Όλα τα άρθρα του/της admin

MANY QUESTIONS AT THE BEGINNING OF THE MUNICIPAL FOUR-YEAR TERM

In this column we always try to present topics that are closely related to the future of Mani and Greece in general. We specifically focus on municipal issues, because it is the municipal infrastructures of Mani that bring probably the highest big-scale investments in our area.  Municipal investments affect positively or negatively the quality of life of all inhabitants and landowners of Mani. We need efficient municipal investments not only in big-scale undertakings by the region (Περιφέρεια) and both municipalities of Western and Eastern Mani (Δήμοι Δυτικής και Ανατολικής Μάνης), but also in small-scale works and the maintenance of existing public works, so that the Maniots and the visitors of Mani enjoy reasonable comfort and all necessitites. In the next few paragraphs we will try to examine a few issues that will have to be dealt with during the new municipal four-year term.

Firstly, the vagueness of the new pieces of legislation that were passed by the Greek Parliament this year does not help in administering municipal affairs. The changes in legislation create uncertainty in the personal goals of individuals and cause undue difficulty in the cooperation and discussions/consultations between citizens. The enforcement of proportional representation in municipal elections, without the necessary safeguards to avoid potential problems, has created uncertainty in the capability of the municipal government to efficiently manage even the most basic social commodities, such as water, electricity, waste management, road construction etc.

The recent legislative initiatives attempt to alleviate some of the uncertainties and insecurities of the original piece of legislation, which became evident after the municipal elections of May 26 and June 3 of this year. The provision for consultation and collaboration on a regular basis between the mayor and the regional governor (περιφερειάρχης) for the whole length of the four-year term is a factor for stability and the creation of a larger number of decision-makers. However, the transfer of responsibilities from the elected larger municipal or regional councils to the smaller committees or legal persons (with a majority of members from the party of the mayor or regional governor) makes us sceptical. The transfer of issues of minor importance to smaller governing bodies, with the possibility of a referral back to the municipal or regional councils, at the request of minority municipal or regional councilors, could be a step in the right direction, as it would take the congestion off the large councils. However, the provision that a smaller entity, such as a local representative of a small municipality needs to submit an alternative budget in order to vote against a budget submitted by the mayor or regional governor is very unrealistic.

Unrealistic and misguided is the provision of the new legislation that strips the small communities (κοινότητες) from the right to make their own decisions regarding the construction and maintenance of small-scale public works and which forces them to simply submit a proposal in this regard to the municipalities. Electing the local representatives (τοπικοί εκπρόσωποι) of each municipality (δήμος) with a separate ballot and ballot box gives them special democratic characteristics and hopefully enables them to respond quickly and efficiently to the needs of  the residents of their small communities. The bureaucratic bottlenecks that were the result of the 1998 and 2010 mergings meant a neglect of the local public infrastructures. The local representatives of these communities know best these needs and as a result, are the ones who could efficiently manage them.

In the previous paragraphs we have examined a few issues that need to be dealt during the new four-year municipal term. What is now needed is the willingness of the local politicians to rise above egotism and develop a climate of team work. Only with altruism and a sincere desire to work closely with others they will manage to exploit to the fullest the limited power that the central government gives to the municipal administration. This is particularly true in areas such as Mani, where entrepreneurial activity is limited , and where the two municipalities of Eastern and Western Mani are the main players for the development of the region and the improvement in the standard of living of the residents. As it has happened many times in the past, again in this new municipal four-year term, elected local politicians need to go beyond the traditional egotism that has characterised Maniots for centuries. If we put aside our personal interests and strive for the common good instead, then we can collaboratively make the right decisions and create the infrastructure that our area needs so desperately.

ΑΠΟ ΜΗΝΑ ΣΕ ΜΗΝΑ – ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2019

Πάνω από 550.000 ευρώ μέχρι τώρα από το Κληροδότημα Λυκούργου Σκιά* σε υποτροφίες φοιτητών

Τις επιταγές που αντιστοιχούν στις υποτροφίες από τα έσοδα του Κληροδοτήματος Λυκούργου Σκιά του Δήμου Καλαμάτας παρέλαβαν πρόσφατα οι δικαιούχοι ή εκπρόσωποί τους. Το ποσόν που αντιστοιχεί σε κάθε υπότροφο αριστούχο φοιτητή, ανέρχεται σε 4.800 ευρώ ετησίως. Οι φοιτητές που ενισχύονται για την περίοδο 9ος 2018 – 8ος 2019 είναι 9 παλιοί υπότροφοι και 2 καινούργιοι, όλοι με εξαιρετικές ακαδημαϊκές επιδόσεις. Τις επιταγές επέδωσαν ο Δήμαρχος Καλαμάτας και εκλεγείς Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Παναγιώτης Ε. Νίκας, ο Αντιδήμαρχος και εκλεγείς Δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος και άλλοι αιρετοί του Δήμου Καλαμάτας.

