Όλα τα άρθρα του/της admin

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΦΥΛΛΟΥ 250 -ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2020

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ:

• Μανιάτες εθελοντές στο Βορειοηπειρωτικό Αγώνα του 1914 (ΙV)……………………………………σελ. 2

ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ:

• «Αμάθεια, απείθεια, ασυμφωνία, δεισιδαιμονία», οι μόνιμες πληγές μας………………………………..σελ. 3

• Κυκλοφόρησε το βιβλίο: Σελίδες από την Ιστορία της Μάνης – τόμος Β΄ …………………………………σελ. 7

• Επανατοποθέτηση της προτομής του Μακεδονομάχου Καλαποθάκη στη Θεσσαλονίκη ………………………………………σελ. 7

ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ: • Φώτιος Γεωργίου Παλιατσέας ……………………σελ. 4

ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ • Τα θεάματα και τα κόστη τους……………………..σελ. 5

ΤΑ ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ:

• Εκδηλώσεις Μνήμης Σπ. Αλεξανδράκη στον Κάμπο Αβίας…………………………………….σελ. 6

• Εκδήλωση “Ωδή στο Δημοτικό τραγούδι” στη Σπάρτη………………………………………………..σελ. 6

ΘΕΜΑ:                                                                                       

• Η περιοχή της Ανδρούβιστας της Έξω Μάνης, με επίκεντρο τη Χώρα (V)…………….σελ. 10

KEY FEATURES IN ENGLISH…………………..on page 8

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ • Ξενοδοχείο “Messinian Bay”, Πατριαρχέας Α.Ξ.Τ.Ε., στον Αλμυρό Βέργας…………………….σελ. 8

ΜΙΚΡΑ, ΤΟΠΙΚΑ, ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ………σελ. 9,12

ΠΕΝΘΗ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ…………………………….σελ. 11, 12

ΑΠΟ ΜΗΝΑ ΣΕ ΜΗΝΑ (Ιανουάριος 2020)

Με εκκλησιαστική λαμπρότητα και κατάνυξη η Σπάρτη τίμησε τον Πολιούχο της Όσιο Νίκωνα στις 26 Νοεμβρίου.

Με θρησκευτική μεγαλοπρέπεια, πάνδημη συμμετοχή και εκκλησιαστική κατάνυξη η Σπάρτη γιόρτασε και φέτος, την Τρίτη 26 Νοεμβρίου 2019, τη μνήμη του Πολιούχου αυτής Οσίου Νίκωνος του ”Μετανοείτε”. Την ημέρα της εορτής, στον πανηγυρίσαντα Ιερό Ναό τελέσθηκε αρχικά ο Όρθρος προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Κεφαλληνίας κ. Δημητρίου. Την αρτοκλασία ευλόγησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς κ. Ιουστίνος. Στην Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία που ακολούθησε συμμετείχαν επίσης ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ωρεών και Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου κ. Φιλόθεος και ο Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης  κ. Ευστάθιος. Λόγο πνευματικής οικοδομής εκφώνησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς κ. Ιουστίνος.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, υπό τους παιανισμούς της φιλαρμονικής του Δήμου Σπάρτης και με τη συνοδεία στρατιωτικού αγήματος καθώς και της μαθητιώσας νεολαίας και άλλων φορέων της πόλης,  πραγματοποιήθηκε η λιτάνευση της Ιερής Εικόνας του Οσίου Νίκωνος διαμέσου των κεντρικών οδών της λακωνικής πρωτεύουσας. 

Η νέα Εκτελεστική Επιτροπή της ΠΕΔ Πελοποννήσου με Πρόεδρο τον Δημ. Καμπόσο

Στις 26 Νοεμβρίου τα μέλη του νέου διοικητικού συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης δήμων (ΠΕΔ) Πελοποννήσου εξέλεξαν τη νέα Εκτελεστική Επιτροπή, με Πρόεδρο, για δεύτερη συνεχόμενη θητεία, το δήμαρχο Άργους – Μυκηνών Δημ. Καμπόσο. Αντιπρόεδρος εξελέγη ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος, Γραμματέας ο δήμαρχος Γορτυνίας Ευστάθιος Κούλης και μέλη οι Δημήτριος Βόσνος, δημοτικός σύμβουλος Δήμου Τρίπολης και Ευάγγελος Βαλιώτης, δημοτικός σύμβουλος Δήμου Σπάρτης.

Η Μάνη και φέτος ο καλύτερος τουριστικός προορισμός δε διεθνές επίπεδο (αξιολόγηση World Travel Awards 2019)

Πολυάριθμες διακρίσεις για ελληνικά ξενοδοχεία, εταιρίες διαχείρισης ξενοδοχείων, τουριστικά γραφεία αλλά και για ελληνικούς προορισμούς, σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, επιφύλασσε η εφετινή, 26η απονομή των World Travel Awards, γνωστών και ως Όσκαρ της τουριστικής βιομηχανίας, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 28 Νοεμβρίου, σε ειδική τελετή-γκαλά στο Μουσκάτ του Ομάν, στον Περσικό Κόλπο.

Σύσσωμη η ελίτ της παγκόσμιας ταξιδιωτικής βιομηχανίας συγκεντρώθηκε στην τελετή Grand Final Gala Ceremony 2019 στο εμβληματικό κτίριο της Βασιλικής Όπερας του Μουσκάτ, προκειμένου να θαυμάσει από κοντά τους βραβευθέντες.

Τα World Travel Awards ιδρύθηκαν το 1993 και αναγνωρίζουν και επιβραβεύουν την αριστεία σε όλους τους κλάδους της τουριστικής βιομηχανίας παγκοσμίως.

Σήμερα, τα βραβεία αυτά αναγνωρίζονται ως η απόλυτη σφραγίδα ποιότητας.

Κάθε χρόνο, τα βραβεία καλύπτουν όλες τις περιοχές του κόσμου μέσα από μια σειρά περιφερειακών γκαλά όπου ανακοινώνονται οι νικητές των επιμέρους περιοχών. Μάλιστα, τα γκαλά αυτά θεωρούνται ως μία από τις καλύτερες ευκαιρίες για δικτύωση μεταξύ των επαγγελματιών της βιομηχανίας, καθώς σε αυτά παρευρίσκονται κυβερνητικοί εκπρόσωποι, ηγετικές προσωπικότητες από τον παγκόσμιο τουρισμό και διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Ανάμεσα στους φετινούς βραβευθέντες ήταν και τρεις ελληνικοί προορισμοί οι οποίοι αναδείχθηκαν ως οι καλύτεροι στην Ελλάδα και είναι. κατά σειρά επιλογής, η Μάνη, οι Κυκλάδες και τα Χανιά.

Και η Περιφέρεια Πελοποννήσου διοργανώνει δράσεις για τον εορτασμό των 200 χρόνων από το 1821.

