Όλα τα άρθρα του/της admin
MΠAΛAXTAPHΣ: APTOΠOIΪA – ZAXAPOΠΛAΣTIKH Στη Στούπα
Aπό τα πλέον παλιά και παραδοσιακά καταστήματα
της περιοχής, αφού ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1985,
σε κτίριο που κατασκεύασε ο ιδρυτής του, ακριβώς στην
είσοδο της Στούπας από τον επαρχιακό δρόμο. Tο
κατάστημα χάρη στις εμπνεύσεις του ιδρυτή του Γιώργου
Mπαλαχτάρη γράφει λαμπρή πορεία στο χώρο της
αρτοποιΐας – ζαχαροπλαστικής για τριάντα περίπου
χρόνια. Στο διάστημα αυτό δημιουργήθηκε ένα ευρύ
δίκτυο διανομής των προϊόντων με τη λειτουργία δύο
υποκαταστημάτων, ένα στον παραλιακό δρόμο της
Στούπας και ένα στην Kαρδαμύλη. O κ. Mπαλαχτάρης
είναι ένας άνθρωπος ευθύνης. Ένας μάνατζερ που δεν
κλείνει τα μάτια του παρακολουθώντας τους καιρούς αλλά
ξέρει να προσαρμόζεται στους ρυθμούς της εποχής και
στις απαιτήσεις των πελατών του, θεωρώντας πως η
διατήρηση υψηλού επαγγελματικού φρονήματος είναι
επιβεβλημένη, αν κάποιος θέλει να παραμείνει
ανταγωνιστικός, σε μια αγορά που βρίσκεται σε κρίση.
Ψωμί, αρτοσκευάσματα, γλυκά όλα γίνονται με
παραδοσιακό τρόπο. Eκείνο όπως που χαρακτηρίζει τα
προσφερόμενα είδη είναι τα «μανιάτικα λαλάγγια»,
παρασκευασμένα από αγνά υλικά με αλεύρι τύπου 70%,
φυτικά λιπαρά, μαγιά, αλάτι και σε παραλλαγή με
σοκολάτα, μέλι, καρύδι και σουσάμι.
Στον τομέα των οικονομικών αποτελεσμάτων η πορεία
κρίνεται ικανοποιητική αφού προσφέρει εργασία και σε
άλλα άτομα εκτός από τα μέλη της οικογένειάς του.
O φούρνος του Mπαλαχτάρη ή ακριβέστερα ο φούρνος
της Στούπας, όπως λένε οι ντόπιοι είναι
«ασυναγώνιστος» αφού προσφέρει εκτός από μυρωδάτο
ψωμάκι με τραγανή κόρα, αρτοσκευάσματα, παξιμάδια
κ.λπ. όπως τα είχαμε μάθει στο σπίτι μας, υπέροχα
λαλάγγια αλλά και τα λαχταριστά γλυκά. Mια επίσκεψη θα
πείσει και τους πιο δύσπιστους….
Αντώνης Ρουμανέας
THE OPEN MANI OF THE FUTURE AND ITS DIFFICULT PATH TOWARD PROSPERITY
Mani, closed off until only a few decades ago, now finds itself subject to the many forces unleashed by its recent opening, forces that have brought wealth and new inhabitants, but also foreign customs and imported ways of life. And yet there remains one powerful element, permeating its entire historical horizon and stretching into the future, drawing strength from the deep roots laid down over the previous five centuries of struggle for independence and self-governance: the quality of generousity or magnanimity (ευψυχία) or which, starting with the pursuit of individual and family prosperity, expands naturally into a love for the region and its people.
The paths of magnanimity in the years when Mani was sealed off from the outside world were simple and unobstructed in their expression through practical works and tangible results. Now, in the open horizons of the modern era, magnanimity must contend with difficulties, if it is to manifest itself in ways demanded by the very roots that nurtured it. Along with the money, many foreign models and behaviours entered our region, and they tend to separate the shared impulse toward individual advancement from the broader prosperity of the region itself. In a geographical space long marked by limited natural and economic resources, as ours was for many centuries, the tendencies toward nouveau riche lifestyles were non-existent, and any economic differentiation among the members of the community was particularly limited. To some extent, of course, these constraints persist in the modern era owing to the extreme fragmentation of land – which today is valuable in many ways – thus preventing the accumulation of substantial wealth through the sale or economic exploitation of large areas for tourism investments.
The problem reveals itself chiefly in the inability to form strong centers capable of implementing common actions of supra-individual benefit – actions whose positive results could then diffuse across the wider region. The long-standing policy of the central state to weaken Mani’s administrative unity – by partitioning it into two Prefectures (νομοί), by truncating and later abolishing its two provincial administrations, and by cutting and tailoring the new local government units according to petty political expediencies – constitutes the starting point of the erosion of the traditional tendencies toward collective undertakings of generalised benefit.
There is, however, another traditional inclination toward pettiness (μικροψυχία) – which requires strong social counterweights if it is to be confronted when it manifests itself by certain members of the community during efforts to advance common investment programs. We will mention briefly only one such example: the story of the olive-oil processing and standardisation facility in Neochori of Western Mani, built in 1990 by the Agricultural Cooperative with European Community funding and without financial burden on its members. Later machinery and large tanks for processing and storing oil were sold off, and the building was transformed into a brewery, its debts growing year after year, while the olive oil of local producers is sold in bulk at disgracefully low prices. With the two municipalities (δήμοι) now the only remaining living social cells in the region, all hopes for generating results of broad social benefit necessarily are directed toward them. Unfortunately, during the fifteen years they have operated within these administrative boundaries, no noteworthy social outcomes have been recorded – not even from the management of the specialised European Community Program for Mani in 2010, echoing what occurred in the 1990s with the similarly specialised program for our region funded by the European Community.