Πριν την επίδοση των επιταγών, ο Παν. Νίκας ανέφερε τα εξής: «Ο Λυκούργος Σκιάς γεννήθηκε το 1912, πέθανε το 2000, ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος και όλη την περιουσία του την έδωσε στο Δήμο Καλαμάτας, με την προϋπόθεση τα έσοδα από αυτή την περιουσία να γίνονται υποτροφίες, να υποστηρίζονται με υποτροφίες τα παιδιά που έχουν καλές επιδόσεις στα Πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ.  Η επιλογή γίνεται από μία επιτροπή, στην οποία μετέχει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσσηνίας, ο Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Καλαμάτας. Η δουλειά του Δήμου είναι να αξιοποιεί τα ακίνητα που διαθέτει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, να μαζεύει δηλαδή όσο γίνεται περισσότερα χρήματα και να τα διαθέτει σε σας, ώστε να μπορείτε να σπουδάσετε».  Η προσπάθεια αυτή «ξεκίνησε το 2008, όταν ήμουνα ενάμιση χρόνο περίπου Δήμαρχος και ξέρετε πόσα χρήματα έχουμε δώσει, παιδιά, από το 2008 μέχρι σήμερα; 550.000 ευρώ έχει διαθέσει ο Δήμος Καλαμάτας, με την καλή διαχείριση του κληροδοτήματος», επεσήμανε ο Π. Νίκας.  Ο Δήμαρχος ευχήθηκε «να είναι αιωνία η μνήμη του Λυκούργου Σκιά και να θυμόμαστε πάντα τους ευεργέτες». Ευχήθηκε, επίσης, να υπάρξουν μιμητές του αειμνήστου δωρητή Λυκούργου Σκιά και ζήτησε από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες να θυμούνται ότι «βρέθηκε ένας άνθρωπος και διέθεσε την περιουσία του για σας, για να σας βοηθήσει για την πορεία σας στη ζωή».

Ο Δήμαρχος έδωσε ευχές για καλή συνέχιση των σπουδών τους στους υποτρόφους, οι οποίοι είναι οι εξής: 1. Ζέρβα Μαρία του Δημητρίου, 2. Σπηλιόπουλος Απόστολος του Αναστασίου, 3. Παρασκευόπουλος Παναγιώτης του Φωτίου, 4. Ζυγουράκη Ελένη – Άννα του Διονυσίου, 5. Φαν Νίκερκ Ναταλία του Ιωάννη, 6. Μπούχαλης Βασίλειος του Ευαγγέλου, 7. Ηλιοπούλου Μαρία του Αγγέλου, 8. Σαραντοπούλου Δανάη-Ευσταθία του Δημητρίου , 9. Σεντεμέντε Μαγδαληνή του Βασιλείου, 10. Μπιτσάνη Κωνσταντίνα του Γρηγορίου (νέα υπότροφος), 11. Πετρομιχελής Δημήτριος του Παναγιώτη (νέος υπότροφος).

*Ο Λυκούργος Σκιάς καταγόταν από την Παλιόχωρα Αβίας, μέλος σημαντικής οικογένειας της περιοχής που ανέδειξε πολλούς αγωνιστές του 1821, αλλά και επιφανείς προσωπικότητες κατά τη χρονική περίοδο που ακολούθησε την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους.

 

Συνάντηση εικαστικών καλλιτεχνών μανιάτικου ενδιαφέροντος στον Κότρωνα

Στις 3 Αυγούστου πραγματοποιήθηκαν στον Κότρωνα τα εγκαίνια ομαδικής έκθεσης με τίτλο «Συνάντηση Εικαστικών 2019».

Δέκα καλλιτέχνες με διαφορετικές  τεχνικές, υφές, τεχνοτροπίες και θέματα, με κοινό σημείο τους δεσμούς τους με τη Μάνη, οι: Γεωργαρίου Γιάννης, Γεωργαρίου Πέτρος, Γεωργιάκου Όλγα, Κάσσης Ηλίας, Κάσσης Μιχάλης, Μανιατάκος Ιωάννης, Μιχαλάκος Λεωνίδας, Σερεμετάκης Γρηγόρης, Σισμάνης Αθανάσιος, Σκουρόγλου Αλέξανδρος, παρουσίασαν τα έργα τους στο Πολιτιστικό Κέντρο Κότρωνα (πρ. Δημοτικό Σχολείο), μέχρι τις 20 Αυγούστου 2019.

 

Πετυχημένη για 8η χρονιά η έκθεση: « Άρτος – Οίνος –Έλαιον» στην Καλαμάτα.

