Όλα τα άρθρα του/της admin

WHERE AND HOW WILL THE BICENTENNIAL OF THE MANIOT VICTORIES OF 1826 BE CELEBRATED?

This year marks 200 years since the three victorious battles – at Verga, at Diros, and at Polyaravos – fought by Maniot forces against the Turco-Egyptian troops, when they attempted to invade Mani from three different directions and conquer it. The heroic resistance of our ancestors, organised into combat groups, but also including hastily armed elderly men and women, prevented these invasions into Mani and overturned the intentions of Ibrahim Pasha of Egypt for the complete occupation of the Peloponnese and permanent dominance over its land, as had been agreed with the Turkish Sultan. Given that bicentenaries of major historical events constitute anniversaries of a special character, and are therefore celebrated with grandeur throughout the world, the question arises: how do the authorities in charge (the state administration, the regional administration and the local government) intend to organise the 200th anniversary of the Maniot Victory Battles of 1826 and, above all: what specific weight do the two municipalities (δήμοι) of Mani —which represent the only organised collective expressions of the Maniοt region during the modern era— give to this bicentennial in their priorities?  Will this special commemoration once again be an opportunity for routine public events, or will it become an opportunity for reflection and a strong push regarding those substantive actions that we should have implemented, so that those battlefield epics of our ancestors might serve as a constant point of departure for reconsideration and as a continuous transmission of a timeless message to all, about how freedom is safeguarded?

We, the non-profit association MANIOT SOLIDARITY and the monthly newspaper it publishes, within our limited means, have started actions very early, since the summer of 2025, with the aim of raising awareness among the authorities in charge, starting with the most neglected anniversary, that of the Battle of Polyaravos, which for many years has been celebrated far from the site of the battle, on the opposite hill and at the small chapel of Panagia, while the parish church of the settlement is in danger of collapse! (The letters we sent to the MPs of Laconia, to the Mayor of East Mani, and to the Bishop of Mani are posted on our website www.maniatiki.gr, in a special folder entitled: 200 YEARS SINCE THE MANIOT VICTORIES OF 1826. In the same folder we will also include any further awareness-raising actions we undertake). However, it is not only necessary to highlight the site of the Battle of Polyaravos, through a) the opening of a road to the settlement where the three-day battle was fought, b) the repair of its parish church, and c) the upgrading of the celebration of Polyaravos battle to one of regional character; it is also necessary to carry out projects to highlight the sites of the corresponding battles at Diros and Verga.

On the seashore of Diros, at the site of the decisive battle, a magnificent monument was erected 20 years ago, created following a donation by the Mitsakos merchant family and materialised under the care of Professor Grigoris Skalkeas. The placement of the monument signifies an obligation to transfer the festive events from the square of Pyrgos to the seashore beyond the Diros Caves, following the preparation of a suitable area. An important step in this direction has been taken with the establishment of a “performance” reenacting the Battle of Diros against the landing forces of Ibrahim, which was established a few years ago and takes place on the afternoon of the eve of each anniversary. But this is only a first step toward transferring the site of the main festive events to the area where the main battle took place.

Anyone who participates in the annual commemorative events for the Battle of Verga feels uncomfortable due to the disproportion between the height of the statue of the Maniot warrior and the narrowness of the space it overshadows. We made an earlier proposal to the then Mayor of Kalamata to widen the space where the events are held, at least through the preparation of a small technical study and the implementation of a minor technical project to cover the neighbouring small stream and thus expand the area for the festive events. It was received positively, but did not proceed to implementation. Characteristic, moreover, is the fact that, in order for the urban planning study of the settlement of Verga (promoted by the Municipality of Kalamata for 30 years now) to be completed, the Council of State (Συμβούλιο της Επικρατείας), during the preparation phase of the relevant Presidential Decree, recently made an observation that the Wall of Verga, from which the armed Maniots confronted the Egyptian cavalry, should first be registered as an archaeological site with a Protection Zone. The implementation of this order of the Supreme Court, by the archaeological service of the Prefecture (Αρχαιολογική Υπηρεσία Μεσσηνίας) and the Municipality of Kalamata (Δήμος Καλαμάτας), could make this monument accessible to the general public, as over time it has become inaccessible.

The historian Dikaios Vagiakakos, within the framework of a major pan-Maniot cultural event two decades ago, had submitted a proposal to establish events under the title “Victories” (Νικητήρια), which would include annual Pan-Maniot celebrations, held in rotation at each of these battlefields, combined with an annual athletic running race to and from the three battlefields (Verga, Diros, Polyaravos).

We, as a minimum debt of honour to those who played the leading roles, with the limited means at our disposal, will undertake and continue to promote during the coming period actions to raise awareness among the numerous and dispersed Maniot community, so that the bicentenary of the Maniot epics of 1826 may lead both to an upgrading of the celebration sites and substantiation of the events, with the aim of extending their historical memory over time.

THE EDITORIAL BOARD

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026

Επιδόματα από το δήμο Δυτικής Μάνης σε αναπληρωτές εκπαιδευτικούς και αγροτικούς γιατρούς της περιοχής

Με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο δήμος Δυτικής Μάνης προχώρησε στη λήψη μιας ουσιαστικής πρωτοβουλίας, αναγνωρίζοντας την ανάγκη στελέχωσης των σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων της εδαφικής περιοχής του, καθώς και του Κέντρου Υγείας Αγίου Νικολάου. Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε η χορήγηση μηναίου επιδόματος έως διακοσίων πενήντα ευρώ (250€), για χρονικό διάστημα έως δώδεκα (12) μηνών, ανάλογα με τη διάρκεια της τοποθέτησης και της πραγματικής παροχής υπηρεσίας, σε: – κάθε αναπληρωτή εκπαιδευτικό πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που υπηρετεί με πραγματική υπηρεσία στον Δήμο Δυτικής Μάνης και σε – κάθε αγροτικό ιατρό του Κέντρου Υγείας Αγίου Νικολάου και των Περιφερειακών Ιατρείων Καρδαμύλης, Κάμπου και Πλάτσας