The social processes by which new residents are assimilated in any region evolve dynamically. The strong assimilates the weaker and integrates them into their own way of life and transmitting their culture to them. In Mani we know this assimilative process well – both through lived experience and historical record. We know that the powerful genetic and cultural foundations of the ancient inhabitants of our land, the Eleftherolaconians, absorbed into the social body the numerous groups of other tribes who migrated here after the medieval period. For the Maniot space, in the modern era, to be once again an assimilator – this time of individuals and groups bearing stronger cultural characteristics who now settle in our region – it is essential that our ancestral magnanimity awaken and overcome our advancing pettiness. Yet the magnanimity of each person, however it manifests, cannot by itself lead to cumulative results. Only through our representatives in the two local government institutions of our region – and through close cooperation between them, purged of petty political motives and ambitions of self-perpetuation in power – can the Mani of the future emerge dynamically as the continuation of the Mani of our heroic ancestors.
THE EDITORIAL BOARD
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2026
Βροχοπτώσεις και κατολισθήσεις στη Λακωνία: Χείμαρροι οι δρόμοι στον Πλάτανο που ήταν εντονότερα τα φαινόμενα
Έντονα καιρικά φαινόμενα έπληξαν στις 4 Δεκεμβρίου περιοχές του δήμου Ανατολικής Μάνης προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στο οδικό δίκτυο.
Στον Πλάτανο του Γυθείου η έντονη βροχή είχε μετατρέψει σε χειμάρρους τους δρόμους προκαλώντας σημαντικές ζημιές, ενώ έχουν πλημμυρίσει σπίτια και καλλιέργειες. Είχε κλείσει για πολλές ώρες και ο δρόμος από Σπάρτη προς το Γύθειο στο ύψος του Βασιλακίου. Ποτάμια λάσπης δημιουργήθηκαν και στις Αιγιές όπου παρασύρθηκαν αυτοκίνητα, ενώ είχε διακοπεί και η κυκλοφορία στην επαρχιακή οδό Αιγών – Καστάνιας Στον Διρό χρειάστηκε η επέμβαση της Πυροσβεστικής υπηρεσίας για τον απεγκλωβισμό ενός οδηγού.
Καταστροφές έχουν σημειωθεί και στο κεντρικό οδικό δίκτυο στο Βαθύ Λακωνίας εξαιτίας της σφοδρής βροχόπτωσης, ενώ λιγότερες εντοπίζονται στο κέντρο του Γυθείου.
Σύμφωνα με ανάρτηση της «Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης Λακωνίας» στο Facebook, εννέα άτομα της ομάδας επιχείρησαν σε περιοχή του Μαυροβουνίου για τον απεγκλωβισμό τετραμελούς οικογένειας από πλημμυρισμένο σπίτι. Οι διασώστες χρησιμοποίησαν βάρκα για να προσεγγίσουν την οικία, να παραλάβουν τα μέλη της οικογένειας και να τα μεταφέρουν σε ασφαλές σημείο για παραλαβή από ασθενοφόρο.
Επιστημονικό συνέδριο: Η Λακωνία από το Βυζάντιο μέχρι την Επανάσταση, 5 -7 Δεκεμβρίου στη Σπάρτη.
Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025 ξεκίνησαν οι τριήμερες εργασίες του ΣΤ΄ Τοπικού Συνεδρίου της Εταιρίας Λακωνικών Σπουδών, Λακωνίας από την περίοδο του Βυζαντίου έως και την Επανάσταση, με εισηγήσεις από 39 επιστήμονες φέρνοντας στο προσκήνιο θέματα από την ιστορία της Λακωνίας αυτής της μακράς χρονικής περιόδου.
Ξεχωρίσαμε από το πρόγραμμα τις πιο κάτω εισηγήσεις που συνδέονται αμεσότερα με τη Μάνη:
1. Παναγιώτη Σ. Κατσαφάδου, Ακολουθώντας τα ίχνη αγιογράφων στη Μάνη κατά
τη μεταφραγκική περίοδο.
2. Παναγιώτας Δ. Λάσκαρη, Το γένος των Λασκάρεων στη Λακεδαίμονα. Οι
βιογραφικές εξιστορήσεις του Δημητρίου Λάσκαρη ως αφετηρία υπαρξιακής ιστορικής
διερεύνησης.
3. Ελευθέριου Π. Αλεξάκη, Βυζαντινές πρόνοιες, βενετικές καπετανίες και εξέλιξη
του πολιτικού συστήματος της Έξω Μάνης
4. Μιχάλη Σόβολου, Ευρετηριάζοντας τις πρώτες αποφάσεις του Πρωτοδικείου
Σπάρτης: Τα περί Μάνης πρόσωπα και πράγματα, 1770-1821
5. Δημήτριου Θ. Βαχαβιώλου – Στυλιανού Δ. Δημητρόπουλου – Δημήτριου Αθ.
Χρήστου, Δύο άγνωστα έγγραφα από το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης της Ι. Μ.
Μονεμβασίας και Σπάρτης για τον επίσκοπο Καρυουπόλεως Κύριλλο († Ιούλιος 1842).