Σε σύσκεψη που συγκάλεσε ο περιφερειάρχης Παναγιώτης Νίκας στην Τρίπολη, την Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου, ανακοινώθηκε ότι  7μελής οργανωτική επιτροπή υπό την Περιφερειακή Σύμβουλο Λακωνίας Μαργαρίτα Σπυριδάκου θα αναλάβει τον προγραμματισμό και τον συντονισμό των ανωτέρω εκδηλώσεων και δράσεων. Η Μαργαρίτα Σπυριδάκου  έχει ορισθεί, από τον Περιφερειάρχη Παν. Νίκα, εντεταλμένη σύμβουλος για την οργάνωση των ενεργειών  που θα πραγματοποιηθούν το 2021 για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Στην παραπάνω σύσκεψη, όπως σημειώνει η Περιφέρεια, «επισημάνθηκε ότι στο πλαίσιο της προετοιμασίας των εορτασμών εντάσσεται η επισκευή μνημείων σχετικών με την Επανάσταση του 1821, όπως η μονή Καλτεζών και το κάστρο της Καρύταινας, εκδόσεις και επανεκδόσεις βιβλίων σχετικών με το 1821, μετακινήσεις σχολείων σε μουσεία, πινακοθήκες και ιστορικά σημεία και διοργάνωση μουσικών εκδηλώσεων που θα σχετίζονται με τη μουσική εκείνης της εποχής. Ακόμα, εξετάζεται η χρηματοδότηση θεατρικής παράστασης επαγγελματικού σχήματος με θέμα το 1821, αλλά και η δημιουργία ντοκιμαντέρ για την Ελληνική Επανάσταση, ενώ θα υπάρχουν και κινητές εκθέσεις». Διευκρινίστηκε ότι , η οργάνωση των πιο πάνω εκδηλώσεων και  δράσεων θα είναι αποκλειστικά της Περιφέρειας, αλλά θα υπάρχει  και συνεργασία με τους κατά τόπους δήμους και φορείς για υποστήριξη και των δικών τους εκδηλώσεων.

Τρίτο σε ποσοστό αύξησης επιβατών το αεροδρόμιο Καλαμάτας και πρώτο από τα άλλα δύο σε αριθμό επιβατών.

Νέο ρεκόρ σημείωσε η αεροπορική κίνηση της χώρας, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) για την κίνηση των αεροδρομίων, το διάστημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2019. Αναλυτικά, ο συνολικός αριθμός των διακινηθέντων επιβατών στο 11μηνο έφθασε τα 62.876.826, παρουσιάζοντας αύξηση 5%,σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2018 όπου είχαν διακινηθεί 59.878.300 επιβάτες. Ειδικότερα, οι διακινούμενοι επιβάτες είναι αυτό το διάστημα περισσότεροι κατά 2.998.526 από το αντίστοιχο 11μηνο του 2018.

Επίσης, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία για το 11μηνο του έτους, ο αερολιμένας που είχε το μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης διακίνησης επιβατών είναι το αεροδρόμιο Ιωαννίνων με άνοδο 25,6%, διακινώντας 126.114 επιβάτες το 11μηνο του ΄19 έναντι 100.389 το αντίστοιχο διάστημα του ΄18. Το αεροδρόμιο Νάξου κατέγραψε άνοδο επιβατικής κίνησης 21,2%, καθώς διακίνησε 100.801 επιβάτες αντί 83.161 επιβατών το περσινό διάστημα. Αύξηση 20,3% επιβατών είχε το αεροδρόμιο Καλαμάτας, καθώς διακίνησε 331.926 επιβάτες στο 11μηνο του έτους, έναντι 276.011 επιβατών το 2018.

Συμπερασματικά: Τα 3 Πρώτα αεροδρόμια,  σε συνολικό αριθμό και ποσοστό αύξησης επιβατών για το 11μηνο του 2019 είναι: ΙΩΑΝΝΙΝΑ 126.114 επιβάτες +25,6%, ΝΑΞΟΣ 100.801 επιβάτες +21,2% και ΚΑΛΑΜΑΤΑ 331.926 επιβάτες  +20,3%. Δηλαδή το αεροδρόμιο της Καλαμάτας είναι τρίτο σε ποσοστό αύξησης επιβατών, αλλά πρώτο στην τριάδα αυτή σε συνολικό αριθμό επιβατών.

Θα ολοκληρωθεί σύντομα η μεταστέγαση των Γενικών Αρχείων Λακωνίας στο κτήριο του παλιού Πρωτοδικείου Σπάρτης;

Η Περιφέρεια θα συνδράμει την προσπάθεια για τη μετεγκατάσταση των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ) Λακωνίας στο διατηρητέο κτήριο του παλαιού Πρωτοδικείου Σπάρτης -που από το 2006 έχει παραχωρηθεί στα ΓΑΚ αλλά εκκρεμεί ακόμα η τροποποίηση του πολεοδομικού και ρυμοτομικού σχεδίου της πόλης, προκειμένου να χωροθετηθεί το εν λόγω κτήριο ως έδρα των Γενικών Αρχείων του Κράτους στη Λακωνία. Το συγκεκριμένο θέμα συζήτησε ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Παναγιώτης Νίκας με την προϊσταμένη των ΓΑΚ Λακωνίας Πέπη Γαβαλά, με την οποία συναντήθηκε στη Σπάρτη, την Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου. Ο περιφερειάρχης δήλωσε παράλληλα ότι όταν υπογραφεί το Προεδρικό Διάταγμα για την τροποποίηση του πολεοδομικού, η Περιφέρεια θα αναζητήσει τρόπους να συνδράμει και στην αποκατάσταση του διατηρητέου κτηρίου.

Το παλαιό Πρωτοδικείο παραχωρήθηκε στα ΓΑΚ Λακωνίας τo 2006 και τον Σεπτέμβριο του 2011 εγκρίθηκε η οριστική μελέτη αποκατάστασης του εν λόγω κτηρίου, το οποίο προορίζεται να στεγάσει τα γραφεία, το αναγνωστήριο, την αίθουσα εκδηλώσεων, το συντηρητήριο και τα αρχειοστάσια της υπηρεσίας. Ωστόσο, η φιλοξενία των ΓΑΚ στο κτήριο καθυστερεί επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τροποποίηση του πολεοδομικού και ρυμοτομικού σχεδίου της πόλης, προκειμένου το παλαιό Πρωτοδικείο Σπάρτης να χωροθετηθεί ως έδρα των ΓΑΚ Λακωνίας. Ας σημειωθεί ότι το εν λόγω κτήριο, αποτελεί το παλαιότερο δημόσιο κτίριο της Σπάρτης -και ίσως το παλαιότερο δημόσιο κτίριο της οθωνικής περιόδου στην Ελλάδα-, καθώς σε αυτό στεγάστηκαν οι δημόσιες υπηρεσίες του Νομού Λακωνίας το 1837.