Η απόφαση αυτή αποτελεί μια αξιέπαινη πρωτοβουλία που προέρχεται από τις ανάγκες που δημιουργούνται από την ελλειπτική λειτουργία των εκπαιδευτικών και υγειονομικών διοικητικών οργάνων στο Νομό. Οι άκριτες, και χωρίς εκτίμηση κατά προτεραιότητα του δημοσίου συμφέροντος, αποσπάσεις εκπαιδευτικού και υγειονομικού προσωπικού από τις οργανικές τους θέσεις τοποθέτησης σε αντίστοιχες κεντρικές μονάδες του Νομού, αποτελούν την κύρια αιτία που οδηγεί στα κενά προσωπικού. Ο Δήμος θα αξίζει συγχαρητήρια αν μπορέσει να καταπολεμήσει αυτή τη γενεσιουργό αιτία της δημιουργίας των κενών στις εκπαιδευτικές και υγειονομικές μονάδες της περιοχής και να συμβάλει έτσι στη διατήρηση μακροχρόνια σταθερού ανθρώπινου δυναμικού στις τοπικές μονάδες αυτών των ευαίσθητων τομέων. 

Εξαγορά του 100% της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την Διαμαντής Μασούτης

Την υπογραφή  ιδιωτικού συμφωνητικού- προσυμφώνου για την εξαγορά του 100% της εταιρείας ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός Α.Ε. από την Διαμαντής Μασούτης Α.Ε. ανακοίνωσαν οι δύο εταιρείες. Η συμφωνία θα υποβληθεί για έγκριση στην αρμόδια Επιτροπή Ανταγωνισμού όπως ορίζεται από τις κείμενες διατάξεις, όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση. Οι δύο εταιρείες εκφράζουν την ικανοποίησή τους για την εξέλιξη της διαδικασίας και την από κοινού προσήλωση στην επιχειρησιακή συνέχεια, τη διατήρηση της απασχόλησης και των δικαιωμάτων των εργαζομένων και την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των καταναλωτών σε όλη την Ελλάδα.

Για τη Διαμαντής Μασούτης Α.Ε., η συμφωνία αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής της για ενίσχυση της παρουσίας της στην αγορά, στήριξη της εγχώριας παραγωγής και του δικτύου συνεργατών της, με σεβασμό στους ανθρώπους της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός Α.Ε., τους καταναλωτές και τους τοπικούς κοινωνικούς εταίρους, καταλήγει η ανακοίνωση.

Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός διατηρεί καταστήματα στη Μάνη, στον Άγιο Νικόλαο (Σελίνιτσα), στην Αρεόπολη, στον Κάμπο (Αβίας), στη Στούπα, αλλά και στην Καλαμάτα και στη Σπάρτη.

Οι αντιδήμαρχοι του δήμου Ανατολικής Μάνης για το 2026.

Με απόφαση του δημάρχου Ανατολικής Μάνης ορίστηκαν οι πιο κάτω δημοτικοί σύμβουλοι ως αντιδημάρχοι  με θητεία από 01 Ιανουαρίου 2026 έως 31 Δεκεμβρίου 2026, με τις αντίστοιχες  αρμοδιότητες: 1. Η Κα Λυροφώνη Γεωργία του Αναστασίου καθ’ ύλην αντιδήμαρχος με αντιμισθία με αρμοδιότητες κυρίως την έγκαιρη βεβαίωση και είσπραξη των πάσης φύσεως εσόδων του Δήμου και μέρος των θεμάτων που αφορούν και ασκούνται στα όρια των Δημοτικών Ενοτήτων Γυθείου και Σμύνου. 2. Η κα Δρακουλάκου Ελένη του Κωνσταντίνου καθ’ ύλην αντιδήμαρχος με αντιμισθία και κυρίως τις αρμοδιότητες πολιτισμού, εκδηλώσεις Δήμου, δημόσιες σχέσεις, επικοινωνία. 3. Ο κ. Εξαρχάκος Γεώργιος του Λάζαρου καθ’ ύλην αντιδήμαρχος με αντιμισθία, με  αρμοδιότητες που  ασκούνται στα όρια των Δημοτικών Ενοτήτων Οιτύλου και Ανατολικής Μάνης. 4. Ο κ. Καλαποθαράκος Κωνσταντίνος του Λάμπρου καθ’ ύλην άμισθος αντιδήμαρχος με αρμοδιότητες που ασκούνται στα όρια της Δημοτικής Ενότητας Οιτύλου. 5. Ο κ. Μιχαλακάκος Χαράλαμπος του Γεωργίου καθ’ ύλην αντιδήμαρχος με αντιμισθία με αρμοδιότητες που ασκούνται στα όρια της Δημοτικής Ενότητας Ανατολικής Μάνης. 6. Ο κ. Χαρίλαος Τζαννετάκος του Γεωργίου καθ’ ύλην αντιδήμαρχος με αντιμισθία με αρμοδιότητες ασκούνται στα όρια των Δημοτικών Ενοτήτων Γυθείου και Σμύνου. 7. Η κα Βασιλούνη Κωνσταντίνα του Βλαδίμηρου καθ’ ύλην άμισθη αντιδήμαρχος, με αρμοδιότητες την ευθύνη λειτουργίας των παιδικών σταθμών του Δήμου, την εκτέλεση προγραμμάτων δια Βίου Μάθησης, τη μέριμνα για την ομαλή λειτουργία των σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Δήμου, τις ανάγκες των σχολικών κτιρίων και τις μετακινήσεις των μαθητών, καθώς και αρμοδιότητες που  ασκούνται στα όρια των Δημοτικών Ενοτήτων και  Γυθείου και Σμύνου. Ορίζεται επίσης ο δημοτικός σύμβουλος Τζανής Δημήτριος του Ιωάννη ως άμισθος εντεταλμένος σύμβουλος σε θέματα αθλητισμού.