Μελέτη για τα γεωλογικά προβλήματα στην Τραχήλα από την ΕΑΓΜΕ με χρηματοδότηση του δήμου Δυτικής Μάνης
Ο δήμος Δυτικής Μάνης υπόγραψε προγραμματική σύμβαση με την Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για την εκπόνηση: Τεχνικογεωλογικής – γεωφυσικής έρευνας οικιστικής περιοχής Τραχήλας. Η χρηματοδότηση από το δήμο Δυτικής Μάνης ανέρχεται σε 18 600 ευρώ και ο χρόνος ολοκλήρωσης της έρευνας και υποβολής του πορίσματός της ορίζεται σε έξη μήνες.
Ο συμπατριώτης μας Κυριάκος Πιερρακάκης νέος πρόεδρος του Eurogroup
Nέος πρόεδρος του Eurogroup αναδείχθηκε την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου στη συνεδρίαση της Ευρωομάδας ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης, με οικογενειακή καταγωγή από την Αρεόπολη και τις Κροκεές. Ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κέρδισε ομόφωνα την ψήφο εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων ομολόγων του (20-0), καθώς μετά την πρώτη ενδεικτική ψηφοφορία ο Βέλγος ανθυποψήφιός του Βίνσεντ βαν Πέτεγκεμ αποσύρθηκε.
Η εκλογή Πιερρακάκη αποτελεί μια σημαντική επιτυχία για την Ελλάδα, καθώς ως νέος πρόεδρος του Eurogroup θα συμμετέχει σε σημαντικούς διεθνείς θεσμούς στους οποίους η χώρα μας δεν έχει εκπροσώπηση, όπως η G7, αλλά και στις συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ο νέος πρόεδρος του Eurogroup αναλαμβάνει καθήκοντα από την επόμενη ημέρα, 12 Δεκεμβρίου, και θα προεδρεύει του οικονομικού οργάνου της Ευρωζώνης για τα επόμενα 2,5 χρόνια.
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ ΦΥΛΛΟΥ 322 – ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026
Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΔΟΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ
Η διανομή των αγαθών αποτελεί μόνιμο και διαχρονικό πρόβλημα όλων των κοινωνιών. Και αναφορικά με τα υπάρχοντα αγαθά η διασφάλισή τους στις ελεύθερες οικονομίες είναι απόλυτη μέσω θεσμικών κανόνων. Η ανάπτυξη όμως προσπορίζει νέο πλούτο και θέτει επί τάπητος το πρόβλημα της δίκαιης διανομής του. Οι σύγχρονες κοινωνίες διακρίνονται από σημαντικού εύρους κοινωνική συνεκτικότητα, η οποία μπορεί να ισχυροποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό κατά την αναπτυξιακή διαδικασία. Αυτό μπορεί να γίνει μόνον με πολιτικούς όρους, μέσω κεντρικών πολιτικών επιλογών, που προσδιορίζονται με σαφήνεια και δεσμευτικά στα πολιτικά προγράμματα. Με τον όρο δεσμευτικό υπονοούμε τη διατύπωση με σαφήνεια, την προεκλογική δέσμευση για εφαρμογή και την πλήρη υλοποίησή του ως κυβερνητικό πρόγραμμα μετά τις εκλογές. Σ` αυτό το timing (τάιμιγκ),τον προεκλογικό χρόνο, βρισκόμαστε τώρα. Γι` αυτό έχομε υποχρέωση να συμβάλλομε όλοι στην κατάθεση όσο το δυνατό πιο αξιόπιστης πρότασης, που θα οδηγεί στην ανάπτυξη αλλά ταυτόχρονα θα αμβλύνει τις ενδοπεριφερειακές ανισότητες.
Η τάση για διαμόρφωση ανισοτήτων αποτελεί χαρακτηριστικό της φύσης. Ολόκληρο το φαινόμενο της ζωής διαμορφώνεται μέσα από τους κανόνες της διαφοροποίησης, που αποτελεί πρωταρχικό βιολογικό νόμο. Η διαφοροποίηση διαμορφώνει τις ποικιλίες των ειδών, αλλά και τις άπειρες δυνατότητες διαδρομών κατά τη διάρκεια της κάθε ζωής. Στις ανθρώπινες κοινωνίες η διαφοροποίηση αποτελεί τον τροφοδοτικό παράγοντα της ελεύθερης οικονομίας. Και αυτή με τη σειρά της οδηγεί στη μεγιστοποίηση των φυσικών δυνατοτήτων με τις οποίες είναι προικισμένο το κάθε άτομο για την παραγωγή αγαθών. Όμως οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν προκύψει ως αναγκαιότητα, που εκπορεύεται από την αναποτελεσματικότητα των μεμονωμένων δράσεων των ατόμων σε πολλούς τομείς. Και το στηρικτικό υλικό των κοινωνιών, μικρών ή μεγάλων αδιάφορο, αλλά και των επιμέρους κοινωνικών ομάδων, αποτελεί η αλληλεγγύη. Όταν μιλάμε για περιφερειακή ανάπτυξη, αυτονόητο είναι ότι θα πρέπει σ` αυτή να συμπεριλάβουμε και τις διαδικασίες που θα άρουν τις ανισότητες που δημιουργεί. Δηλαδή να εφεύρουμε μηχανισμούς άμβλυνσης των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Αυτή η υποχρέωση είναι νομοτελειακή, αποτελεί κοινωνικό χρέος, αλλά λειτουργεί και ως πολιτική νομοτέλεια που εκπορεύεται από τη φύση και αγκαλιάζει με στοργή άτομα, κοινωνικές ομάδες και περιοχές που πλήττονται από τους υψηλούς ρυθμούς μεταβολών της σύγχρονης ζωής. Και οι κοινωνίες, μέσω των εκπροσωπήσεων τους, έχουν υποχρέωση να παίρνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας τους, αλλά και διάχυσης των αναπτυξιακών ωφελημάτων μέχρι τον τελευταίο πολίτη.