Η κ. Πέπη Γαβαλά, επί πολλές δεκαετίες προϊσταμένη των ΓΑΚ Λακωνίας, αποτελεί ένα από τα πιο δραστήρια πρόσωπα που υπηρετούν στο δημόσιο τομέα. Αξιοποίησε στο μέγιστο βαθμό τους περιορισμένους οικονομικούς πόρους που διαθέτουν οι κεντρικές διοικήσεις στις περιφερειακές τους μονάδες και έχει αναδείξει πολλά χαρακτηριστικά του παρελθόντος της Λακωνίας. Έχει ενστερνιστεί και αξιοποιήσει τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών και έχει ψηφιοποιήσει σημαντικό τμήμα των πολύτιμων αρχείων, που έχει συγκεντρώσει από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς της Λακωνίας, και τα έχει  αρχειονομήσει ώστε να γίνονται προσιτά από τους ενδιαφερόμενους πολίτες και ερευνητές.  Φαίνεται ότι τώρα, προς το τέλος της μακράς υπηρεσίας της, θα καταφέρει να  ολοκληρώσει το μακροχρόνιο στόχο της: να αφήσει σε ζηλευτή κατάσταση τα Γενικά Αρχεία της Λακωνίας, σε πολιτισμένο χώρο που παραπέμπει στις απαρχές ίδρυσης της Νέας Σπάρτης

Η παρατεταμένη στασιμότητα  για την πολεοδομική τακτοποίηση του κτηρίου που στεγαζόταν το παλιό Πρωτοδικείο της Σπάρτης, και η χρηματοδότηση για την αποκατάστασή του στη συνέχεια, φαίνεται ότι θα υπερβαθεί με την ενεργή συμβολή του περιφερειάρχη Πελοποννήσου Παναγιώτη Νίκα, τόσο για όσα θέματα εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του, όσο και για τα ρυμοτομικά – πολεοδομικά θέματα που αφορούν αρμοδιότητες του δήμου Σπάρτης και βρίσκονται σε παρατεταμένη στασιμότητα.

MESSINIAN BAY HOTEL ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΑΣ Α.Ξ.Τ.Ε. στον Αλμυρό Βέργας

Το ξενοδοχείο «Messinian Bay» βρίσκεται στη μαγευτικότερη πλευρά του Μεσσηνιακού κόλπου δίπλα στην Καλαμάτα, σ’ ένα πανέμορφο φυσικό περιβάλλον. Ξεκίνησε τη λειτουργία του υπό τη νέα διεύθυνση την άνοιξη του 1994. Ένας απίθανος συνδυασμός βουνού και θάλασσας με απέραντη θέα προς την Καλαμάτα και το Μεσσηνιακό κόλπο περιβάλλει το συγκρότημα που είναι κτισμένο πάνω σ’ ένα καταπράσινο χώρο και δίπλα του να απλώνεται μια αστραφτερή, καταγάλανη, καθαρή θάλασσα.

Το ξενοδοχείο είναι ένα συγκρότημα σύγχρονο και μοντέρνο με όλες τις προϋποθέσεις για μαγευτικές και αξέχαστες διακοπές συνεχούς λειτουργίας όλες τις εποχές του χρόνου, προσφέροντας πάντα υπηρεσίες υψηλού επιπέδου, άψογο service, διακριτική φροντίδα και φιλικό περιβάλλον.

Στα 75 άνετα, όμορφα διακοσμημένα, κλιματιζόμενα δωμάτια και σουίτες, υπάρχει τηλεόραση, mini bar, μπάνιο και βεράντα με εκπληκτική θέα στη θάλασσα. Προσφέρονται πρωινό και γεύματα (μεσημεριανό και βραδινό) σε κλασικές και μεσσηνιακές γεύσεις.

Το ξενοδοχείο  διαθέτει πισίνα, swimming pool bar ενώ οι τεράστιες αίθουσες προσφέρονται και για κοινωνικές εκδηλώσεις, bar δίπλα στη θάλασσα και ζωντανή μουσική για απολαυστικές καλοκαιρινές βραδιές.

Λόγω της γειτνίασης με την Καλαμάτα οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα για εξορμήσεις και περιπάτους μέσα στην πόλη και να νοιώσουν κατά τις βραδινές ώρες ξενοιασιά και ξεκούραση στα γραφικά ταβερνάκια με τους τοπικούς παραδοσιακούς μεζέδες και τα φρεσκότατα θαλασσινά. Για όσους αγαπούν τις περιηγήσεις υπάρχουν ακόμα πανέμορφα χωριά και πόλεις όπως η περιοχή της Μάνης με τα πανέμορφα σπήλαια του Διρού, η Πύλος, η Μεθώνη, η Κορώνη, η Μονεμβασιά με τα μεσαιωνικά κάστρα, η Σπάρτη και ο Μυστράς με ιστορικό και γενικότερο ενδιαφέρον.

Η πρόσβαση στο ξενοδοχείο είναι εύκολη χωρίς να χρειάζεται να διασχίσει ο πελάτης τον επαρχιακό δρόμο ενώ ο μεγάλος χώρος στάθμευσης διευκολύνει όσους ταξιδεύουν με ιδιόκτητα μεταφορικά μέσα.

Αντώνης Ρουμανέας

ECTIONS AT THE DAWN OF THE NEW DECADE

At the beginning of the new decade the political landscape seems cloudy. The whole world, and in particular Greece, is faced with dire circumstances, which are the result of poor political decision-making during the last decades. The fact that the political and economic situation in the competitor countries has improved makes the situation in our country even worse. The hope for determined intervention on Greece’s behalf by other friendly states has been overestimated. Unfortunately, in our country we do not even have the unanimity needed to face the complicated issues that lie ahead. It seems that the only thing we can do is to display individual courage so that we can manage the complicated problems that we are faced with.

   Bravery was the virtue that characterised our ancestors in similar circumstances. This has been proven by their stance during the corresponding decades of the 20th and the 19th centuries. Because of their bravery, they were able to deal with problems disproportionally severe compared to the small size of our country and to the limited political and military resources of such a small population. Until the beginning of the 20th century, the vision of “the greater Greece of the two continents and the seven seas” was simply an unreachable dream. Before that, until 1820, the possibility of putting an end to the Turkish rule was also considered utterly unrealistic. However, in both these cases, two brave men rose above the difficulties and brought results favourable for our country, results which before could only have been dreamt about. Venizelos, a master in politics, external affairs and diplomacy, was able in 1920 to materialise the dream of the “greater Greece of the two continents and the seven seas”.  Papaflessas (“the mad priest”, as people called him) was able in 1820 to inspire his compatriots, so that they acquire the necessary courage to abolish the servitude and to get our country liberated from the formidable Turkish rule.

   Unfortunately, what usually happens is that after the first enthusiasms and the successes of brave patriots, division follows, due to greed, pursuit of personal interest and egocentricity. The toppling of Venizelos’ government and the “Asia Minor Disaster” occurred in 1922, just two years after the brave exploits of 1920. The same happened with the civil wars of the period 1824-1827, which could potentially have led to the loss of everything that had been won through the bravery of 1820.

   It is beyond doubt that Maniots have always been extremely brave. Unfortunately, we can also be extremely divisive, a fact that was observed in both decades of 1920-1930 and 1820-1830. In the first case, the unanimous enlisting in the victorious wars of 1910-1920 was followed by the deep division of the citizens in two groups: the followers of Venizelos and the royalists, a division which brought catastrophic results during the next decade. In the second case, the unanimous enlisting in the victorious independence wars of 1821 was followed by the discord between the leading warlord families of Mavromichalis and Mourtzinos and the troops they commanded in Mani; this conflict reached a peak during the governance of Capodistria and brought subsequent catastrophic results.