Πέθανε ο Αλέξανδρος Παπαδόγγονας

Σε ηλικία 95 ετών έφυγε από τη ζωή ο Αλέξανδρος Παπαδόγγονας, αντιναύαρχος εν αποστρατεία του Πολεμικού Ναυτικού και πολιτικός, που διατέλεσε βουλευτής Α΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας και υπουργός. Ο Αλέξανδρος Παπαδόγγονας, το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών. Ήταν γεννημένος στην Τρίπολη, με μανιάτικη καταγωγή, από οικογένεια του δήμου Μέσσης που μετεγκαταστάθηκε κατά την περίοδο της βασιλείας του Όθωνα στη Μεσσηνία και συνίδρυσε τη μανιάτικη αποικία του Πεταλιδίου.

Σπούδασε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, στη Ναυτική Σχολή Πολέμου και στη Σχολή Άμυνας του ΝΑΤΟ. Μετεκπαιδεύτηκε στις Σχολές Υποβρυχίων τόσο της Ελλάδος όσο και των ΗΠΑ καθώς επίσης στη Σχολή Ναρκοπολέμου και τη Σχολή Οικονομικών Ναυτικού. Υπηρέτησε σε πολλά πολεμικά πλοία και υποβρύχια καθώς και σε επιτελικές θέσεις του Πολεμικού Ναυτικού. Έλαβε ενεργό μέρος στο αντιδικτατορικό κίνημα του Ναυτικού το 1973 και για τη δραστηριότητά του εκείνη συνελήφθη και φυλακίστηκε στο ΕΑΤ-ΕΣΑ.

Μετά τη Μεταπολίτευση το 1974 επανήλθε στο Πολεμικό Ναυτικό ως μηδέποτε διωχθείς απ’ όπου και αποχώρησε το ίδιο έτος προκειμένου ν’ ασχοληθεί με τη πολιτική και να λάβει μέρος στις εκλογές. Εκλέχθηκε βουλευτής Α΄ Αθηνών με τη παράταξη της Νέας Δημοκρατίας και ανέλαβε το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας (1974-77). Επανεκλέχθηκε βουλευτής το 1977 και ορίστηκε υπουργός Συγκοινωνιών (1977-80). Στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, τοποθετήθηκε αρχικά αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Άμυνας, από τον Απρίλιο του 1990 έως τον Αύγουστο του 1991, και στη συνέχεια (για δεύτερη φορά στην καριέρα του) υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, από τον Δεκέμβριο του 1992 έως τις εκλογές του Οκτωβρίου του 1993.

MΠAΛAXTAPHΣ: APTOΠOIΪA – ZAXAPOΠΛAΣTIKH Στη Στούπα

Aπό τα πλέον παλιά και παραδοσιακά καταστήματα

της περιοχής, αφού ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1985,

σε κτίριο που κατασκεύασε ο ιδρυτής του, ακριβώς στην

είσοδο της Στούπας από τον επαρχιακό δρόμο. Tο

κατάστημα χάρη στις εμπνεύσεις του ιδρυτή του Γιώργου

Mπαλαχτάρη γράφει λαμπρή πορεία στο χώρο της

αρτοποιΐας – ζαχαροπλαστικής για τριάντα περίπου

χρόνια. Στο διάστημα αυτό δημιουργήθηκε ένα ευρύ

δίκτυο διανομής των προϊόντων με τη λειτουργία δύο

υποκαταστημάτων, ένα στον παραλιακό δρόμο της

Στούπας και ένα στην Kαρδαμύλη. O κ. Mπαλαχτάρης

είναι ένας άνθρωπος ευθύνης. Ένας μάνατζερ που δεν

κλείνει τα μάτια του παρακολουθώντας τους καιρούς αλλά

ξέρει να προσαρμόζεται στους ρυθμούς της εποχής και

στις απαιτήσεις των πελατών του, θεωρώντας πως η

διατήρηση υψηλού επαγγελματικού φρονήματος είναι

επιβεβλημένη, αν κάποιος θέλει να παραμείνει

ανταγωνιστικός, σε μια αγορά που βρίσκεται σε κρίση.

Ψωμί, αρτοσκευάσματα, γλυκά όλα γίνονται με

παραδοσιακό τρόπο. Eκείνο όπως που χαρακτηρίζει τα

προσφερόμενα είδη είναι τα «μανιάτικα λαλάγγια»,

παρασκευασμένα από αγνά υλικά με αλεύρι τύπου 70%,

φυτικά λιπαρά, μαγιά, αλάτι και σε παραλλαγή με

σοκολάτα, μέλι, καρύδι και σουσάμι.

Στον τομέα των οικονομικών αποτελεσμάτων η πορεία

κρίνεται ικανοποιητική αφού προσφέρει εργασία και σε

άλλα άτομα εκτός από τα μέλη της οικογένειάς του.

O φούρνος του Mπαλαχτάρη ή ακριβέστερα ο φούρνος

της Στούπας, όπως λένε οι ντόπιοι είναι

«ασυναγώνιστος» αφού προσφέρει εκτός από μυρωδάτο

ψωμάκι με τραγανή κόρα, αρτοσκευάσματα, παξιμάδια

κ.λπ. όπως τα είχαμε μάθει στο σπίτι μας, υπέροχα

λαλάγγια αλλά και τα λαχταριστά γλυκά. Mια επίσκεψη θα

πείσει και τους πιο δύσπιστους….