Πραγματοποιήθηκε  στο Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων της Καλαμάτας,  το τριήμερο 23-25 Αυγούστου, για 8η χρονιά η έκθεση: « Άρτος – Οίνος –Έλαιον». Κατά το τριήμερο προβλήθηκαν σε δεκάδες εκθετικούς χώρους  τα ποιοτικά προϊόντα αγροδιατροφής της  ευρύτερης περιοχής σε συνδυασμό με εκδηλώσεις εμπνευσμένες από  το λαϊκό πολιτισμό, τα ήθη και έθιμα και τις τοπικές παραδόσεις, μέσω παράλληλων καλλιτεχνικών παραστάσεων με ελεύθερη είσοδο.

Κατά τη διάρκεια της τριημέρου πραγματοποιήθηκαν και μαγειρικές επιδείξεις διακεκριμένων σεφ με επικεφαλής την Μαρία Εκμετσίογλου.

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΜΜΕ

Κυρίες και Κύριοι,

Εν-ημέρωση, για να μην λησμονούμε την ετυμολογία των λέξεων αλλά και το μεγαλείον της Ελληνικής Γλώσσης, δεν σημαίνει μόνο το εν-ημέρα και άρα, την επικαιρότητα. Σημαίνει επίσης και την ενημερότητα. Δηλαδή, την κατάσταση η οποία καλλιεργεί και διαμορφώνει την ευαισθησία μας και την δεκτικότητα των κεραιών μας, ώστε να μπορούμε να επιλέγουμε μεταξύ των πολλών δεδομένων της πραγματικότητος  και να μορφοποιούμε άποψη. Με την άποψη και μάλιστα την διαφορετική, λειτουργεί ο διάλογος και στον διάλογο στηρίζεται η Δημοκρατία.

Γι’ αυτό η ελευθερία του στοχασμού και του Τύπου που ενημερώνουν τον πολίτη και στηρίζουν τον διάλογο, πρέπει να είναι για τις Δημοκρατικές Πολιτείες το  «Παλλάδιο όλων των Ελευθεριών», όπως ο Καντ υπεστήριξε. Γιατί ελεύθερος είναι μόνον ο σωστά ενημερωμένος πολίτης.

Ο ενήμερος, ο ενημερωμένος πολίτης είναι ο αφανάτιστος, ο ψύχραιμος, ο μετέχων στα δημόσια. Είναι εκείνος που διαμορφώνει κριτική άποψη για τα κοινά. Σ’ αυτόν τον ενημερωμένο πολίτη, που στηρίζεται στην γνώση, την λογική και την κρίση, μπορεί η Πολιτεία να εφαρμόσει σωστή πολιτική και όχι στις απληροφόρητες, εύπλαστες μάζες που αποφασίζουν με γνώμονα το θυμικό. Όταν όμως ο διάλογος σκοπίμως καταργείται, μετατρεπόμενος σε μονόλογο, -ίδιον κατά Αριστοτέλη των βαρβαρικών καθεστώτων, που δυστυχώς δεν έχουν εκλείψει στην εποχή μας, και στην διαμόρφωση των αποφάσεων δεν συμμετέχει ο λαός, αλλά ο Άρχων η μικρή ομάδα περί αυτόν, -τότε η ενημέρωση μεταβάλλεται σε προπαγάνδα για την στήριξη των ανόμων επιδιώξεων του καθεστώτος.

Δεν είναι όμως μόνος κίνδυνος ο σκοταδισμός των απολυταρχικών καθεστώτων που κακοποιεί την ενημέρωση. Και στις δημοκρατικές πολιτείες, όταν η πολυφωνία των Μέσων Ενημερώσεως είναι ασύδοτη ή κατευθυνόμενη από κομματικά, συντεχνιακά ή άνομα οικονομικά συμφέροντα ομάδων, η συνεχής πλύση του εγκεφάλου παραπληροφορεί και συγχέει τον πολίτη και του στερεί την δυνατότητα να διαμορφώνει σωστή άποψη περί των γεγονότων.

Αλλά και υπό τις καλύτερες συνθήκες, τα σύγχρονα μέσα ενημερώσεως και ιδίως τα ηλεκτρονικά ήχου και κυρίως εικόνας που ασκούν εξουσιαστική κυριαρχία στους λαούς,  εκ της φύσεώς τους δεν ευνοούν τον διάλογο. Σωστή όμως ενημέρωση σημαίνει ελεύθερο διάλογο, ο οποίος προϋποθέτει αμφίδρομη πληροφόρηση, συνεχή δηλαδή αποστολή μηνυμάτων προς τον λαό αλλά και από τον λαό στα κέντρα εξουσίας. Τούτο σημαίνει την σύγχρονη ύπαρξη πομπού και δέκτου. Η τηλεόραση όμως είναι μόνο ο πομπός. Δεν δικαιούμεθα επομένως να ομιλούμε για τηλεορατικό διάλογο ή επικοινωνία, αλλά μόνο για τηλεορατική εκπομπή πληροφοριών, μηνυμάτων και θεάματος. Και εδώ ακριβώς εγείρεται το μεγάλο πρόβλημα. Το πρόβλημα της ποιότητος του περιεχομένου της εκπομπής. Είναι γνωστόν ότι η ενστικτώδης τάση του ανθρώπου είναι η δια της οράσεως μάθηση αλλά και η απόλαυση του θεάματος.