Μ` όποια διάσταση και αν θεωρηθεί ο όρος περιφέρεια διαμορφώνει ανισότητες. Στη χώρα μας είναι βέβαιο ότι υπάρχει μια τεράστια ανισότητα ανάμεσα στις μητροπολιτικές περιοχές του λεκανοπεδίου της Αττικής και της μείζονος περιοχής της Θεσσαλονίκης αφενός και της υπόλοιπης Ελλάδας αφ` ετέρου. Ανισότητα που φαίνεται ανάγλυφα στους οικονομικούς δείκτες και σε πρώτη ανάγνωση στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Θα πρέπει να αποτελεί κυρίαρχο και σταθερό μέλημά μας η άμβλυνση αυτών των ανισοτήτων με κεντρικές και προγραμματικές πολιτικές επιλογές. Που θα στηρίζονται στην πράξη από τα χρηματοδοτικά μέσα που έχει πετύχει η χώρα μας με την επιτυχή ένταξή της στην Ευρωπαϊκή οικογένεια κρατών, με πρωτοβουλία του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Μόνον αν συνειδητά αποφασίσουμε ότι οι δράσεις στα πλαίσια του κάθε Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης θα προσανατολιστούν σε ποσοστό πάνω από 80% στη λοιπή Ελλάδα, πλην Αττικής και Θεσσαλονίκης, θα μπορέσομε να ισχυριστούμε ότι παίρνομε μέτρα καταπολέμησης των περιφερειακών ανισοτήτων σε επίπεδο χώρας. ΄Ετσι μόνον θα γίνει εφικτό το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ηπείρου, της Δυτικής Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Θράκης και των Ιονίων νήσων, που βρίσκεται μέχρι και 20% κάτω από τον εθνικό μέσο όρο, να ισοσταθμιστεί. Και της δικής μας της Περιφέρειας από 55% να μπορέσει έστω να φθάσει το εθνικό ΑΕΠ, δηλαδή να ανέλθει στο 65%.
Αλλά και μέσα στην Περιφέρεια Πελοποννήσου διαμορφώνονται ανισότητες. Που και αυτές χρειάζονται μέσα πολιτικής για να αμβλυνθούν. Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα όπως λειτουργεί διοχετεύει τις χρηματοδοτήσεις κυριαρχικά στις αστικές περιοχές δημιουργώντας σ` αυτές πληθυσμιακές συσσωρεύσεις και απογυμνώνοντας την ύπαιθρο. Eνισχύονται, από τα αναπτυξιακά προγράμματα, δραστηριότητες στον τριτογενή τομέα, εν πολλοίς παρασιτικές και αποδυναμώνονται οι αγροτικές καλλιέργειες και η μεταποίηση των παραγόμενων προϊόντων. Εκτός από τα μέτρα στήριξης της αγροτικής οικονομίας για να γίνει δυνατό η ανάπτυξη να φθάσει στην ύπαιθρο θα πρέπει να μεταφραστούν με πρακτικά μέτρα οι πολιτικές επιλογές. Εννοούμε να στηριχτεί ουσιαστικά η πολιτική θέση, ότι η ανάπτυξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου θα γίνει κυρίως μέσω του τουρισμού, που γίνεται αποδεκτή από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Όταν λέμε τουριστική ανάπτυξη εννοούμε ανάδειξη των μνημείων της φύσης και του πολιτισμού, διαμόρφωση των υποδομών υποδοχής των επισκεπτών, βελτίωση των οδικών προσβάσεων, ολοκληρωμένα προγράμματα προβολής και φιλοξενίας. Δυστυχώς πολύ λίγα είδαμε να υλοποιούνται μέχρι σήμερα από αυτή τη δέσμη μέτρων, αναγκαίων για μια ολοκληρωμένη ανάπτυξη της περιφέρειας.
Εμείς γνωρίζομε τις ευρύτερες ζώνες τουριστικής ανάπτυξης και τις αναγκαίες δράσεις για την προώθηση αυτών των προγραμμάτων. Και είμαστε έτοιμοι να προτείνουμε για άμεση εφαρμογή ένα συνεκτικό πρόγραμμα για τις περιοχές μας Για να εξουδετερώσομε τις αρνητικότητες που έχουν δημιουργήσει οι παρασιτικοί μηχανισμοί στην αναπτυξιακή διαδικασία. Με τα προγράμματά μας αυτά, και τα μέτρα που συνεπάγονται, θα βοηθήσομε να εξυγιανθεί και το εμπορικό ισοζύγιο, που με την ελλειμματικότητά του, διαμορφώνει μιά εύθραυστη εθνική οικονομία με διαρκή ανάγκη στήριξης από τους Ευρωπαίους εταίρους, ώστε να διατηρείται εντός των ορίων που θέτουν οι κοινοί κανόνες. Μόνον μια πολιτική επιλογή για διάθεση του 80% των αναπτυξιακών δράσεων από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους σε περιοχές εκτός των μεγάλων πόλεων μπορεί να συγκρατήσει την τάση για ερήμωση των μειονεκτικών περιοχών στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και να προωθήσει στην πράξη την τουριστική ανάπτυξη.