   What is needed during these hard times is not only bravery, but also continued unanimity and agreed upon planning and actions. If this base exists, then it is almost certain that competent leaders with strong personalities will emerge, who will be able to create the right conditions in order to manage the current complicated issues.

   Of course, creating the positive climate that will bring the right conditions is the responsibility of the political parties, and the political system in general. The central government is responsible for creating the conditions for consensus. However, this is only possible if the opposing parties also recognise the need for these particular consents. It would be a blessing if the general consensus regarding sensitive issues such as national sovereignty could also be applied to other areas. Political parties should be able to express their ideological mindset in calm and resolute terms, while always keeping in mind the seriousness of the issues to be dealt with.

   On the municipal level, it would be a good idea if the pluralistic municipal councils in Mani could achieve a common base of understanding on issues of public interest, and could express these positions in a low-key, matter-of-fact manner. It is certain that the expression of the political word in calm terms will help bring unanimity in the small communities of our region.

ΠΟΥΛΟΣ Σ. ΜΙΧΑΛΕΑΚΟΣ (του πλάτανου Ομολογητής)

Φεύγεις κι’ ο πλάτανος φυλλορροεί· και η πλατεία αδειάζει· στερεύει το πηγάδι μας.

Για πες μου πούναι η στράτα σου και που η περπατησιά σου; Ρόδα να ρίξω πίσω σου, τριαντάφυλλα μπροστά σου.

Σαν τον δικό σου θάνατο πολλοί που τόνε θέλουνε και τόνε ληγουρεύονται. Σε κλαίνε εγγόνια και παιδιά. Μία πανώρια φαμελιά. Σε κλαίνε πέρδικες κι αϊτοί· η τύχη Σου είναι ζηλευτή. Ευχή σου τα παιδάκια Σου και τα εγγόνια σου όλα να ζήσουνε σαν τα βουνά· ν’ ασπρίσουν σαν τα χιόνια. Μα πιο πολύ ευχή σου τον Φώτη μας πούναι αϊτός και σταυραετός. Πούναι της Σβίνας μας ψυχή και του χωριού μας η καρδιά. Που όλους μας μάς νοιάζεται και μας φροντίζει όλους. Ευχή σου τον νάναι καλά χιλιόχρονος. Νάναι για όλους μας κουράγιο μας και συναντίληψί μας.

Ευχή σου την Αντώνια μας. Να χαίρεται εγγόνια και παιδιά και νάναι για χρόνια ακόμη αμέτρητα βασίλισσα του μαγαζιού και ρήγισσα της Σβίνας και του πηγαδιού.

Νάχης καλό ταξίδι· με τη Αγία μας μαζύ στου παραδείσου την αυλή. Νάχης καλό ταξίδι στις θάλασσες του ουρανού στα πέλαγα του κόσμου. Στη γλύκα του κεχριμπαριού· στις χάρες του μαγνήτη. Στις ομορφιές του Αυγερινού στο Φως τ’ Αποσπερίτη. Νάναι στρωμένη η στράτα σου τριαντάφυλλα και ρόδα. Καλό ανηφόρι νάχης για τα παλάτια τ’ ουρανού· τις γειτονιές· τίς ρούγες των Αγγέλων. Εμείς θα σε θυμόμαστε. Θα Σ’ αγαπάμε πάντα. Χριστός Ανέστη.

Γεώργιος Σταύρου Μπόσινας.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (ΤΑΚΗΣ) ΛΕΚΕΑΣ

Πάει καιρός από τότε (13.12.2018) που σε έχασα, αγαπημένε μου αδελφέ Τάκη. Λόγοι απρόβλεπτοι με κράτησαν μακριά από την αναμφισβήτητη θέλησή μου να σε αποχαιρετήσω όπως θα έπρεπε και όπως έγινε με τα άλλα αδέλφια μας, Βασίλη, Νίκο και Ντίνο, κατά σειράν μεταβάσεως από τον θάνατο στην αιωνιότητα. Αντί επικηδείου, όπως θα έπρεπε και θα ήθελα, μα δεν μπόρεσα, σου γράφω τις παρακάτω γραμμές εις μνημόσυνον αιώνιον. Το πέρασμά σου από τα επίγεια παραδείγματα προς μίμηση. Αγαπητός από όλους και προς όλους. Δεν αρνήθηκες ποτέ την βοήθειά σου σε όσους σου την ζήτησαν. Ήσουν από την φύση προικισμένος με πολλά χαρίσματα. Ικανός χειριστής της πέννας, οργανωτικός στην υπηρεσία σου, όπου άφησες αγαθές αναμνήσεις στους συνεργάτες σου και διακρίθηκες για το ήθος σου και τις αρετές σου. Και, πέραν τούτου, υπήρξες αυτοδίδακτος ζωγράφος, σατιρογράφος και γενικά γνώστης της τέχνης του λόγου και των χειρών σε βαθμό εντυπωσιακό τις περισσότερες φορές. Το μυαλό σου γεννούσε και τα χέρια σου έπιαναν, κατά τη λαϊκή έκφραση. Θρησκεία, πατρίδα, οικογένεια ήταν πάντοτε η μεγάλη σου αγάπη. Υπηρέτησες την θητεία σου ως έφεδρος ανθυπολοχαγός πεζικού και έδειξες και εκεί τις αδιαμφισβήτητες ικανότητές σου και ειδικά στον τομέα της διαχείρισης υλικού με την ειδικότητα του φροντιστή. Ζήσαμε μαζί στην Αθήνα ένα διάστημα ως φοιτητές, εσύ της Ταχυδρομικής Σχολής και εγώ ως φοιτητής της Νομικής. Δύσκολα χρόνια, πέτρινα, αλλά και γεμάτα από αξέχαστες στιγμές και αναμνήσεις. Η αγάπη σου για όλους αστείρευτη και το χιούμορ σου πηγαίο. Μετά τον αλησμόνητο θείο μας Επαμεινώνδα, υπήρξες η μάνα του λόχου της οικογένειας των Λεκέων. Αγαπήθηκες, για τούτο, ξεχωριστά. Αλλά και ως οικογενειάρχης υπήρξες υπόδειγμα. Ευτύχησες να έχεις καλή σύζυγο και να προστεθούν στο γενεαλογικό σου δένδρο παιδιά και εγγόνια. Και ενώ όλα πήγαιναν καλά, σου έλαχε ο αδόκητος χαμός του γιού σου Γεώργιου, λαμπρού επιστήμονα, με σπουδές στην Ελλάδα και την Αγγλία και υποδειγματικού οικογενειάρχη. Η μαχαιριά βαθιά και η πληγή αγιάτρευτη. Η λογική, εδώ, δεν μπορεί να δώσει απάντηση. Μόνον ο Θεός που τον κάλεσε μαζί του γνωρίζει το γιατί έγινε έτσι. Άγνωστες και ανεξιχνίαστες οι βουλές του Κυρίου. Με το ασήκωτο αυτό βάρος στους ώμους δεν ήταν δυνατόν να έχεις ανώδυνα τέλη στην ζωή σου. Η ταλαιπωρία αυτή της υγείας σου και η πίκρα, που σου προκάλεσε ο αδόκητος θάνατος του γιού σου, δεν σου άξιζαν αγαπημένε μου αδελφέ Τάκη. Στην περίπτωσή σου γίνεται λογικά αποδεκτός ο θάνατος σου, αφού έτσι επήλθε η λύτρωσή σου από την ταλαιπωρία σου, εάν και κανείς δεν θέλει να πεθάνει ο άνθρωπός του. Οι επιζώντες, συγγενείς και φίλοι, δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ. Το πέρασμά σου από την πρόσκαιρη αυτή ζωή αφήνει πίσω του μόνον αναμνήσεις αγαθές. Δεν πέθανες ποτέ, παρά μόνον κοιμήθηκες, αγαπημένε μου αδελφέ. Κοιμάσαι και προσδοκάς ανάσταση νεκρών και δικαίωση των καλών σου έργων και πράξεων. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που σε σκέπασε. Η ανάμνησή σου παντοτινή και η μνήμη σου αιώνια. Μακάρι να  ξανασμίξουμε στο χωροχρόνο της αιωνιότητας.