Γι’ αυτό, όπως οι στατιστικές μας αποκαλύπτουν, το εν πέμπτον και πλέον των ωρών που είμαστε ξύπνιοι καταναλώνεται στην παρακολούθηση της τηλεοράσεως. Είμαστε επομένως υποτελείς της κυριαρχίας της.

Ο ρόλος του υπερθεάματος για την πρόκληση πνευματικού ευνουχισμού των λαών ήταν γνωστός από αρχαιοτάτων χρόνων και χρησιμοποιήθηκε από τα ανελεύθερα καθεστώτα, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεως του πνευματικού πολιτισμού, σε όλη την πορεία της ανθρωπότητας. Υπερθεάματα κυριαρχούσαν κατά την περίοδο της καταπτώσεως της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Τότε που οι σκηνοθέτες για να εντυπωσιάσουν τον λαό γέμιζαν τις σκηνές των θεάτρων με άγρια ζώα και μεγαλύτερη απόλαυση αποτελούσαν οι θηριομαχίες και οι μονομαχίες μέχρι θανάτου.

Τότε ο Ρωμαίος ποιητής Ιουβενάλιος, αποδοκιμάζοντας το πνεύμα της εποχής του, το απαθανάτισε με την ανεπανάληπτη σατυρική ρήση «άρτον και θεάματα». Αλλά και ο πολιτισμός του Μεσαίωνα ήταν πολιτισμός θεάματος, όπως έγραψε ο Ουμπέρτο Έκο. Και σήμερα, στις εκπομπές της τηλεοράσεως κυριαρχεί το θέαμα, όλα δε τα μηνύματα που εκπέμπονται παρουσιάζονται μεταξύ των θεαμάτων και μάλιστα πολλές φορές τα ίδια κατά την διάρκεια του 24ώρου.

Η κατά συρροήν όμως μετάδοσις εικόνων και ήχου δεν παρέχει την ευχέρεια για την διανοητική επεξεργασία τους. Ό,τι βλέπουμε και ακούμε περνούν πνευματικώς άπεπτα και δημιουργούν τις εντυπώσεις που επιθυμεί ο υπεύθυνος της εκπομπής, είτε πρόκειται για διαφημίσεις προϊόντων, ή ακόμη, για την μετάδοση πολιτικών μηνυμάτων. Αυτό όμως οδηγεί σταδιακά στον ευνουχισμό και τέλος στην δολοφονία του πνεύματος.

Μήπως είχε δίκιο ο πρύτανης του πανεπιστημίου του Σικάγο όταν, σχολιάζοντας σχετική εργασία του Γάλλου Κοινωνιολόγου Καθηγητού της Σορβόννης Ζάν Καζνέβ, είπε: «Βλέπω να έρχεται ο καιρός που κάτω από την επίδραση της τηλεοράσεως, ο άνθρωπος δεν θα ξέρει ούτε να διαβάζει, ούτε να γράφει και θα ζει όπως τα ζώα».

Η άποψη αυτή αποτελεί βεβαίως υπερβολή. Δεν αφίσταται όμως της πραγματικότητος. Σε πολλές χώρες, οι εφημερίδες δεν αποτελούν πλέον τα βασικά μέσα ενημερώσεως και η ανάγνωση βιβλίων περιορίζεται συνεχώς.

Η ανάγνωση όμως του Τύπου και η μελέτη βιβλίων καλλιεργούν την κριτική μας σκέψη. Η τηλεόραση αντιθέτως, επιλέγει για εμάς και επιβάλλει την πνευματική μας τροφή κατά τις δικές μας προτιμήσεις, χωρίς δική μας συμμετοχή στην επιλογή. Αυτό αποτελεί μέγιστο κίνδυνο, όταν η τηλεοπτική εικόνα, για να εξασφαλίσει μεγάλη θεαματικότητα είναι κατασκευασμένη ώστε να ικανοποιεί κατώτερες, ενστικτώδεις επιθυμίες του ανθρώπου και όχι τις ανώτερες ψυχοπνευματικές. Έτσι, τα θέματα στερούνται κατά κανόνα τέχνης, στην μουσική κυριαρχεί ο θόρυβος και παντού πνέει ο εχθρός του λαού, το λαϊκιστικό πνεύμα.