Αντώνης Ρουμανέας

THE OPEN MANI OF THE FUTURE AND ITS DIFFICULT PATH TOWARD PROSPERITY

Mani, closed off until only a few decades ago, now finds itself subject to the many forces unleashed by its recent opening, forces that have brought wealth and new inhabitants, but also foreign customs and imported ways of life. And yet there remains one powerful element, permeating its entire historical horizon and stretching into the future, drawing strength from the deep roots laid down over the previous five centuries of struggle for independence and self-governance: the quality of generousity or magnanimity (ευψυχία) or which, starting with the pursuit of individual and family prosperity, expands naturally into a love for the region and its people.

The paths of magnanimity in the years when Mani was sealed off from the outside world were simple and unobstructed in their expression through practical works and tangible results. Now, in the open horizons of the modern era, magnanimity must contend with difficulties, if it is to manifest itself in ways demanded by the very roots that nurtured it. Along with the money, many foreign models and behaviours entered our region, and they tend to separate the shared impulse toward individual advancement from the broader prosperity of the region itself. In a geographical space long marked by limited natural and economic resources, as ours was for many centuries, the tendencies toward nouveau riche lifestyles were non-existent, and any economic differentiation among the members of the community was particularly limited. To some extent, of course, these constraints persist in the modern era owing to the extreme fragmentation of land – which today is valuable in many ways – thus preventing the accumulation of substantial wealth through the sale or economic exploitation of large areas for tourism investments.

The problem reveals itself chiefly in the inability to form strong centers capable of implementing common actions of supra-individual benefit – actions whose positive results could then diffuse across the wider region. The long-standing policy of the central state to weaken Mani’s administrative unity – by partitioning it into two Prefectures (νομοί), by truncating and later abolishing its two provincial administrations, and by cutting and tailoring the new local government units according to petty political expediencies – constitutes the starting point of the erosion of the traditional tendencies toward collective undertakings of generalised benefit.

There is, however, another traditional inclination toward pettiness (μικροψυχία) – which requires strong social counterweights if it is to be confronted when it manifests itself by certain members of the community during efforts to advance common investment programs. We will mention briefly only one such example: the story of the olive-oil processing and standardisation facility in Neochori of Western Mani, built in 1990 by the Agricultural Cooperative with European Community funding and without financial burden on its members. Later machinery and large tanks for processing and storing oil were sold off, and the building was transformed into a brewery, its debts growing year after year, while the olive oil of local producers is sold in bulk at disgracefully low prices. With the two municipalities (δήμοι) now the only remaining living social cells in the region, all hopes for generating results of broad social benefit necessarily are directed toward them. Unfortunately, during the fifteen years they have operated within these administrative boundaries, no noteworthy social outcomes have been recorded – not even from the management of the specialised European Community Program for Mani in 2010, echoing what occurred in the 1990s with the similarly specialised program for our region funded by the European Community.

The social processes by which new residents are assimilated in any region evolve dynamically. The strong assimilates the weaker and integrates them into their own way of life and transmitting their culture to them. In Mani we know this assimilative process well – both through lived experience and historical record. We know that the powerful genetic and cultural foundations of the ancient inhabitants of our land, the Eleftherolaconians, absorbed into the social body the numerous groups of other tribes who migrated here after the medieval period. For the Maniot space, in the modern era, to be once again an assimilator – this time of individuals and groups bearing stronger cultural characteristics who now settle in our region – it is essential that our ancestral magnanimity awaken and overcome our advancing pettiness. Yet the magnanimity of each person, however it manifests, cannot by itself lead to cumulative results. Only through our representatives in the two local government institutions of our region – and through close cooperation between them, purged of petty political motives and ambitions of self-perpetuation in power – can the Mani of the future emerge dynamically as the continuation of the Mani of our heroic ancestors.

THE EDITORIAL BOARD

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2026

Βροχοπτώσεις και κατολισθήσεις στη Λακωνία: Χείμαρροι οι δρόμοι στον Πλάτανο που ήταν εντονότερα τα φαινόμενα

Έντονα καιρικά φαινόμενα έπληξαν στις 4 Δεκεμβρίου περιοχές του δήμου Ανατολικής Μάνης προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στο οδικό δίκτυο.

Στον Πλάτανο του Γυθείου η έντονη βροχή είχε μετατρέψει σε χειμάρρους τους δρόμους προκαλώντας σημαντικές ζημιές, ενώ έχουν πλημμυρίσει σπίτια και καλλιέργειες. Είχε κλείσει για πολλές ώρες και ο δρόμος από Σπάρτη προς το Γύθειο στο ύψος του Βασιλακίου. Ποτάμια λάσπης δημιουργήθηκαν και στις Αιγιές όπου παρασύρθηκαν αυτοκίνητα, ενώ είχε διακοπεί και η κυκλοφορία στην επαρχιακή οδό Αιγών – Καστάνιας  Στον Διρό χρειάστηκε η επέμβαση της Πυροσβεστικής υπηρεσίας για τον απεγκλωβισμό ενός οδηγού.

Καταστροφές έχουν σημειωθεί και στο κεντρικό οδικό δίκτυο στο Βαθύ Λακωνίας εξαιτίας της σφοδρής βροχόπτωσης, ενώ λιγότερες εντοπίζονται στο κέντρο του Γυθείου.

Σύμφωνα με ανάρτηση της «Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης Λακωνίας» στο Facebook, εννέα άτομα της ομάδας επιχείρησαν σε περιοχή του Μαυροβουνίου για τον απεγκλωβισμό τετραμελούς οικογένειας από πλημμυρισμένο σπίτι. Οι διασώστες χρησιμοποίησαν βάρκα για να προσεγγίσουν την οικία, να παραλάβουν τα μέλη της οικογένειας και να τα μεταφέρουν σε ασφαλές σημείο για παραλαβή από ασθενοφόρο.