Ο αδελφός σου

Ελευθέριος Γ. Λεκέας – Πρόεδρος Εφετών ε.τ.

ΗΛΙΑΣ Δ. ΚΟΤΣΟΒΟΛΟΣ

Ο Ηλίας Δημ. Κοτσόβολος, ο Μπαρμπαλιάς, γεννήθηκε το 1934 στη Μεγάλη Μαντίνεια. Από μικρός ρίχτηκε στη βιοπάλη, καθώς ορφάνεψε από πατέρα, ενώ έχασε δυο μεγαλύτερα αδέρφια από τη θανατηφόρα επιδημία καλαζάρι. Αναγκαστικά διέκοψε τη φοίτηση στο γυμνάσιο, αν και αγαπούσε τα γράμματα. Εργάστηκε σε ποικίλες εργασίες για τον επιούσιο: εργάτης στο Levis, στη ΔΕΗ Μεγαλόπολης, γκαρσόνι στο Πέραμα, πλανόδιος λαχειοπώλης, ώσπου συνταξιοδοτήθηκε. Με τη σύζυγό του Σταυρούλα αξιώθηκαν να αναθρέψουν τρεις θυγατέρες, σήμερα αξιοπρεπείς επιστήμονες και οικογενειάρχες.

Η μεγάλη του αγάπη ήταν η φωτογραφία, με την οποία ασχολήθηκε και επαγγελματικά. Απαθανάτισε πλείστες στιγμές του οικογενειακού και του δημόσιου βίου από τη δεκαετία του ’50 και μετέπειτα. Έγινε στην κυριολεξία ο φωτογράφος του χωριού μας καθώς διέσωσε στιγμιότυπα από την καθημερινότητα του παρελθόντος, που πλέον δεν υπάρχουν. Τον ενδιέφεραν κυρίως οι καθημερινές ανθρώπινες δραστηριότητες: μια εκδρομή, μια σχολική εκδήλωση, μια μάζωξη σε ένα πανηγύρι, μια γιορτή, ένας γάμος φυσικά. Ως επαγγελματίας κάλυψε, επίσης, σημαντικές δημόσιες στιγμές, όπως την επίσκεψη του Μακάριου στην Καλαμάτα (1958), του βασιλικού ζεύγους στη Μάνη (1956), τα εγκαίνια της κοινοτικής βρύσης στη Μεγ. Μαντίνεια από τον υπουργό Ιωάννη Ψαρρέα, την κοίμηση του μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσόστομου Δασκαλάκη, τους εορτασμούς της μάχης της Βέργας και άλλα πολλά, που σώζονται στο αρχείο του και τις οποίες διέθετε με χαρά σε όποιον ενδιαφερόταν.

Υπήρξε κοινωνικός, δραστήριος, φιλότιμος, ανοιχτόκαρδος και φιλοξενότατος. Πριν από λίγα χρόνια συμμετείχε με ενθουσιασμό στην έκδοση του συλλογικού βιβλίου «Εν Αβία», παραχωρώντας όσες φωτογραφίες χρειάστηκαν. Είχαμε μια εποικοδομητική συνεργασία, απότοκο της μακροχρόνιας οικογενειακής μας φιλίας. Ταλαιπωρημένος από χρόνια προβλήματα υγείας, τα οποία επιδεινώθηκαν τελευταία, αναχώρησε την 1η του Δεκέμβρη για τόπους «ένθα ουκ έστι πόνος, ου λύπη, ου στεναγμός». Τα ίχνη που άφησε ανεξίτηλα στην μικρή μας πατρίδα θα θυμίζουν για πάντα το πέρασμά του από αυτή την ζωή.

Θ. Μπελίτσος,  

Η ΣΧΕΣΙΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ – ΙΑΤΡΟΊ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ

Ο αιώνας μας (Σημείωση: εννοεί τον 20ο αιώνα, τότε που εκφωνήθηκε η ομιλία) τον οποίον στιγμάτισαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, πολλοί τοπικοί και πολυάριθμες επαναστάσεις, χαρακτηρίζεται από την εκπληκτική πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας, Έχει λεχθεί προσφυώς ότι εάν κάποιος παρατηρητής από το διάστημα παρακολουθούσε την εξέλιξη στον πλανήτη μας θα διαπίστωνε ότι τα τελευταία πενήντα χρόνια έδωσαν περισσότερη επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο από όση όλα μαζί τα εκατομμύρια ετών του βίου του. Η πρόοδος αυτή των θετικών επιστημών που έχει προσλάβει μορφή επαναστάσεως, επέδρασε καταλυτικά στην πορεία της ανθρωπότητος.

Η προσήλωση του σύγχρονου ανθρώπου στις θετικές επιστήμες και στην τεχνολογία και η απομάκρυνσή του από τις ανθρωπιστικές, είχε ως συνέπεια την κρίση του ανθρωπισμού και μαζί του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο οποίος αποτελεί και το θεμέλιό του.

Η ευρεία μηχανοποίηση της ζωής απήλλαξε βέβαια τον άνθρωπο από τις κοπιαστικές εργασίες και του εξασφάλισε ανετότερο βίο, η μηχανή όμως τον επηρέασε αρνητικά, τον ομοιομορφοποίησε και τον μαζοποίησε.

Η μαζοποίηση που προκάλεσε η καταναλωτική κοινωνία, επηρέασε ριζοσπαστικά και την ίδια την συγκρότηση του ηθικού προσώπου του ανθρώπου, την συμπεριφορά του, τις επιλογές του και τις σχέσεις του.

Μέσα σ’ αυτήν την δίνη και την ανατροπή, το ιατρικό λειτούργημα δεν κατόρθωσε, όπως ήταν φυσικό, να διατηρήσει άθικτα τα στεγανά του.