Ο στοχαστής Ζακ Ατταλί, σύμβουλος του Φρανσουά Μιττεράν, διετύπωσε την γνώμη ότι «Η μαζικοποίηση της μουσικής έχει σκοπό να κάνει τον άνθρωπο να σιωπήσει. Γιατί μια σιωπηρή μάζα κυβερνιέται ευκολότερα».

Μήπως είναι αληθινή η άποψη πολλών στοχαστών ότι η πρόοδος του τεχνολογικού πολιτισμού ή, κατά την δική μου γνώμη, η κακή χρήση του, σήμανε το τέλος του πνευματικού πολιτισμού;

Πολλοί μελλοντολόγοι βλέπουν στον ορίζοντα να συγκεντρώνονται νέφη και να απλώνεται σκοτάδι. Μεταξύ τους ο Ρομπέρτο Βάκκα σε βιβλίο του εκφράζει τον φόβο ότι η εποχή μας βρίσκεται ενώπιον της προοπτικής ενός νέου Μεσαίωνα.

Θα ήταν μεγάλη υπερβολή να παραδεχτούμε ότι η έκπτωση των πολιτιστικών μας αξιών οφείλεται μόνο στα ηλεκτρονικά μέσα ενημερώσεως και διασκεδάσεως, δηλαδή στην τηλεόραση. Είναι όμως αναμφισβήτητο ότι αυτά κατέχουν μέγα μέρος της ευθύνης. Η μεγάλη ηθική ευθύνη δεν βαρύνει όμως μόνον τα Μέσα μαζικής Ενημερώσεως αλλά και την Πολιτεία, αφού με την ανοχή της τους επιτρέπει να στερούν στον πολίτη το δικαίωμα της ελευθερίας του, που στηρίζεται στην αλήθεια, να τον ευνουχίζουν πνευματικά και να τον υποβιβάζουν ως ηθική υπόσταση.

Είναι όμως γεγονός, ότι και υπό τις καλύτερες προϋποθέσεις, η αντικειμενική παρουσίαση της αλήθειας είναι δυσχερής αυτή καθ’ εαυτή και ιδιαίτερα στην πολιτική πληροφόρηση. Διότι  όσο καλοπροαίρετοι και εάν είμαστε, ακόμη και γι’ αυτή την αλήθεια υπάρχει σχετικότης, που επηρεάζεται από την οπτική γωνία από την οποία ο καθένας μας βλέπει τα πράγματα, ανάλογα με την ιδεολογική του τοποθέτηση ή την συναισθηματική του φόρτιση για το γεγονός. Γι’ αυτό ο Καντ είπε σοφά: «Κάθε ιστορία είναι και μια ερμηνεία».

Τουλάχιστον όμως, ας μην είναι η πληροφόρηση σκοπίμως κατευθυνόμενη από κομματικά, συντεχνιακά, ή άνομα οικονομικά συμφέροντα  ομάδων, που χρησιμοποιούν την παραπληροφόρηση και την πλύση του εγκεφάλου ως μέσα για να επηρεάσουν και να παραπλανήσουν τον πολίτη.

Κι όμως, στην αυγή της τηλεοράσεως, υπήρξαν πολλοί που πίστεψαν στην μεγαλειώδη προσφορά που θα είχε στην μόρφωση και στην πολιτιστική ανάπτυξη του ανθρώπου, λόγω της μαγικής γοητείας που ασκεί στους λαούς με την άμεση μεταφορά του ήχου και της εικόνας ανά τον πλανήτη μας και ακόμη πέραν αυτού.

Μεταξύ αυτών, ο ποιητής Πωλ Βαλερύ είχε πει: «Ένας ήλιος που βασιλεύει στον Ειρηνικό, ή ένας Τιτσιάνο που βρίσκεται στην Μαδρίτη, δεν έρχεται να ζωγραφιστεί στον τοίχο της κάμαρας μας τόσο εντυπωσιακά και απατηλά, όπως δεχόμαστε μια συμφωνία με το ραδιόφωνο». Κι όμως, θα γίνει κι αυτό. Αντιθέτως, άλλοι διανοούμενοι και στοχαστές ήταν περισσότερο προβληματισμένοι για την προσφορά της, όπως ο Έρμπερτ Τζωρτζ Ουέλλς, ο οποίος σχολιάζοντας την τηλεόραση είχε πει: «Αν δεν είναι βλαβερή, θα είναι πάντως ανώφελη».

Σήμερα, που η τηλεόραση αριθμεί ζωή πολλών δεκαετιών και μπορεί πλέον να κριθεί, φαίνεται, δυστυχώς, περισσότερον αληθινή η άποψη των στοχαστών εκείνων που διείδαν, ότι η μεγάλη αυτή πρόοδος της τεχνολογίας θα αποτελούσε μέγιστο κίνδυνο για τον πνευματικό μας πολιτισμό. Τον πολιτισμό που στην εποχή μας περνάει δεινή κρίση. Ιδιαίτερα στην χώρα μας, η οποία δεν είχε ίσως μεγάλα πολιτισμικά αποθέματα, η κρίση αυτή είναι εμφανέστερη, όπως παρατηρεί ο στοχαστής μουσουργός Μενέλαος Παλλάντιος.