Επιστημονικό συνέδριο: Η Λακωνία από το Βυζάντιο μέχρι την Επανάσταση, 5 -7 Δεκεμβρίου στη Σπάρτη.

Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025 ξεκίνησαν οι τριήμερες εργασίες του ΣΤ΄ Τοπικού Συνεδρίου της Εταιρίας Λακωνικών Σπουδών, Λακωνίας από την περίοδο του Βυζαντίου έως και την Επανάσταση, με εισηγήσεις από 39 επιστήμονες φέρνοντας στο προσκήνιο θέματα από την ιστορία της Λακωνίας αυτής της μακράς χρονικής περιόδου.

Ξεχωρίσαμε από το πρόγραμμα τις πιο κάτω εισηγήσεις που συνδέονται αμεσότερα με τη Μάνη:

1.            Παναγιώτη Σ. Κατσαφάδου, Ακολουθώντας τα ίχνη αγιογράφων στη Μάνη κατά

τη μεταφραγκική περίοδο.

2.            Παναγιώτας Δ. Λάσκαρη, Το γένος των Λασκάρεων στη Λακεδαίμονα. Οι

βιογραφικές εξιστορήσεις του Δημητρίου Λάσκαρη ως αφετηρία υπαρξιακής ιστορικής

διερεύνησης.

3.            Ελευθέριου Π. Αλεξάκη, Βυζαντινές πρόνοιες, βενετικές καπετανίες και εξέλιξη

του πολιτικού συστήματος της Έξω Μάνης

4.            Μιχάλη Σόβολου, Ευρετηριάζοντας τις πρώτες αποφάσεις του Πρωτοδικείου

Σπάρτης: Τα περί Μάνης πρόσωπα και πράγματα, 1770-1821

5.            Δημήτριου Θ. Βαχαβιώλου – Στυλιανού Δ. Δημητρόπουλου – Δημήτριου Αθ.

Χρήστου, Δύο άγνωστα έγγραφα από το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης της Ι. Μ.

Μονεμβασίας και Σπάρτης για τον επίσκοπο Καρυουπόλεως Κύριλλο († Ιούλιος 1842).

Μελέτη για τα γεωλογικά προβλήματα στην Τραχήλα από την ΕΑΓΜΕ με χρηματοδότηση του δήμου Δυτικής Μάνης

Ο δήμος Δυτικής Μάνης υπόγραψε προγραμματική σύμβαση με την Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για την εκπόνηση: Τεχνικογεωλογικής – γεωφυσικής έρευνας οικιστικής περιοχής Τραχήλας. Η χρηματοδότηση από το δήμο Δυτικής Μάνης ανέρχεται σε 18 600 ευρώ και ο χρόνος ολοκλήρωσης της έρευνας και υποβολής του πορίσματός της ορίζεται σε έξη μήνες.

Ο συμπατριώτης μας  Κυριάκος Πιερρακάκης νέος πρόεδρος του Eurogroup

Nέος πρόεδρος του Eurogroup αναδείχθηκε την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου στη συνεδρίαση της Ευρωομάδας ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης, με οικογενειακή καταγωγή από την Αρεόπολη και τις Κροκεές. Ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κέρδισε ομόφωνα την ψήφο εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων ομολόγων του (20-0), καθώς μετά την πρώτη ενδεικτική ψηφοφορία ο Βέλγος ανθυποψήφιός του Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ αποσύρθηκε.

Η εκλογή Πιερρακάκη αποτελεί μια σημαντική επιτυχία για την Ελλάδα, καθώς ως νέος πρόεδρος του Eurogroup θα συμμετέχει σε σημαντικούς διεθνείς θεσμούς στους οποίους η χώρα μας δεν έχει εκπροσώπηση, όπως η G7, αλλά και στις συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ο νέος πρόεδρος του Eurogroup αναλαμβάνει καθήκοντα από την επόμενη ημέρα, 12 Δεκεμβρίου, και θα προεδρεύει του οικονομικού οργάνου της Ευρωζώνης για τα επόμενα 2,5 χρόνια.

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΔΟΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ

Η διανομή των αγαθών αποτελεί μόνιμο και διαχρονικό πρόβλημα όλων των κοινωνιών. Και αναφορικά με τα υπάρχοντα αγαθά η διασφάλισή τους στις ελεύθερες οικονομίες είναι απόλυτη μέσω θεσμικών κανόνων. Η ανάπτυξη όμως προσπορίζει νέο πλούτο και θέτει επί τάπητος το πρόβλημα της δίκαιης διανομής του. Οι σύγχρονες κοινωνίες διακρίνονται από σημαντικού εύρους κοινωνική συνεκτικότητα, η οποία μπορεί να ισχυροποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό κατά την αναπτυξιακή διαδικασία. Αυτό μπορεί να γίνει μόνον με πολιτικούς όρους, μέσω κεντρικών πολιτικών επιλογών, που προσδιορίζονται με σαφήνεια και δεσμευτικά στα πολιτικά προγράμματα. Με τον όρο δεσμευτικό υπονοούμε τη διατύπωση με σαφήνεια, την προεκλογική δέσμευση για εφαρμογή και την πλήρη υλοποίησή του ως κυβερνητικό πρόγραμμα μετά τις εκλογές. Σ` αυτό το timing (τάιμιγκ),τον προεκλογικό χρόνο, βρισκόμαστε τώρα. Γι` αυτό έχομε υποχρέωση να συμβάλλομε όλοι στην κατάθεση όσο το δυνατό πιο αξιόπιστης πρότασης, που θα οδηγεί στην ανάπτυξη αλλά ταυτόχρονα θα αμβλύνει τις ενδοπεριφερειακές ανισότητες.

