό του Δημαρχείου του Λόουελ, ενώ τον Εθνικό Ύμνο έψαλλαν μαθητές και μαθήτριες του Ημερήσιου Ελληνικού Σχολείου της κοινότητας της Αγίας Τριάδος, το οποίο νωρίτερα είχε επισκεφτεί η αποστολή του Δήμου Καλαμάτας.

Σε ομιλία του, ο Δήμαρχος του Λόουελ, Sokhary Chau αναφέρθηκε στη σημασία αλλά και τον συμβολισμό της Αδελφοποίησης των δύο περιοχών. Εστίασε δε στη δραστήρια Ελληνική Ομογένεια του Λόουελ που επί σειρά ετών έχει επιτύχει σπουδαία πράγματα.

Στην αντιφώνησή του, ο Δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος, παρουσίασε τη Μεσσηνιακή πρωτεύουσα, με αναφορές στην ιστορία και τις προοπτικές της πόλης.

«Η Αδελφοποίηση, πέρα από τον συναισθηματικό χαρακτήρα που έχει για όλους μας λόγω της έντονης παρουσίας της ελληνικής κοινότητας στην περιοχή σας, ευελπιστούμε ότι θα προωθήσει τη μεταξύ μας συνεργασία στους τομείς του πολιτισμού, της εκπαίδευσης, των επιστημών, του τουρισμού και του εμπορίου», ανέφερε ο κ. Βασιλόπουλος και συμπλήρωσε: «Μέσω της αδελφοποίησης των πόλεών μας εκδηλώνουμε με υπευθυνότητα την κοινή μας βούληση να συνεργαστούμε, με πνεύμα αδελφοσύνης και αλληλεγγύης, σε μια σειρά θεμάτων αμοιβαίου ενδιαφέροντος και, παράλληλα, ευελπιστούμε ότι θα επιτύχουμε την πολλαπλή διασύνδεση μεταξύ των πολιτών μας, δημιουργώντας έτσι κλίμα φιλίας, ανάπτυξης και συνεργασίας. Εύχομαι να ξεκινήσουμε με τρόπο αποδοτικό και με χειροπιαστά αποτελέσματα, προς όφελος και των δύο πόλεων».

Ευχαριστίες ο κ. Βασιλόπουλος εξέφρασε προς τον Δήμαρχο του Λόουελ Sokhary Chau, το Δημοτικό Συμβούλιο του Λόουελ, τον πρώην Δήμαρχο William «Bill» Samaras, τον Γερουσιαστή της Πολιτείας Edward Kennedy και όλους τους πολίτες και επιχειρηματίες από το Λόουελ και την ευρύτερη περιοχή. Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά του στον Βασίλειο Καυκά, Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνοαμερικανικών Εταιρειών Νέας Αγγλίας και το Διοικητικό Συμβούλιο της, για το όραμά τους να ξεκινήσουν και να ολοκληρώσουν αυτή τη σπουδαία ιδέα.

Ακολούθως, μηνύματα απηύθυναν ο ομογενής πρώην δήμαρχος του Λόουελ Βασίλειος Σαμαράς, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδας στη Βοστώνη, Στράτος Ευθυμίου, ο πρόεδρος της επιτροπής για την Αδελφοποίηση Δημήτρης Ματθαίος και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Βασίλης Καυκάς.

Στο Λόουελ της Μασαχουσέτης, κέντρο κλωστοϋφαντουργίας, έχουν μεταναστεύσει, ιδίως κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20 αιώνα, και δεκάδες Μανιάτες, με ατμόπλοια που αναχωρούσαν από την Καλαμάτα, το Γύθειο, την Πάτρα, τον Πειραιά και λιμάνια της Ιταλίας. Ασφαλώς, παρά τις εσωτερικές μετακινήσεις σε άλλες Πολιτείες των ΗΠΑ πολλοί απόγονοί τους εξακολουθούν να κατοικούν εκεί.

Σύμβαση συνεργασίας του Δήμου Δυτικής Μάνης με την Αναπτυξιακή Μεσσηνίας για σύνταξη μελετών

Σύμβαση συνεργασίας, υπέγραψαν στις αρχές Μαΐου, ο πρόεδρός της Αναπτυξιακής Μεσσηνίας Τάσος Σαρδέλης και ο δήμαρχος Δυτικής Μάνης, Δημήτριος Γιαννημάρας, με σκοπό τη σύνταξη μελετών.