Τέλος, ανισότητες διαμορφώνονται και στο εσωτερικό των διοικητικών κυττάρων που αποτελούν οι καποδιστριακοί δήμοι. Εκεί εκκολάπτεται ένα ιδιότυπο πολιτικό σύστημα, τόσο από το εσωτερικό τους όσο και από τους μηχανισμούς εποπτείας, που ωθεί στην ενίσχυση των ενδοδημοτικών ανισοτήτων. Απαιτείται και σε επίπεδο δήμων προγραμματική δέσμευση για σύμμετρη ανάπτυξη στο εσωτερικό τους. Οι μικροί οικισμοί αποτελούν εθνικό μας πλούτο, κοιτίδα της παράδοσης και του πολιτισμού μας και είμαστε υποχρεωμένοι στο όνομα της εθνικής συνοχής να τους κρατήσομε ζωντανούς ενισχύοντας κάθε παραγωγική δραστηριότητα των κατοίκων τους, αλλά και διευκολύνοντας, μέσω των υποδομών δημόσιου χαρακτήρα, το χώρο διαβίωσης των κατοίκων τους. Τα μνημεία της φύσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς που βρίσκονται στην ιδιαίτερη πατρίδα μου τη Μάνη, βρίσκονται στην ύπαιθρο και είναι πλήρως αναξιοποίητα για να διαμορφωθεί επισκεψιμότητα σ` αυτά. Για τα κάστρα της Ζαρνάτας, του Λεύκτρου, της Τρικότσοβας στη Μάνη δεν υπάρχουν καν οδικές προσβάσεις. Τα μοναστήρια, όπως η παλιές μονές της Βαϊδενίτσας και του Σαμοίλη στη Μάνη, μνημεία της ορθόδοξης θρησκείας και φυτώρια για την εθνεγερσία έχουν εγκαταλειφθεί στη τύχη τους και καταρρέουν, λόγω και της δυσκολίας για τη μεταφορά υλικών συντήρησης. Οι πολύπλευρες πτυχές της οροσειράς του Ταϋγέτου, όχι μόνο δεν αξιοποιήθηκαν, αλλά και τα λίγα δασικά έργα που προγραμματίζονται αποσπασπασματικά και ασύνδετα με την τουριστική ανάπτυξη, ελάχιστα αποδίδουν στην πράξη. Οι περιοχές, που ελκύουν λόγω της θέσης τους, επισκέπτες, ασφυκτιούν πολεοδομικά ενώ ο κρατικός μηχανισμός κάνει ότι μπορεί για να εμποδιστεί η ικανοποίηση των ζήτησης σε γη και κατοικίες. Η πολεοδόμηση στην Καρδαμύλη, τη Στούπα και τον ΄Αγιο Νικόλαο υπαγορεύεται από την ισχυρή ζήτηση του τουριστικού κυκλώματος, που ανακάλυψε τις ομορφιές τους και τις κατακλύζει ζητώντας ολοένα και περισσότερες κλίνες σε μια παρατεταμένη τουριστική περίοδο. Οι χρηματοδοτήσεις του Ειδικού Προγράμματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΕΠΤΑ), που προβλέφτηκαν με το νόμο για τις συνενώσεις και ένα μεγάλο τμήμα από το Περιφερειακό τμήμα του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, αποτελούν πολύ ισχυρά μέσα για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής, που αποσκοπεί στην καταπολέμηση των εσωτερικών ανισοτήτων.
Ασφαλώς η ένταξη στο Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης της Ιόνιας οδού και του εθνικού δρόμου Κόρινθος – Τρίπολη, με κλάδους προς Καλαμάτα και Σπάρτη, αποτελούν ισχυρά στοιχεία για την ανάπτυξη της Περιφέρειάς μας. Απαιτείται όμως επαγρύπνηση και συνεχής παρακολούθηση των διαδικασιών εξέλιξης, γιατί η διαφθορά και η συναλλαγή έχουν αποκτήσει ήδη οιωνεί θεσμικό χαρακτήρα. Και οι χρηματοδοτήσεις εμφανίζουν πλήρη αναντιστοιχία με το φυσικό αντικείμενο που υλοποιούν. Αυτή η διαδεδομένη διαφθορά αποτελεί τον κυριότερο εχθρό της περιφερειακής ανάπτυξης και ιδιαίτερα των δράσεων που απευθύνονται σε ευαίσθητες περιθωριοποιημένες περιοχές, που δεν μπορούν να αναπτύξουν μηχανισμούς αντίστασης.
΄Όμως φαίνεται ότι το μεγάλο έργο του φυσικού αερίου θα αφήσει έξω την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Παρότι χρηματοδοτήθηκε με τη φορολόγηση όλων των Ελλήνων. Και με τη διάθεση ευρείας εκτάσεως κοινοτικών χρηματοδοτήσεων. Αυτή η εξαίρεση θα δημιουργήσει ενεργειακή μειονεξία, που θα επιδρά μακροχρόνια με αρνητικές επιπτώσεις, τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρειά μας. Είναι αναγκαίο να συμπεριληφθεί στο νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα η πρόνοια για επέκταση του μέχρι το τελευταίο νότιο άκρο της Ελλάδας.