Η τάση για διαμόρφωση ανισοτήτων αποτελεί χαρακτηριστικό της φύσης. Ολόκληρο το φαινόμενο της ζωής διαμορφώνεται μέσα από τους κανόνες της διαφοροποίησης, που αποτελεί πρωταρχικό βιολογικό νόμο. Η διαφοροποίηση διαμορφώνει τις ποικιλίες των ειδών, αλλά και τις άπειρες δυνατότητες διαδρομών κατά τη διάρκεια της κάθε ζωής. Στις ανθρώπινες κοινωνίες η διαφοροποίηση αποτελεί τον τροφοδοτικό παράγοντα της ελεύθερης οικονομίας. Και αυτή με τη σειρά της οδηγεί στη μεγιστοποίηση των φυσικών δυνατοτήτων με τις οποίες είναι προικισμένο το κάθε άτομο για την παραγωγή αγαθών. Όμως οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν προκύψει ως αναγκαιότητα, που εκπορεύεται από την αναποτελεσματικότητα των μεμονωμένων δράσεων των ατόμων σε πολλούς τομείς. Και το στηρικτικό υλικό των κοινωνιών, μικρών ή μεγάλων αδιάφορο, αλλά και των επιμέρους κοινωνικών ομάδων, αποτελεί η αλληλεγγύη. Όταν μιλάμε για περιφερειακή ανάπτυξη, αυτονόητο είναι ότι θα πρέπει σ` αυτή να συμπεριλάβουμε και τις διαδικασίες που θα άρουν τις ανισότητες που δημιουργεί. Δηλαδή να εφεύρουμε μηχανισμούς άμβλυνσης των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Αυτή η υποχρέωση είναι νομοτελειακή, αποτελεί κοινωνικό χρέος, αλλά λειτουργεί και ως πολιτική νομοτέλεια που εκπορεύεται από τη φύση και αγκαλιάζει με στοργή άτομα, κοινωνικές ομάδες και περιοχές που πλήττονται από τους υψηλούς ρυθμούς μεταβολών της σύγχρονης ζωής. Και οι κοινωνίες, μέσω των εκπροσωπήσεων τους, έχουν υποχρέωση να παίρνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας τους, αλλά και διάχυσης των αναπτυξιακών ωφελημάτων μέχρι τον τελευταίο πολίτη.

Μ` όποια διάσταση και αν θεωρηθεί ο όρος περιφέρεια διαμορφώνει ανισότητες. Στη χώρα μας είναι βέβαιο ότι υπάρχει μια τεράστια ανισότητα ανάμεσα στις μητροπολιτικές περιοχές του λεκανοπεδίου της Αττικής και της μείζονος περιοχής της Θεσσαλονίκης αφενός και της υπόλοιπης Ελλάδας αφ` ετέρου. Ανισότητα που φαίνεται ανάγλυφα στους οικονομικούς δείκτες και σε πρώτη ανάγνωση στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Θα πρέπει να αποτελεί κυρίαρχο και σταθερό μέλημά μας η άμβλυνση αυτών των ανισοτήτων με κεντρικές και προγραμματικές πολιτικές επιλογές. Που θα στηρίζονται στην πράξη από τα χρηματοδοτικά μέσα που έχει πετύχει η χώρα μας με την επιτυχή ένταξή της στην Ευρωπαϊκή οικογένεια κρατών, με πρωτοβουλία του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Μόνον αν συνειδητά αποφασίσουμε ότι οι δράσεις στα πλαίσια του κάθε Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης θα προσανατολιστούν σε ποσοστό πάνω από 80% στη λοιπή Ελλάδα, πλην Αττικής και Θεσσαλονίκης, θα μπορέσομε να ισχυριστούμε ότι παίρνομε μέτρα καταπολέμησης των περιφερειακών ανισοτήτων σε επίπεδο χώρας. ΄Ετσι μόνον θα γίνει εφικτό το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν  της Ηπείρου, της Δυτικής Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Θράκης και των Ιονίων νήσων, που βρίσκεται μέχρι και 20% κάτω από τον εθνικό μέσο όρο, να ισοσταθμιστεί. Και της δικής μας της Περιφέρειας από 55% να μπορέσει έστω να φθάσει το εθνικό ΑΕΠ, δηλαδή να ανέλθει στο 65%.

Αλλά και μέσα στην Περιφέρεια Πελοποννήσου διαμορφώνονται ανισότητες. Που και αυτές χρειάζονται μέσα πολιτικής για να αμβλυνθούν. Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα όπως λειτουργεί διοχετεύει τις χρηματοδοτήσεις κυριαρχικά στις αστικές περιοχές δημιουργώντας σ` αυτές πληθυσμιακές συσσωρεύσεις και απογυμνώνοντας την ύπαιθρο. Eνισχύονται, από τα αναπτυξιακά προγράμματα, δραστηριότητες στον τριτογενή τομέα, εν πολλοίς παρασιτικές και αποδυναμώνονται οι αγροτικές καλλιέργειες και η μεταποίηση των παραγόμενων προϊόντων. Εκτός από τα μέτρα στήριξης της αγροτικής οικονομίας για να γίνει δυνατό η ανάπτυξη να φθάσει στην ύπαιθρο θα πρέπει να μεταφραστούν με πρακτικά μέτρα οι πολιτικές επιλογές. Εννοούμε να στηριχτεί ουσιαστικά η πολιτική θέση, ότι η ανάπτυξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου θα γίνει κυρίως μέσω του τουρισμού, που γίνεται αποδεκτή από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Όταν λέμε τουριστική ανάπτυξη εννοούμε ανάδειξη των μνημείων της φύσης και του πολιτισμού, διαμόρφωση των υποδομών υποδοχής των επισκεπτών, βελτίωση των οδικών προσβάσεων, ολοκληρωμένα προγράμματα προβολής και φιλοξενίας. Δυστυχώς πολύ λίγα είδαμε να υλοποιούνται μέχρι σήμερα από αυτή τη δέσμη μέτρων, αναγκαίων για μια ολοκληρωμένη ανάπτυξη της περιφέρειας.  