Δέχθηκε κι αυτό τις δυσμενείς επιπτώσεις της κρίσεως του ανθρωπισμού, από τις οποίες πολύ δυσάρεστη είναι η διαταραχή της σχέσεως ασθενούς και ιατρού για την οποία με λίγα λόγια θα σας ομιλήσω.

Μία από τις ωραιότερες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων υπήρξε πάντοτε η σχέση ασθενούς και ιατρού. Οι εκπρόσωποι του ιατρικού λειτουργήματος από τους μάγους, τους ιερείς και τους εμπειρικούς, και μέχρι τους ιατρούς των πρώτων δεκαετιών του αιώνα μας, συνδέονταν με τους ασθενείς με αμοιβαία αγάπη, εκτίμηση και σεβασμό. Πίστευαν, ότι το σώμα και η ψυχή αποτελούν ενιαίο σύνολο και κατηύθυναν την θεραπευτική τους προσπάθεια και προς τις δύο αυτές οντότητες. Η Πλατωνική άποψη, η οποία διεχώρισε το σώμα από την ψυχή και το εθεώρησε ως δεσμωτήριό της, δεν επηρέασε τους ιατρούς.

Οι φιλοσοφικές όμως απόψεις κατά τον 16ο και 17ο αιώνα του Francis Bacon που διεχώρησε το σώμα από την ψυχή και του Decartes (του Καρτεσίου) που θεώρησε το σώμα ως μηχανή και την ψυχή ως ξεχωριστή οντότητα, άρχισαν να προβληματίζουν τους ιατρούς και να στρέφουν την προσοχή τους κυρίως προς τα δεδομένα που προσλαμβάνονται από τις πέντε αισθήσεις, παραμερίζοντας την σημασία των ψυχοπνευματικών εκδηλώσεων, οι οποίες θερωρήθηκαν ως υποκειμενικές.

Η κατεύθυνση όμως της ιατρικής προς την αντιμετώπιση μόνον των προβλημάτων που προέρχονται από το σώμα και η αγνόηση των εκδηλώσεων που δημιουργούνται από τις ψυχοπνευματικές αντιδράσεις του ασθενούς είναι λανθασμένη, διότι ψυχοσωματικές εκδηλώσεις συνοδεύουν κατά κανόνα τις νόσους και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πορεία και την εξέλιξή τους.

Η διαταραχή όμως της σχέσεως ασθενούς-ιατρού αρχίζει κυρίως όταν η καλπάζουσα πρόοδος της τεχνολογίας με τη δημιουργία νέων διαγνωστικών και θεραπευτικών μέσων και με την παρεμβολή της απρόσωπης μηχανής, επέδρασε καταλυτικά στην νοοτροπία των ιατρών, δημιουργώντας τους την ψευδαίσθηση ότι απέκτησαν παντοδυναμία και ότι δύνανται να αντιμετωπίσουν κάθε περίπτωση αδιαφορώντας για τα ψυχοπνευματικά προβλήματα των ασθενών.

Η χαριστική όμως βολή στην θεάρεστη σχέση μεταξύ ιατρού και ασθενούς δόθηκε όταν οι κοινωνικά ευαίσθητες πολιτείες ανέλαβαν την ιατρική περίθαλψη των λαών. Η περίθαλψη αυτή, όπως είναι ευνόητο, παρέχεται μαζικά στα Νοσοκομεία και στα ιατρεία των ασφαλιστικών οργανισμών υγείας, όπου οι ιατροί συνεχώς αλλάζουν και η δημιουργία ανθρώπινης σχέσης με τους ασθενείς είναι δυσχερής. Οι ασθενείς  αισθάνονται έντονη την ανάγκη μίας ανθρώπινης σχέσεως με τον ιατρό τους και την αποζητούν, οι διαμορφωμένες όμως συνθήκες των φορέων υγείας δεν την ευνοούν.

Παράλληλα, οι νόμοι της αγοράς έχουν εισβάλει στον χώρο της υγείας και απαράδεκτες επιστημονικά και δεοντολογικά φράσεις ακούγονται, όπως «βιομηχανία υγείας», «καταναλωτές υγείας», «προμηθευτές υγείας» και το χειρότερο απ’ όλα, ο πάσχων συνάνθρωπος αποκαλείται «πελάτης», ακόμη και από τους ιατρούς.

Η όλη αυτή θλιβερή κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες, ήταν φυσικό να απομακρύνει τον ιατρό-άνθρωπο από τον ασθενή- άνθρωπο και να διαταράξει την μεταξύ τους ωραία σχέση που διατηρήθηκε επί αιώνες.

Δεν είναι λοιπόν δύσκολο να αντιληφθεί κάποιος γιατί τόσο συχνά το ιατρικό λειτούργημα κατακρίνεται και ο ιατρός αποδοκιμάζεται ή ακόμη διώκεται νομικώς.

Και όλα αυτά, σε μία εποχή πραγματικού θριάμβου της Ιατρικής.

Σε εποχή που η Ιατρική Επιστήμη βρίσκεται σε τόσο υψηλό επίπεδο, εκεί που και η φαντασία ακόμη στις αρχές του αιώνα μας δεν θα μπορούσε να συλλάβει. Σε εποχή που οι διαγνωστικές και οι θεραπευτικές δυνατότητες έχουν πολλαπλασιαστεί και πολλές αρρώστιες έχουν πλήρως εξουδετερωθεί, η δε χειρουργική έχει κατορθώσει να εισδύσει στον εγκέφαλο και στην καρδιά και να μεταμοσχεύει με επιτυχία τα περισσότερα ανθρώπινα όργανα.

Το δυσάρεστο όμως αυτό φαινόμενο δεν είναι δυσεξήγητο. Ο σύγχρονος ιατρός, ενώ είναι γνώστης όσον ποτέ άλλοτε της Ιατρικής Επιστήμης, έχει αγνοήσει πλήρως την τέχνη (art) της Ιατρικής, η οποία στοχεύει στην ψυχική κυρίως πλευρά του ασθενούς.

Έχει λείψει η καθησυχαστική παρουσία του ιατρού από το κρεββάτι του αρρώστου, η ζέστη της αγάπης του, η συμπαράσταση και η συμμετοχή στον πόνο του, που τον συνέδεαν με τον άρρωστο και συνέβαλαν στην θεραπευτική του προσπάθεια.

Όταν ο άνθρωπος σε κάποια στιγμή νιώσει ότι η συνηθισμένη αίσθηση της υγείας του έχει αλλάξει, και βιώνει την απώλεια της φυσικής του ευεξίας, διαισθάνεται ότι είναι άρρωστος και προστρέχει στον ιατρό ζητώντας βοήθεια.

Τα ενοχλήματα ή καμιά φορά τα βασανιστικά συμπτώματα που παρουσιάζει, οι ταλαιπωρίες, ο φόβος μόνιμης αναπηρίας, και η υπαρξιακή αβεβαιότητα, τον καθιστούν ευάλωτο και εξηρτημένο από τον ιατρό. Έχει ανάγκη να συναντήσει ιατρό-επιστήμονα που θα του εμπνεύσει την εμπιστοσύνη για τις δυνατότητες του να αντιμετωπίσει την νόσο του, αλλά συγχρόνως και ιατρό-άνθρωπο που θα αγκαλιάσει με στοργή όλα τα ψυχολογικά του προβλήματα.