Αγαπητοί σύνεδροι, είναι αναγκαίο να διαμορφώσουμε ένα πρόγραμμα με καθαρές θέσεις για μια ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη. Οι καθαρές αυτές θέσεις θα προβληθούν ως το συμβόλαιό μας με τους ψηφοφόρους. Τους ψηφοφόρους που έχουν γίνει έρμαια της παραπλάνησης και της μικροπολιτικής. Πρέπει με την καθαρότητα των θέσεων μας να τους πείσομε ότι είμαστε σε θέση: 1) Να καταπολεμήσομε το συγκεντρωτισμό και τη διαφθορά στη δημόσια διοίκηση, 2) να συντονίσομε και να εναρμονίσομε τις δράσεις όλων των αναπτυξιακών φορέων και 3) να διαπαιδαγωγήσομε τα μέλη της ελληνικής κοινωνίας για την από κοινού προσέγγιση των αγαθών της ανάπτυξης.
(2004)
PUBLIC CONTRACTS THROUGH THE LENS OF SOCIAL INQUIRY
An increasing number of news reports concerning public contracts, whether they refer to intangible goods or to construction works, have recently appeared in current affairs. The multiple potential approaches to their content provide the opportunity to shed light on their until now silenced aspects which, in many cases, bear unlawful characteristics that reach as far as financial irregularities at the expense of the public, for the benefit of specific individuals or groups involved in the management process, and ultimately for favoured individuals. The fact that the tentacles of these situations reach into the political system with its many versions creates even stronger destabilising tendencies in the social fabric, because this strengthening of the tendencies toward corruption undermines the foundations of social cohesion and of the common course along the path of progress and prosperity.
With the general decline of social morality now confirmed, it appears that the main possibility for dealing with such situations lies in reinforcing the principle of competition among the teams managing the projects carried out through public contracts. Once competitive interests are identified and specified during the drafting of the tendering terms for the projects, and subsequently maintained during the long course of the projects’ development and the monitoring of their social results, it is certain that they will protect public funds as well as the social benefits that the projects’ design aims for.
To avoid theorising, we present a case in which the principle of competitiveness was effectively applied through the formation of competing interests among the teams participating in the implementation of the projects: During the second half of the 2000s, the Ministry of Public Works was headed by George Souflias as minister and Polytechnic Professor Themistocles Xanthopoulos as deputy minister. At that time, the European Union’s priority was the opening of reliable and safe road axes that would bring the peoples of the European Union closer in terms of travel time. The crucial element for this goal to be implemented were the tendering terms of the projects, which would lead to the achievement of the goal through reliable procedures. The key elements of these conditions, which the ministry leadership successfully formulated, were: a) tendering through the process of Public–Private Partnerships (ΣΔΙΤ), with funds from the state, the European Union, and consortia of private companies and banks; b) a complex repayment of construction costs through grants from European Union funds and long-term concessions for toll collection; and c) The inclusion, within the construction cost, of maintenance for the entire duration of the contract.
With this complex set of terms, the construction works escaped the exclusive supervision of the state’s Technical Services, since the Technical Services of the Banks also participated—with indeed a strong capacity for intervention. Thus, a competitive framework was formed between the construction consortia, which sought to reduce construction costs in order to generate higher profits, and the Banks, which sought to optimise the quality of construction, thereby ensuring the safe repayment of the loans they had granted, in combination with the reduction of operating costs during the total time of toll management concession. Ultimately, from these compositions of purpose and conditions for the projects’ implementation, the result was: a) the obligation for quality construction in order to avoid damages that would lead to costly repairs, and b) the smooth operation of the road axes for the benefit of travellers—an element that translates into long-term social benefit.
Elements of a competitive framework in the operation of the construction sector of public contracts were also contained in the same ministerial team’s proposal to create a few, but highly capitalised, public works construction companies that would undertake the execution of projects with reliability and credibility. One of the goals of this initiative was also the linking of construction with the undertaking of long-term maintenance. The proposal was fought by various kinds of interests, among which petty political expediencies and guild mentality are no exception.
Result: instances of poor workmanship have flooded current affairs due to the decline in construction quality, the tolerant legislative framework that sustains these phenomena, and the denial of responsibility for the poor workmanship by everyone—both contractors and supervisors. In our immediate surroundings, we have for years observed how the poor-quality asphalt resurfacing done two years ago on the Kardamyli–Areopoli Provincial Road, on the straight stretch between Stoupa and Agios Nikolaos, is being dealt with. Large potholes have formed on the asphalt in two or three areas roughly in the middle of the roadway, and they still remain in the same condition! Apparently, no one is responsible for carrying out the repair and ensuring safe driving for those travelling by car.