Ειδικότερα, πρόκειται για τις μελέτες:

-Ανακατασκευή γηπέδου Τοπικής Κοινότητας Πλάτσας, θέση Καμπινάρι

-Μελέτη οδοποιίας για την εφαρμογή πράξης τακτοποίησης – προσκύρωσης και αναλογισμού υποχρεώσεων για τη διάνοιξη τμήματος δρόμου του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως της Καρδαμύλης

-Ανακατασκευή του κτηρίου Τρουπάκη και του περιβάλλοντος χώρου αυτού και μετατροπή σε κτήριο συνάθροισης κοινού

-Υδρογεωλογική μελέτη για την υδρομάστευση και περιβαλλοντική προστασία πηγής στη θέση «Πηγάδια», Κοινότητας Πηγαδίων, Δ.Ε Αβίας.

Ο χρόνος παράδοσης των μελετών είναι έξι (6) μήνες.

5 οι Γαλάζιες Σημαίες στη Μάνη για φέτος.

Ανακοινώθηκαν οι παραλίες της χώρας  στις οποίες απονεμήθηκαν το 2922 Γαλάζιες Σημαίες. Σ` αυτές περιλαμβάνονται μόνο πέντε σε παραλίες της Μάνης, δύο στη δυτική Μάνη (στην περιοχή που έχει ενταχθεί διοικητικά στο δήμο Καλαμάτας – ανά μία στις παραλίες Αλμυρού και Μικρής Μαντίνειας) – και τρεις στη διοικητική περιοχή του δήμου Ανατολικής Μάνης στις δύο παραλίες του Γυθείου:  1. Μαυροβούνι και 2. Σελινίτσα και μία στο Σκουτάρι.

Η «Γαλάζια Σημαία» απονέμεται από το 1987, σε ακτές που πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις. Για την βράβευση- που έχει διάρκεια ενός έτους – απαραίτητη προϋπόθεση είναι να κριθεί «εξαιρετική» η ποιότητα των υδάτων. Επιπλέον, πρέπει να τηρούνται και τα υπόλοιπα από τα συνολικά 33 κριτήρια για τις ακτές. Σε αυτά περιλαμβάνονται – μεταξύ άλλων – η καθαριότητα, οργάνωση, πληροφόρηση, ασφάλεια λουόμενων και επισκεπτών, προστασία του φυσικού πλούτου της ακτής και του παράκτιου χώρου και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Ο μικρός αριθμός των παραλιών με Γαλάζιες Σημαίες στη Μάνη αποτελεί «καμπανάκι κινδύνου», απευθυνόμενο κυρίως στους αιρετούς εκπροσώπους, ιδιαίτερα των παραλιακών περιοχών και της κεντρικής διοίκησης των δήμων. Οι παραλίες απαιτούν ποιοτικού χαρακτήρα έργα ουσίας, ώστε το περιβάλλον, χερσαίο και υδάτινο, να παραμένει στη φυσική του κατάσταση. Οι επιπόλαιες και επιφανειακές παρεμβάσεις δεν αποτελούν ριζική λύση που να οδηγεί σε μόνιμα ποιοτική κατάσταση.

28ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας: 26 παραγωγές από 11 χώρες στον «Τόπο του Χορού»

Η Καλαμάτα ανανεώνει το καθιερωμένο ραντεβού της με το χορό, φιλοξενώντας για 28η φορά το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού, από τις 15-24 Ιουλίου. Η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει 26 παραγωγές από 11 χώρες. Οι 14 ξένες ομάδες προέρχονται από τις εξής 10 χώρες: Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Μοζαμβίκη, Ελβετία, Ιταλία, Ουγγαρία και Κύπρο. Η Ελλάδα εκπροσωπείται από 12 ομάδες.

Τίτλος του φετινού φεστιβάλ, που φέρνει ως υπότιτλο, «A Land for Dance» (Ένας τόπος Χορού) είναι «Ωδή στην ομορφιά». Όπως επισημαίνει η καλλιτεχνική διευθύντρια του θεσμού, Λίντα Καπετανέα: «Το φεστιβάλ μας καλεί να συνειδητοποιήσουμε ότι η ομορφιά είναι ο μόνος τρόπος που έχουμε για να αντισταθούμε σε οτιδήποτε συναντούμε καθημερινά ως το ακραίο αντίθετό της: δηλαδή σε κάθε μορφή βίας, πράξης ή λόγου των ανθρώπων που οδηγεί όχι μόνο στον πόνο και τη ματαίωση, αλλά και στη διάλυση κάθε δεσμού μας με τον κόσμο. Θεωρώ ότι η ομορφιά αποκαλύπτεται ως έργο μέσα στο χρόνο, άλλοτε ως στιγμιότυπο, εκεί που δεν την περιμένει κανένας».