Η γλώσσα μας, η κορυφαία των γλωσσών, καθημερινά συρρικνώνεται. Η συνεννόηση και η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων γίνεται με  όλο και λιγότερες λέξεις.  Γι’ αυτό το επίπεδο των επιλογών μας συνεχώς κατέρχεται.

Μήπως έφθασε η στιγμή της επαναστάσεως για την προστασία της ηθικής και της πνευματικής μας υποστάσεως ως ελευθέρων ατόμων;

Η επαναφορά της ανθρωπιστικής παιδείας, που αποτελεί το έσχατο προπύργιο του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού και η ορθή λειτουργία των Μέσων Μαζικής Ενημερώσεως θα πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα. Μέσα Μαζικής Ενημερώσεως που θα λειτουργούσαν σωστά υπό την φωτισμένη ηγεσία πνευματικών ανθρώπων , θαρραλέα, αντικειμενικά, με υψηλό ήθος και ύφος  και ακρίβεια στην έκφραση, που προϋποθέτει γνώση και χρήση της σωστής γλώσσας, απαλλαγμένα από ιδιοτέλειες, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην άνοδο του μορφωτικού μας επιπέδου, στην πνευματική καλλιέργεια και στην πολιτιστική εξύψωση των λαών, στην δημιουργία υψηλού ήθους, ακόμη και στην διάπλαση χαρακτήρος.

Μέσα ενημερώσεως αυτού του επιπέδου θα μπορούσαν να αποτελέσουν παράλληλα μορφή συνεχιζόμενης εκπαιδεύσεως, η σπουδαιότητα της οποίας θα ήταν ισάξια με την παρεχομένη σχολική και πανεπιστημιακή παιδεία. Θα αποτελούσαν για την εποχή μας την «δια βίου παιδεία» του Πλάτωνος.

Η κατάργηση όμως του διαλόγου, η εσκεμμένη παραπληροφόρηση, η αποσιώπηση της αλήθειας και η προβολή του ψεύδους για την εξυπηρέτηση ανόμων επιδιώξεων, υποβιβάζουν τον πολίτη από ενεργό μέλος της κοινωνίας σε αντικείμενο χωρίς αξιοπρέπεια και πρωτοβουλία, κλονίζουν την ιδέα της Δημοκρατίας και φθείρουν τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό.

Ο ρυθμιστικός ρόλος της Πολιτείας και η ανάγκη σωστής νομοθεσίας είναι καταφανής. Η προστασία της ελευθερίας του πολίτη αποτελεί υπέρτατη υποχρέωση κάθε δημοκρατικής πολιτείας και ας μην λησμονούμε ότι απαραίτητη προϋπόθεση της ελευθερίας είναι η σωστή ενημέρωση. Γι’ αυτό ο  Ουίντροπ ορθά έλεγε ότι «Ενόσω εκατομμύρια ψηφοφόρων παραμένουν στην άγνοια, η σκλαβιά δεν έχει ακόμη τελειώσει».

Άλλωστε, η ελευθερία στις πολιτείες δεν είναι αυτονόητη. Οι άνθρωποι γεννιούνται για να είναι ελεύθεροι και ίσοι. Αυτό όμως εξαρτάται απολύτως από το οικογενειακό και το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ανατρέφονται. Γίνονται πραγματικά ίσοι και ελεύθεροι μόνον όταν ο νόμος που προβλέπει την αμοιβαιότητα των σχέσεων καταστήσει αυτονόητη την εξίσωση των δικαιωμάτων προς τις υποχρεώσεις  και αποδώσει την ελευθερία που τους ανήκει.

Γι’ αυτό και ο Γκαίτε σε στίχο του έλεγε ότι «Μόνον ο νόμος μπορεί να μας αποδώσει ελευθερία». Ο δε Κωνσταντίνος Τσάτσος σε ομιλία του ανέφερε ότι «Η κοινωνική αξία και η υποταγή στον νόμο είναι αχώριστη από την πολιτική ελευθερία. Δεν θα πρέπει όμως μόνον οι αυστηροί νόμοι ¨περί Τύπου¨ να επιλύσουν το πρόβλημα».