Εμείς γνωρίζομε τις ευρύτερες ζώνες τουριστικής ανάπτυξης και τις αναγκαίες δράσεις για την προώθηση αυτών των προγραμμάτων. Και είμαστε έτοιμοι να προτείνουμε για άμεση εφαρμογή ένα συνεκτικό πρόγραμμα για τις περιοχές μας Για να εξουδετερώσομε τις αρνητικότητες που έχουν δημιουργήσει οι παρασιτικοί μηχανισμοί στην αναπτυξιακή διαδικασία. Με τα προγράμματά μας αυτά, και τα μέτρα που συνεπάγονται, θα βοηθήσομε να εξυγιανθεί  και το εμπορικό ισοζύγιο, που με την ελλειμματικότητά του, διαμορφώνει μιά εύθραυστη εθνική οικονομία με διαρκή ανάγκη στήριξης από τους Ευρωπαίους εταίρους, ώστε να διατηρείται εντός των ορίων που θέτουν οι κοινοί κανόνες. Μόνον μια πολιτική επιλογή για διάθεση του 80% των αναπτυξιακών δράσεων από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους σε περιοχές εκτός των μεγάλων πόλεων μπορεί να συγκρατήσει την τάση για ερήμωση των μειονεκτικών περιοχών στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και να προωθήσει στην πράξη την τουριστική ανάπτυξη.

Τέλος, ανισότητες διαμορφώνονται και στο εσωτερικό των διοικητικών κυττάρων που αποτελούν οι καποδιστριακοί δήμοι. Εκεί εκκολάπτεται ένα ιδιότυπο πολιτικό σύστημα, τόσο από το εσωτερικό τους όσο και από τους μηχανισμούς εποπτείας, που ωθεί στην ενίσχυση των ενδοδημοτικών ανισοτήτων. Απαιτείται και σε επίπεδο δήμων προγραμματική δέσμευση για σύμμετρη ανάπτυξη στο εσωτερικό τους. Οι μικροί οικισμοί αποτελούν εθνικό μας πλούτο, κοιτίδα της παράδοσης και του πολιτισμού μας και είμαστε υποχρεωμένοι στο όνομα της εθνικής συνοχής να τους κρατήσομε ζωντανούς ενισχύοντας κάθε παραγωγική δραστηριότητα των κατοίκων τους, αλλά και διευκολύνοντας, μέσω των υποδομών δημόσιου χαρακτήρα, το χώρο διαβίωσης των κατοίκων τους. Τα μνημεία της φύσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς που βρίσκονται στην ιδιαίτερη πατρίδα μου τη Μάνη, βρίσκονται στην ύπαιθρο και είναι πλήρως αναξιοποίητα για να διαμορφωθεί επισκεψιμότητα σ` αυτά. Για τα κάστρα της Ζαρνάτας, του Λεύκτρου, της Τρικότσοβας στη Μάνη δεν υπάρχουν καν οδικές προσβάσεις. Τα μοναστήρια, όπως η παλιές μονές της Βαϊδενίτσας και του Σαμοίλη στη Μάνη,  μνημεία της ορθόδοξης θρησκείας και φυτώρια για την εθνεγερσία έχουν εγκαταλειφθεί στη τύχη τους και καταρρέουν, λόγω και της δυσκολίας για τη μεταφορά υλικών συντήρησης. Οι πολύπλευρες πτυχές της οροσειράς του Ταϋγέτου, όχι μόνο δεν αξιοποιήθηκαν, αλλά και τα λίγα δασικά έργα που προγραμματίζονται αποσπασπασματικά και ασύνδετα με την τουριστική ανάπτυξη, ελάχιστα αποδίδουν στην πράξη. Οι περιοχές, που ελκύουν λόγω της θέσης τους, επισκέπτες, ασφυκτιούν πολεοδομικά ενώ ο κρατικός μηχανισμός κάνει ότι μπορεί για να εμποδιστεί η ικανοποίηση των ζήτησης σε γη και κατοικίες. Η πολεοδόμηση στην Καρδαμύλη, τη Στούπα και τον ΄Αγιο Νικόλαο υπαγορεύεται από την ισχυρή ζήτηση του τουριστικού κυκλώματος, που ανακάλυψε τις ομορφιές τους και τις κατακλύζει ζητώντας ολοένα και περισσότερες κλίνες σε μια παρατεταμένη τουριστική περίοδο. Οι χρηματοδοτήσεις του Ειδικού Προγράμματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΕΠΤΑ), που προβλέφτηκαν με το νόμο για τις συνενώσεις και ένα μεγάλο τμήμα από το Περιφερειακό τμήμα του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, αποτελούν πολύ ισχυρά μέσα για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής, που αποσκοπεί στην καταπολέμηση των εσωτερικών ανισοτήτων.

Ασφαλώς η ένταξη στο Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης της Ιόνιας οδού και του εθνικού δρόμου Κόρινθος – Τρίπολη, με κλάδους προς Καλαμάτα και Σπάρτη, αποτελούν ισχυρά στοιχεία για την ανάπτυξη της Περιφέρειάς μας. Απαιτείται όμως επαγρύπνηση και συνεχής παρακολούθηση των διαδικασιών εξέλιξης,   γιατί η διαφθορά και η συναλλαγή έχουν αποκτήσει ήδη οιωνεί  θεσμικό χαρακτήρα. Και οι χρηματοδοτήσεις εμφανίζουν πλήρη αναντιστοιχία με το φυσικό αντικείμενο που υλοποιούν. Αυτή η διαδεδομένη διαφθορά αποτελεί τον κυριότερο εχθρό της περιφερειακής ανάπτυξης και ιδιαίτερα των δράσεων που απευθύνονται σε ευαίσθητες περιθωριοποιημένες περιοχές, που δεν μπορούν να αναπτύξουν μηχανισμούς αντίστασης.