Η επίδραση του ψυχολογικού παράγοντος στη δημιουργία νοσηρών καταστάσεων και συνηθέστερα στην επιδείνωση οργανικών παθήσεων, είναι σήμερα γνωστή και παραδεδεγμένη.

Στατιστικές που προέρχονται από παλαιούς κλινικούς ιατρούς, μας διαφωτίζουν ότι 30% περίπου από τους ασθενείς τους, όταν προσήλθαν πρώτη φορά για εξέταση, παρουσίαζαν αμιγώς ψυχολογικά προβλήματα. Σε 20-25% των ασθενών, τα προβλήματα ήταν μικτά, σωματικά και ψυχικά και μόνον στους υπόλοιπους 45- 50% τα αίτια της νόσου ήταν οργανικά, αλλά και σ’ αυτούς ακόμη δεν μπορεί ν’ αγνοηθεί η συμμετοχή του ψυχολογικού παράγοντος.

Κλινικές παρατηρήσεις και πειραματικές μελέτες έχουν αποδείξει σήμερα ότι δυσμενείς ψυχολογικές καταστάσεις διαταράσσουν την λειτουργία του ανοσολογικού μας συστήματος και μειώνουν τις δυνατότητες του να καταπολεμήσει τις νόσους.

Η ψυχολογική σύνθεση του ατόμου που καθορίζει την προσωπικότητα και την συμπεριφορά του διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο κυρίως στο κυκλοφορικό σύστημα και αποτελεί σημαντικό προδιαθεσικό παράγοντα στην πρόκληση εμφραγμάτων του μυοκαρδίου.

Άτομα προσωπικότητος «Α» που χαρακτηρίζονται από έντονη και αγχώδη προσπάθεια για επιτυχία, μεγάλη φιλοδοξία, συναγωνισμό, ανυπομονησία, αίσθημα πιέσεως χρόνου, προσήλωση στην εργασία και επιθετικότητα, είναι περισσότερον επιρρεπή στην εμφάνιση καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Δύο πειραματικές εργασίες μας και μία κλινική μελέτη που έχουν βραβευθεί στην Ελλάδα αλλά και στην αλλοδαπή, επιβεβαιώνουν σαφώς ότι οι ψυχολογικές αυτές καταστάσεις ευνοούν την δημιουργία αθηρωματώσεως, η οποία σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την πρόκληση κυρίως στεφανιαίων αλλά και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Σ’ αυτά συνηγορεί πρόσφατη πειραματική εργασία που δημοσιεύθηκε στο έγκυρο περιοδικό” Science”.

Είναι επίσης αρκετοί οι ερευνητές αλλά και οι κλινικοί ιατροί, οι οποίοι διερωτώνται μήπως οι δυσμενείς αυτές ψυχολογικές καταστάσεις διαδραματίζουν ρόλο ακόμη και στην καρκινογένεση. Έχουν δημοσιευθεί και ευρίσκονται σε εξέλιξη πολλές σχετικές πειραματικές εργασίες.

Είναι λοιπόν εύκολο να συνειδητοποιήσει κανείς την σημασία του ψυχολογικού παράγοντος στην πρόκληση και στην πορεία της νόσου, και αντιλαμβάνεται την θεραπευτική επίδραση που μπορεί να επιτύχει ο ιατρός που κατέχει την τέχνη (art) της ιατρικής και κατορθώνει να ειδύσει στην ψυχή του ασθενούς.

Γι’ αυτό, ο σωστός ιατρός, δεν πρέπει να αντιμετωπίζει τον άρρωστο ως αντικείμενο προς θεραπεία αλλά ως μοναδικό και αναντικατάστατο ον. Πρέπει να δεχθεί τον ασθενή ολοκληρωτικά και να βιώσει την αρρώστια του μέσα στο πλαίσιο του συνόλου της ζωής του, της οικογενείας του, της εργασίας του, της κουλτούρας του, των προβλημάτων του. Για να μπορέσουν όμως να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη προσωπικής σχέσεως με τον ασθενή, η οποία προϋποθέτει την παρουσία του οικογενειακού ιατρού.

Η σχέση του ιατρού με τον ασθενή γίνεται πολύ περισσότερο σημαντική σε χρόνιες, ανίατες περιπτώσεις, όπου κάθε θεραπεία είναι ανίκανη ν’ αντιμετωπίσει την νόσο, και ο ιατρός αισθάνεται ανήμπορος και νικημένος. Η παρουσία του δίπλα σε αυτόν τον ασθενή έχει μεγάλη ψυχολογική αξία. Είναι επιβεβλημένο να του εμπνεύσει την ελπίδα για ζωή, γιατί η ελπίδα είναι ζωτικό συστατικό για πνευματική υγεία. Είναι δυνατό κίνητρο που θα τον προστατεύσει από την απόγνωση που του προκαλεί ο φόβος για την πιθανή αποχώρησή του από την ζωή.

Η ελπίδα όμως σε μεγάλο βαθμό πηγάζει από την αγάπη των άλλων ανθρώπων. Για να δημιουργήσουμε περιβάλλον ελπίδας στον ασθενή πρέπει να του προσφέρουμε αγάπη, στοργή, φροντίδα. Πρέπει να του εμπνεύσουμε αισιόδοξα αισθήματα, βοηθώντας τον να δραστηριοποιηθεί, να κάνει σχέδια, να συμμετέχει σε δημιουργικές εργασίες και να απολαμβάνει όσο μπορεί τις χαρές της ζωής. Αυτά όμως δεν μπορούν να επιτευχθούν από τους ιατρούς των εξωτερικών ιατρείων.

Η μακρά πείρα παλαιών πεπειραμένων ογκολόγων μας πληροφορεί ότι σε ασθενείς που ζουν σε ευχάριστο περιβάλλον με στοργή και αγάπη, έχουν παρατηρηθεί, σε σπανιότατες περιπτώσεις, αυτόματες ιάσεις, αλλά πολύ συχνότερα ανεξήγητη παράταση  ζωής για μερικά χρόνια.

Εδώ θυμάμαι τον πρόλογο του βιβλίου του καθηγητού της Φαρμακολογίας, του τέλους του 19ου αιώνος, Αφεντούλη, που έλεγε στη γλώσσα της εποχής του: «Ιάματα ούκ εισί μόνον αι θεραπευτικαί ουσίαι, αλλά και τα ψυχολογικά μέσα, και η μουσική υπέρ των μελαγχολούντων, και το πάτριον έδαφος δια τους φθίνοντας υπό νοσταλγίας, και η μητρική αγκάλη δια τους μαραινομένους υπό των θλίψεων, και η λάμψις του αστερόεντος ουρανού, και της θαλάσσης ο φλοίσβος, και των ανθέων η όψις, και η υπό παρθενικού προσώπου εξαστράπτουσα αίγλη και τα τεμένη τα ιερά, και οι θεοί και οι δαίμονες».