THE EDITORIAL BOARD
ΞENOΔOXEIO «ΠETPA KAI ΦΩΣ» Aδελφών Παπαδέα στο Oίτυλο
Kόλπος του Oιτύλου. Ήρεμα, διάφανα νερά που τυλίγουν τα βράχια του Ταϋγέτου. Σπίτια – πύργοι, κάθε πέτρα και ένας θρύλος. Kαι φως, ανελέητο φως, που ξεγυμνώνει το τοπίο και το μυαλό, αποκαλύπτοντας την αλήθειά του. Εδώ βρίσκεται το «Πέτρα και Φως» ένα ξενοδοχειακό συγκρότημα δύο κτηρίων με 23 δωμάτια και συνεδριακό κέντρο. Κατασκευασμένο με την παλιά σοφία για σύγχρονους ανθρώπους. Λιτό και πολυτελές, στιβαρό και φιλόξενο, επιβλητικό και ήρεμο. Όλα τα δωμάτια έχουν εκπληκτική θέα στον κόλπο. H αισθητική τους, ένας κώδικας για μυημένους. Oι ανέσεις και ο εξοπλισμός τους, αντίστοιχα ενός πολυτελούς ξενοδοχείου υψηλών απαιτήσεων. Εδώ τίποτε δεν είναι «λεπτομέρεια».
Υπηρεσίες ξενοδοχείου
Υποδοχή lobby, αίθουσα πρωινού, εστιατόριο, σνακ μπαρ, γυμναστήριο, business and meeting center, χώροι συναντήσεων, εκδηλώσεων, δεξιώσεων, υπηρεσίες πλυντηρίου, αποθήκευση αποσκευών, κεντρική θέρμανση, χώροι στάθμευσης.
Υπηρεσίες δωματίων
Kλιματιστικό, room service, καθαρισμός δωματίου, internet, τηλεόραση ICD, απευθείας τηλεφωνική γραμμή, στεγνωτήρας μαλλιών, μπουρνούζια, παντόφλες, χρηματοκιβώτιο, mini bar και θέα στη θάλασσα απ’ όλα τα δωμάτια.
Μια επίσκεψη στο κέντρο αναζωογόνησης και ομορφιάς του ξενοδοχείου ολοκληρώνει τη χαλαρωτική εμπειρία διαμονής, προσφέροντας τζακούζι, αρωματοθεραπεία, μουσικοθεραπεία, αιθέρια έλαια, βότανα, μασάζ, που όλα μαζί «συνωμοτούν» για να αναζωογονήσουν το κάθε κύτταρο του επισκέπτη.
Αντώνης Ρουμανέας
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025
Πετυχημένη και η φετινή, 20η , γιορτή Κάστανου στην Άρνα
Την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε η τελετή έναρξης των τριήμερων εορταστικών εκδηλώσεων της 20ης γιορτής Κάστανου στην Άρνα, που διοργάνωσε η Τοπική Κοινότητα Άρνας και ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η ΑΡΝΑ», σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Σπάρτης και την Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Άφθονα γευστικά εδέσματα με βάση το κάστανο, τσίπουρο, κρασί, τοπικά παραδοσιακά προϊόντα, χορός, τραγούδι και η ζεστή φιλοξενία των κατοίκων, περίμεναν και φέτος τους επισκέπτες στην καθιερωμένη Γιορτή Κάστανου, η οποία διοργανώνεται κάθε χρόνο, με στόχο την ανάδειξη της γευστικής αξίας του κάστανου, καθώς και της σχέσης του με την τοπική παράδοση και της σύνδεσής του με τη φύση, δίνοντας την ευκαιρία στους επισκέπτες να γνωρίσουν από κοντά τη μοναδική ομορφιά του Ταϋγέτου και στους ντόπιους την επανασύνδεσή τους με τις ρίζες τους.
Η επιτυχία των εκδηλώσεων στηρίζεται σε βαθιές ρίζες, εκείνες που συνδέουν τους τωρινούς κατοίκους των περιοχών της ανατολικής και δυτικής πλευράς του Ταϋγέτου στα χνάρια των προγόνων τους, που τους ωθούν να συναντιόνται στα υψίπεδα του Όρους σε μια μορφή επανασύνδεσης με το φυσικό χώρο που έζησαν εκείνοι σε περασμένους αιώνες.
Προτομή του Κωνσταντή Κολοκοτρώνη και στην Κοινότητα Κρήνης δήμου Ανατολικής Μάνης
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σμήνους (πρώην Αχουμάτου) «Η Αγία Κυριακή» διοργάνωσε στα μέσα Οκτωβρίου τελετή αποκαλυπτηρίων της προτομής του οπλαρχηγού Κωνσταντή Κολοκοτρώνη, έργο του Λάκωνα γλύπτη Δημοσθένη Τζανάκου, η οποία κοσμεί πλέον τον αύλειο χώρο του Ιερού Ναού Αγίας Κυριακής, στην πλατεία του Σμήνους (πρώην Αχουμάτου), της Κοινότητας Κρήνης της Δημοτικής Ενότητας Γυθείου.
Η πλατεία της Σμήνους φέρει το όνομα «Κωνσταντής Κολοκοτρώνης» από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 καθώς, σύμφωνα με ιστορική έρευνα, στην ευρύτερη περιοχή ο οπλαρχηγός – πατέρας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη – εκπαίδευε εκεί τα άτακτα σώματα των κλεφτών κατά τον αγώνα ενάντια στον οθωμανικό ζυγό.
Γυρίσματα της κινηματογραφικής ταινίας «Sweetsick» σε Καρδαμύλη, Πετροβούνι, ΄Αγιο Δημήτριο και Τραχήλα της Δυτικής Μάνης από τις 4 έως τις 9 Νοεμβρίου
Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιίας Κέιτ Μπλάνσετ πρωταγωνιστεί στην ταινία «Sweetsick», σε σενάριο και σκηνοθεσία της Άλις Μπιρτς. Η μεγάλη παραγωγή της Heretic Films είχε εγκατασταθεί στην Καρδαμύλη με συνεργείο άνω των εκατό ατόμων από τις 4 έως τις 9 Νοεμβρίου με τα γυρίσματα να πραγματοποιούνται σε Καρδαμύλη, Τραχήλα, Πετροβούνι και Άγιο Δημήτριο.