 

Κυρίες και Κύριοι,

Το δύσκολο πρόβλημα θα λυθεί όταν οι εκλεκτοί Έλληνες δημοσιογράφοι, που αναγνωρίζουν και συνειδητοποιούν την δική τους ευθύνη για την προβολή της αλήθειας, για την καλλιέργεια του πολιτισμού και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας που είναι συνυφασμένη με την ελευθερία, υψώσουν το ηθικό τους ανάστημα ως τείχος απροσπέλαστο για την προστασία των ανθρωπιστικών αξιών. Τότε θα έχουν επιτελέσει στο ακέραιο το καθήκον τους και η Δημοκρατία θα είναι ασφαλής στη χώρα μας.

Ας το ευχηθούμε, ας το ελπίσουμε κι ας αγωνισθούμε όλοι, γιατί οι καιροί ου μενετοί.

 

Mπήκαν  Seatrac σε 4 παραλίες του Δήμου Δυτικής Μάνης

Μετά την τοποθέτηση, από το δήμο Δυτικής Μάνης,  4 Seatrac σε αντίστοιχες παραλίες  των ακτών του, θα μπορούν πλέον να απολαμβάνουν το μπάνιο τους σ` αυτές άτομα με αναπηρίες ή κινητικά προβλήματα. Αυτές τις μέρες εγκαταστάθηκαν οι ειδικές ράμπες στις παραλίες του Αγίου Νικολάου [παραλία Πανταζή],   της Στούπας, στην Καρδαμύλη [παραλία Ριτσά] και στο Ακρογιάλι. Η προμήθεια και τοποθέτησή τους είχε προγραμματιστεί από το 2018, που ο δήμος Δυτικής Μάνης χρηματοδοτήθηκε με 211.000 ευρώ, από πόρους του ΕΣΠΑ για τη δημιουργία υποδομών που θα εξασφαλίζουν αυτόνομη πρόσβαση σε θαλάσσιους χώρους κολύμβησης και παραλίες για τα ΑμΕΑ.

 

Προαναγγελία επενδυτικών πρωτοβουλιών στη  Λακωνία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος ( ΙΣΝ), σε εκδήλωση στη Βαμβακού.

Οι ΔΙΑΛΟΓΟΙ Ιουλίου του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) βρέθηκαν για ακόμη μία φορά εκτός Αθηνών, το Σάββατο 13 Ιουλίου 2019, ταξιδεύοντας μαζί με πλήθος φίλων τους στη δυτική πλευρά του Πάρνωνα, τη Βαμβακού Λακωνίας, γενέτειρα της οικογένειας Νιάρχου.  Στο πλαίσιο των ΔΙΑΛΟΓΩΝ , το απόγευμα του Σαββάτου 13 Ιουλίου, οι ομιλητές αντάλλαξαν με το κοινό εμπειρίες και ιδέες για τη στήριξη απομακρυσμένων και αδρανών, συν τω χρόνω, περιοχών μέσα από νέα μοντέλα βιωσιμότητας, μιλώντας, παράλληλα, για τον ρόλο του πολιτισμού, της εκπαίδευσης, της υγείας και της τεχνολογίας σε αυτά. Ο Πρόεδρος του ΙΣΝ, Ανδρέας Δρακόπουλος, μίλησε θερμά για την προσπάθεια των πέντε μελών της ομάδας ‘’Vamvakou Revival’’, που βρέθηκαν μαζί στο πάνελ της συζήτησης. Επεσήμανε δε ότι, «δεν υπάρχει η πίεση του χρόνου ή των αριθμών» και πως, το εγχείρημα της αναβίωσης της Βαμβακούς – ένα «πείραμα ζωής» – έχει κατά κάποιο τρόπο ήδη πετύχει το στόχο του, καθώς έχει ξεκινήσει πια το ταξίδι, κατά την Καβαφική Ιθάκη. «Είμαστε χαρούμενοι που έχουμε συμβάλει ώστε να προσπαθήσουμε τουλάχιστον να προσφέρουμε κάτι διαφορετικό, πιο ανθρώπινο, μέσα στη φύση, κάτι που δημιουργεί τα δικά του ταξίδια για πολλούς ανθρώπους», ανέφερε ο κ. Δρακόπουλος.

Προς το τέλος των εκδηλώσεων, ο Πρόεδρος του ΙΣΝ, Ανδρέας Δρακόπουλος, ανέφερε πως, με αφορμή το έργο της Αναβίωσης της Βαμβακούς, το ΙΣΝ διερευνά εκ νέου τρόπους περαιτέρω ενίσχυσης της ευρύτερης περιοχής της Λακωνίας. Συγκεκριμένα, ο κ. Δρακόπουλος αναφέρθηκε στην πρόθεση του ΙΣΝ να προχωρήσει σε δωρεές για τη δημιουργία νέου Νοσοκομείου στη Σπάρτη, σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό γραφείο Renzo Piano Building Workshop, καθώς και για την ανέγερση και τον εξοπλισμό Σχολής Βυζαντινής Μουσικής και Αγιογραφίας, σε συνεργασία με τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιο. Ο κ. Δρακόπουλος αναφέρθηκε, ακόμη, σε συζητήσεις του ΙΣΝ με τους αρμόδιους φορείς αναφορικά με το ενδεχόμενο να στηρίξει το ΙΣΝ το υπάρχον Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης, ώστε αυτό να «παραμείνει ένα πραγματικό διαμάντι», καθώς και στην υπό υλοποίηση δωρεά του Ιδρύματος για τη δημιουργία Μουσείου Ψηφιδωτών, μία πρωτοβουλία του κ. Ι. Βαρβιτσιώτη, και πάλι στην πόλη της Σπάρτης.