Πράγματι δεν αρκούν μόνον τα θεραπευτικά μέσα που απευθύνονται στο σώμα αλλά συγχρόνως και εκείνα που στρέφονται στο πνεύμα και στην ψυχή.

Όλα αυτά τα ενσάρκωνε η σεβαστή μορφή του παλαιού οικογενειακού ιατρού, ο οποίος με ένα θερμόμετρο, λίγα φάρμακα και περιορισμένες επιστημονικές δυνατότητες, αλλά με αγάπη προς τον άρρωστο, πίστη και αφοσίωση προς τα ιδανικά του λειτουργήματός του, έσπευδε να συμπαρασταθεί στον πάσχοντα συνάνθρωπο, εξουδετερώνοντας τα ελλιπή μέσα με την δύναμη της ψυχής του.

Με την υπομονετική και ήρεμη παρουσία του, με την θερμή και καθησυχαστική φωνή του, με την έντονη και εμφανή επιθυμία του να βοηθήσει, επιδρούσε θεραπευτικά στον άρρωστο και συγκινούσε το περιβάλλον του. Ο ιατρός αυτός θα ήταν ευχής έργο να επανέλθει στην ιατρική οικογένεια, όσον οι συνθήκες της εποχής μας το επιτρέπουν. Είναι απαραίτητος για να επαναφέρει την αναγκαία παραδοσιακή σχέση ασθενούς-ιατρού.

Εάν βέβαια η καλπάζουσα πρόοδος της τεχνολογίας κατασκευάσει κάποτε τον υπερ-κομπιούτερ, ο οποίος θα κατορθώνει αυτομάτως να διαγιγνώσκει και συγχρόνως να θεραπεύει όλες τις παθήσεις, τότε πλέον η ωραία σχέσις ασθενούς-ιατρού δεν θα χρειάζεται και θα εκλείψει. Την θέση του ιατρού θα έχει καταλάβει κάποιος ηλεκτρονικός χειριστής του κομπιούτερ.

Μέχρι να φθάσει εκείνη η στιγμή, και είναι πολύ πιθανόν ότι κάποτε θα φθάσει, πρέπει να προσπαθήσουμε να αποκαταστήσουμε, παρ’ όλες τις δυσκολίες που έχουν παρεμβληθεί, την ωραία παραδοσιακή σχέση ασθενούς και ιατρού, που την χαρακτήριζε ο αμοιβαίος σεβασμός και η αγάπη.

Γιατί η αγάπη είναι εκείνη που πρέπει να εμπνέει την ιερή αποστολή της Ιατρικής, που εγγυάται την ζωή και την υγεία και μάχεται για την παράτασή τους.

Αυτή η αγάπη φέρνει τον άνθρωπο ως ιερή μορφή ενώπιον του άλλου ανθρώπου και δημιουργεί ανθρώπινη σχέση μέσα σε ένα κλίμα συμπάθειας, εμπιστοσύνης και φιλίας.

Με την έννοια αυτή, ο ιατρός δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνον ως ανθρωπιστής, έστω κι αν οι ανθρωπιστικές αξίες καταρρακώθηκαν. Έστω κι αν οι ανθρώπινες σχέσεις δοκιμάζονται σήμερα.

Είναι βέβαιον ότι το κέντρο βάρους της ζωής μετακινήθηκε στο τέλος του αιώνα μας και ο άνθρωπος και η ζωή, υπό την πίεση των νέων συνθηκών που επέβαλε η υψηλή τεχνολογία, αλλοιώνονται, η Ιατρική όμως και η σχέση της με τον άνθρωπο πρέπει να παραμείνουν αμετακίνητες.

Ας μην λησμονούμε άλλωστε το λεχθέν από τον πατέρα της Ιατρικής Ιπποκράτη, ότι χωρίς αγάπη για τον άνθρωπο δεν υπάρχει αγάπη για την Ιατρική.

Κι ας έχουμε ως φάρο στην δύσκολη πορεία μας τα λόγια του ιατρού των ψυχών Ιησού, όπως τα διετύπωσε στην παραβολή του «καλού Σαμαρείτη», καθώς και στην τόσο ανθρώπινη παραίνεση του: «Αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν». Γιατί κανένα άλλο δημιούργημα στον κόσμο, εκτός από τον άνθρωπο, δεν απαιτεί περισσότερη αγάπη. Κανένα δημιούργημα δεν είναι ολιγότερον προσαρμοσμένο στο να επιβιώνει χωρίς αγάπη, όπως και ο Loren Elseley έγραψε. Και φυσικά για αγάπη διψάει ο πάσχων συνάνθρωπος στις δύσκολες στιγμές του.

Κυρίες και Κύριοι,

Ας ευχηθούμε κι ας προσπαθήσουμε όλοι, τόσον οι φορείς της υγείας όσον και οι εκπρόσωποι του Ιατρικού λειτουργήματος, ο σύγχρονος ιατρός, προικισμένος με τις μεγάλες δυνατότητες που παρέχει η επιστήμη του και η προηγμένη τεχνολογία να επανέλθει στην κλίνη του ασθενούς με στοργή και αγάπη και να αποκαταστήσει την παλαιά και ωραία σχέση με τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Έτσι θα εκπληρώσει τους υψηλούς στόχους του λειτουργήματός του και θα καταξιωθεί.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΦΥΛΛΟΥ 249 – ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ:

• Μανιάτες εθελοντές στο Βορειοηπειρωτικό Αγώνα του 1914 (ΙΙΙ)….σελ. 2

ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ:

• Προγραμματισμός για ένταξη έργων πολιτισμού στην Πελοπόννησο με τη Μάνη …κάπου στην άκρη……σελ. 3

• Κυκλοφόρησε το βιβλίο: Σελίδες από την Ιστορία της Μάνης -τόμος Β σελ. 3

ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ:• Νεκροί κατά τους πολέμους της εκατονταετίας 1834-1934 καταγόμενοι από τη Μάνη (ΧΙΧ)…σελ. 4

ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ• Αυτοδιοικητική νομοθεσία: Χάσματα μεταξύ θεωρίας και πράξης……………………………………σελ. 5

ΤΑ ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ:• Καμπόσος – Αργειτάκος επανεκλέγησαν σεΠΕΔ και ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου αντίστοιχα..σελ. 6

• Το νέο Δ.Σ. στην Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ)…….σελ. 6

• Το χρονοδιάγραμμα για την κατασκευήτου νέου νοσοκομείου Σπάρτης…σελ. 7

• Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απένειμε στον Αθ. Μαρτίνο το χρυσό μετάλλιο του Ζαππείου..σελ. 7

• 1η επαρχιακή οδός Καλαμάτας: «Ο δρόμος της Μάνης»……σελ. 9

ΘΕΜΑ:

• Η περιοχή της Ανδρούβιστας της Έξω Μάνης, με επίκεντρο τη Χώρα (ΙV)..σελ. 10

KEY FEATURES IN ENGLISH..on page8

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

• Οικοδομικά κ.λπ. υλικά Λευτέρη Τσάντου στη Στούπα……..σελ. 8

ΜΙΚΡΑ, ΤΟΠΙΚΑ, ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ..σελ. 9,12

ΠΕΝΘΗ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ..…σελ. 11, 12