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη ανέφερε στη συνέντευξη τύπου για την παρουσίαση του προγράμματος: «Μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες ζωής, το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας είναι η κορυφαία και πιο σημαντική διοργάνωση χορού στη χώρα μας και ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά φεστιβάλ στον τομέα του με διεθνή απήχηση. Εξαιτίας της υψηλής ποιότητας του, έχει και ένα πολύ πιστό και αφομοιωμένο κοινό. Στην Καλαμάτα τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια εξαιρετική επιλογή της παγκόσμιας πολιτιστικής πρωτοπορίας, γεγονός το οποίο, εκτός από τη σημαντικότητά του στον τομέα του πολιτισμού, δίνει και μία ιδιαίτερα σημαντική αναπτυξιακή  δυνατότητα στην ίδια την πόλη της Καλαμάτας».


It is certain that places like Mani, which bravely faced the Ottoman threat for four centuries and maintained strong elements of autonomous action and a stable course through time, have the ability to withstand any threats of the modern times. The war in Ukraine creates powerful changes in the balances so far, political, social and economic, whose repercussions reach even the smallest regions of the world, such as Mani. The challenge is to absorb the shocks caused to the balances that have been created so far and to find the tools that will be needed, given that in our time the means of dealing with new risks have changed radically. The search for new means, however, can focus on the foundations created by the epics of our ancestors: spirit and unity in action.

Before the 1821 revolution, the family economic balances in Mani were mainly based on the income from the men’s warfare and the women’s industriousness. The men collected war booty through expeditions to the sea and on land, while the women supplemented the family income by intensively cultivating the barren land and raising animals, either penned or free range. If no family financial balance was achieved, the solution was to supply labour, male labour for the heavy jobs and female labour for the lighter ones, in the neighbouring fertile plains of Messinia and Laconia.

With the establishment of the modern Greek state, Maniots exploited their natural aptitude to warfare, and a significant number of our compatriots were hired in the army and police forces. Thus was created the first migration flow to other urban and semi-urban areas, which continued unabated during the next century as a result of overpopulation, family conflicts and civil wars. Seasonal migrations during the growing and harvesting seasons also continued for a century and a half in the neighbouring fertile areas, which, in combination with the agricultural and livestock activities, balanced the family budget.

Since the last two decades of the 20th century, the number of visitors to our area began to rise, which in many cases led to the choice of longer stays for visitors. The main factors contributing to the continuous strengthening of these trends were the globalisation of markets and the improvement of air and road transport, which provided the opportunity to travel long distances at a reasonable cost and to get to know places with the quality characteristics of the geophysical landscape and climate, such as the diverse regions of Mani. In addition to the rise of the economy in our region, retired compatriots are resettling here and renovating their family home or constructing new houses to enjoy the quality characteristics of Mani’s nature and mild local climate.

The war in Ukraine has come to upset the general economic balance, and this turmoil tends to also spread to individual regions such as Mani. Inflation, which keeps rising dangerously, is reducing the stable incomes and purchasing power of employees and pensioners, while at the same time, due to the uncertainty of the war developments, it is creating a halting trend in the tourism sector. In view of these situations, each region is looking for ways to compensate for any losses from its up-to-now stable economic situation.

In our region, balance can be achieved by exploiting its underutilized productive potential, but also by effectively claiming funding and implementing public investments that contribute to adding value to its geophysical characteristics.

Agriculture, especially olive growing, livestock farming, both domestic and free-range, and beekeeping, have failed to exploit the full potential offered by the olive groves and the varied and extensive grassland areas of the Mani region. Increasing the area of family farmland, through purchases and rentals, can provide a strong family economic balance, combined with income from the tourism sector through supply of labour or short-term rentals of accommodation to visitors.

The coordination of actions of local representatives to promote the necessary public investments that benefit everyone, especially in road projects (and in particular in the main road axis Kalamata – Kardamili – Areopolis – Gythio – Sparta) and in cultural monuments, is bound to increase the visitor numbers in our region with the consequent general strengthening of its economy. In fact, with the combination of the on-site availability to the visitors of the agricultural production of the area, the local economy can be boosted even more.

The extraordinary and uncertain situations that we are experiencing today require us to remember the attitudes of our ancestors when they were called upon to face high-risk situations: spirit and unity in action.

                                                                                               ΤΗΕ ΕDITORIAL BOARD