Η Μπλάνσετ υποδύεται την Άλεξις, μια γυναίκα ευμετάβλητη, με ένα σπάνιο χάρισμα: μπορεί να «βλέπει» αυτό που οι άλλοι έχουν πιο βαθιά ανάγκη – συχνά με μεγάλο προσωπικό κόστος. Μέσα από ένα ταξίδι επιστροφής στον τόπο της, η Άλεξις αναζητά συμφιλίωση, κάθαρση και αυτογνωσία, σε μια ιστορία που συνδέει το φως της Μάνης με το βάθος της ανθρώπινης ψυχής. Συγκινητική ήταν η παρουσία της Βρετανίδας ηθοποιού Βανέσας Ρεντγκρέιβ, επίσης βραβευμένης με Όσκαρ, η οποία υποδύεται τη μητέρα της πρωταγωνίστριας, σε έναν ρόλο γεμάτο ευαισθησία και στοχασμό.
Η «Sweetsick» αναμένεται να κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες το 2026, αναδεικνύοντας ξανά τη Μάνη και τη Μεσσηνία σε έναν από τους πιο εμβληματικούς κινηματογραφικούς προορισμούς της χώρας. Μια ιστορία επιστροφής και λύτρωσης, φωτισμένη από το φως και τη γοητεία της Μάνης, που για ακόμη μια φορά γίνεται πρωταγωνίστρια στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη.
Οι φορολογικές απαλλαγές των κινηματογραφιστών που καθιερώθηκαν πριν από λίγα χρόνια έλκουν ξένους παραγωγούς ταινιών στη χώρα μας που προσφέρει κατάλληλα τοπία και κλιματολογικές συνθήκες για εξωτερικά γυρίσματα, ιδιαίτερα σε περιοχές με ιδιαίτερο φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Μετά την Αρεόπολη και την ευρύτερη περιοχή της Μέσα Μάνη και η Καρδαμύλη με την ευρύτερη περιοχή της Έξω Μάνης γίνεται σταδιακά επίκεντρο κινηματογραφικών γυρισμάτων.
Με συγκεκριμενοποιημένο πλαίσιο προτάσεων στο συνέδριο της ΚΕΔΕ η ΠΕΔ Πελοποννήσου
Με συγκεκριμενοποιημένο πλαίσιο προτάσεων προσήλθε στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), που διεξήχθη 6–8 Νοεμβρίου 2025 στην Αλεξανδρούπολη, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Πελοποννήσου.
Το πλαίσιο αυτό, που διαμορφώθηκε από τη Γενική Συνέλευση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Πελοποννήσου, αναφέρεται σε θέσεις και διεκδικήσεις στους πιο κάτω τομείς:1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ, 2. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ, 3. ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ – ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ – ΤΕΛΟΣ ΤΑΦΗΣ, 5. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΟΜΗΣΗΣ, 6. ΥΔΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΕΥΑ , 7. ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ και 8. ΝΕΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, καθώς και στο θέμα του Σχεδίου Αναδιάρθρωσης των ΕΛΤΑ, με κλείσιμο καταστημάτων σε Δήμους της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
Τις ειδικότερες προτάσεις που εντάσσονται στην πιο πάνω θεματολογία ανέπτυξε ο πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου και δήμαρχος Καλαμάτας Αθανάσιος Βασιλόπουλος.
Αεροδρόμιο Καλαμάτας: το 15ο στο χαρτοφυλάκιο της Fraport
Το Δεκέμβριο του 2024 βγήκαν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού για την ιδιωτικοποίηση του αεροδρομίου Καλαμάτας και το αεροδρόμιο κατακυρώθηκε σε κοινοπραξία εταιριών που αποτελούσαν η Fraport Greece, η Delta Airport Investments (Όμιλος Κοπελούζου) και Pileas Α.Ε. (Όμιλος Κωνσταντακόπουλου). ΗΚοινοπραξία μετασχηματ’ιστηκε σε ανώνυμη εταιρία τον Ιούλιο του 2025 με ορισμό ως διαχειριστή τη Fraport Greece.
Σε πρόσφατη συνέντευξη της Fraport Greece ανακοινώθηκε ότι από τον Ιανουάριο 2026, αναλαμβάνει επίσημα τη διαχείριση του αεροδρομίου Καλαμάτας, που έχει ήδη παρουσιάσει αύξηση 8,6% το 2025, φτάνοντας τους 380.000 επιβάτες. Ανακοινώθηκε επίσης και το μεγάλο πρόγραμμα επενδύσεων, όπως: – Νέος τερματικός σταθμός 9.000 τ.μ., τριπλάσιας χωρητικότητας – Αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιρίου για επιπλέον χρήσεις – Κόστος συνολικής επένδυσης άνω των 75 εκατ. Ευρώ – Ολοκλήρωση των πιο πάνω έως το 2028, πιθανότατα νωρίτερα – Άμεσες βελτιώσεις στην εμπειρία επιβατών από το 2026
Η Fraport χαρακτηρίζει την Καλαμάτα «στρατηγικό κόμβο» και προβλέπει σημαντική άνοδο διεθνών συνδέσεων.