΄Όμως φαίνεται ότι το μεγάλο έργο του φυσικού αερίου θα αφήσει έξω την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Παρότι χρηματοδοτήθηκε με τη φορολόγηση όλων των Ελλήνων. Και με τη διάθεση ευρείας εκτάσεως κοινοτικών χρηματοδοτήσεων. Αυτή η εξαίρεση θα δημιουργήσει ενεργειακή μειονεξία, που θα επιδρά μακροχρόνια με αρνητικές επιπτώσεις, τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρειά μας. Είναι αναγκαίο να συμπεριληφθεί στο νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα η πρόνοια για επέκταση του μέχρι το τελευταίο νότιο άκρο της Ελλάδας.

Αγαπητοί σύνεδροι, είναι αναγκαίο να διαμορφώσουμε ένα πρόγραμμα με καθαρές θέσεις για μια ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη. Οι καθαρές αυτές θέσεις θα προβληθούν ως το συμβόλαιό μας με τους ψηφοφόρους. Τους ψηφοφόρους που έχουν γίνει έρμαια της παραπλάνησης και της μικροπολιτικής. Πρέπει με την καθαρότητα των θέσεων μας να τους πείσομε ότι είμαστε σε θέση: 1) Να καταπολεμήσομε το συγκεντρωτισμό και τη διαφθορά στη δημόσια διοίκηση, 2) να συντονίσομε και να εναρμονίσομε τις δράσεις όλων των αναπτυξιακών φορέων και 3) να διαπαιδαγωγήσομε τα μέλη της ελληνικής κοινωνίας για την από κοινού προσέγγιση των αγαθών της ανάπτυξης.  

(2004)

PUBLIC CONTRACTS THROUGH THE LENS OF SOCIAL INQUIRY

An increasing number of news reports concerning public contracts, whether they refer to intangible goods or to construction works, have recently appeared in current affairs. The multiple potential approaches to their content provide the opportunity to shed light on their until now silenced aspects which, in many cases, bear unlawful characteristics that reach as far as financial irregularities at the expense of the public, for the benefit of specific individuals or groups involved in the management process, and ultimately for favoured individuals. The fact that the tentacles of these situations reach into the political system with its many versions creates even stronger destabilising tendencies in the social fabric, because this strengthening of the tendencies toward corruption undermines the foundations of social cohesion and of the common course along the path of progress and prosperity.

With the general decline of social morality now confirmed, it appears that the main possibility for dealing with such situations lies in reinforcing the principle of competition among the teams managing the projects carried out through public contracts. Once competitive interests are identified and specified during the drafting of the tendering terms for the projects, and subsequently maintained during the long course of the projects’ development and the monitoring of their social results, it is certain that they will protect public funds as well as the social benefits that the projects’ design aims for.

To avoid theorising, we present a case in which the principle of competitiveness was effectively applied through the formation of competing interests among the teams participating in the implementation of the projects: During the second half of the 2000s, the Ministry of Public Works was headed by George Souflias as minister and Polytechnic Professor Themistocles Xanthopoulos as deputy minister. At that time, the European Union’s priority was the opening of reliable and safe road axes that would bring the peoples of the European Union closer in terms of travel time. The crucial element for this goal to be implemented were the tendering terms of the projects, which would lead to the achievement of the goal through reliable procedures. The key elements of these conditions, which the ministry leadership successfully formulated, were: a) tendering through the process of Public–Private Partnerships (ΣΔΙΤ), with funds from the state, the European Union, and consortia of private companies and banks; b) a complex repayment of construction costs through grants from European Union funds and long-term concessions for toll collection; and c) The inclusion, within the construction cost, of maintenance for the entire duration of the contract.

With this complex set of terms, the construction works escaped the exclusive supervision of the state’s Technical Services, since the Technical Services of the Banks also participated—with indeed a strong capacity for intervention. Thus, a competitive framework was formed between the construction consortia, which sought to reduce construction costs in order to generate higher profits, and the Banks, which sought to optimise the quality of construction, thereby ensuring the safe repayment of the loans they had granted, in combination with the reduction of operating costs during the total time of toll management concession. Ultimately, from these compositions of purpose and conditions for the projects’ implementation, the result was: a) the obligation for quality construction in order to avoid damages that would lead to costly repairs, and b) the smooth operation of the road axes for the benefit of travellers—an element that translates into long-term social benefit.

Elements of a competitive framework in the operation of the construction sector of public contracts were also contained in the same ministerial team’s proposal to create a few, but highly capitalised, public works construction companies that would undertake the execution of projects with reliability and credibility. One of the goals of this initiative was also the linking of construction with the undertaking of long-term maintenance. The proposal was fought by various kinds of interests, among which petty political expediencies and guild mentality are no exception.

Result: instances of poor workmanship have flooded current affairs due to the decline in construction quality, the tolerant legislative framework that sustains these phenomena, and the denial of responsibility for the poor workmanship by everyone—both contractors and supervisors. In our immediate surroundings, we have for years observed how the poor-quality asphalt resurfacing done two years ago on the Kardamyli–Areopoli Provincial Road, on the straight stretch between Stoupa and Agios Nikolaos, is being dealt with. Large potholes have formed on the asphalt in two or three areas roughly in the middle of the roadway, and they still remain in the same condition! Apparently, no one is responsible for carrying out the repair and ensuring safe driving for those travelling by car.

                                                                                                     THE EDITORIAL BOARD