Κολυμβητικοί αγώνες Oceanman Greece 2019 στον κόλπο του Οιτύλου

1000 κολυμβητές, επαγγελματίες κι ερασιτέχνες, από 34 χώρες του κόσμου, βρέθηκαν στις 29 και 30 Ιουνίου στο πανέμορφο Λιμένι, προκειμένου να πάρουν μέρος στο κορυφαίο διεθνή αγώνα ανοιχτής θάλασσας (open water), το Oceanman Greece.

Το αγωνιστικό μενού, ξεκίνησε το πρωί του Σαββάτου 29/6  με την εξαιρετικά δημοφιλή απόσταση των 2 χιλιομέτρων. Περισσότεροι από 100 αθλητές πήραν μέρος στο αγώνισμα με την Natalia Khudiakova να κόβει το νήμα στη γραμμή του τερματισμού με χρόνο 00:31:01 και ακολούθησε με ελάχιστη διαφορά ο Δημήτρης Θεοφίλου (00:31:03) που ήταν κι ο πρώτος στη κατηγορία των ανδρών.

Στη συνέχεια, κι αφού το κοινό είχε «ζεσταθεί» για τα καλά, ήταν η ώρα των ομάδων να μπουν στη θάλασσα και να «μονομαχήσουν» για μια θέση στο βάθρο. Συνολικά, 29 ομάδες αποτελούμενες από 87 αθλητές, συμμετείχαν στο OceanTeam. Πρώτη ομάδα αναδείχτηκε εκείνη του Swimmingshop.gr (Παναγιώτης Δημόπουλος, Γρηγόρης Σουβατζόγλου, Σπύρος Χρυσικόπουλος) καλύπτοντας τα 3Χ500 σε χρόνο 00:15:49. Στη κατηγορία των γυναικών, στο κορυφαίο σκαλί του βάθρου ανέβηκαν οι «Μελανούρες» (Μυρτώ Στρατάκου, Σύλβια Σουμελίδη, Χριστίνα Γονίδη), ενώ στη μεικτή, την καλύτερη επίδοση σημείωσε η «Squardra Caratarista» (Emanuele Andreotti, Massimiliano Colombi, Alice Balducci) απο την Ιταλία με 00:17:08.

Την Κυριακή 30/6, ήταν η σειρά των ολυμπιακών αποστάσεων, των 5 και 10 χιλιομέτρων να έρθουν στο προσκήνιο και να δοκιμάσουν τις αντοχές των αθλητών. Με τον καιρό να είναι σύμμαχός τους, οι περίπου 140 κολυμβητές, που συμμετείχαν στα 10 χιλιόμετρα, μπήκαν πρώτοι στο νερό. Με τους καλύτερους Έλληνες και ξένους αθλητές μεγάλων αποστάσεων να κοσμούν με τη παρουσία τους τη διοργάνωση, η αγωνία είχε χτυπήσει «κόκκινο», για όσους παρακολουθούσαν τη «μάχη» των κολυμβητών, από τις εγκαταστάσεις του Mani Watersports.

Oceanman Greece 2019 αναδείχθηκε ο Σπύρος Χρυσικόπουλος με 2:17:34 και Oceanwoman η Κατερίνα Θωμαδάκη (2:20:14).

Στην απόσταση των 5km (half oceanman) τις εντυπώσεις έκλεψε ο 16χρονος αθλητής από τη Καλαμάτα, Αναστάσης Αθανασουλάκης, που έκοψε πρώτος το νήμα στη γραμμή του τερματισμού σε χρόνο 01:06:52. Να σημειωθεί ότι στη περυσινή διοργάνωση ο αθλητής είχε τερματίσει δεύτερος στην ίδια απόσταση. Στις γυναίκες, πρώτη απ την αψίδα πέρασε η Ιωάννα Βαρέλα με το χρονόμετρο να σταματά στη 1:17:23.

Η νέα διοίκηση του Συνδέσμου των Απανταχού Λακώνων  «Ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ»

Τα νεοεκλεγέντα μέλη του Συνδέσμου των Απανταχού Λακώνων  «Ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ» κατά τις αρχαιρεσίες της Κυριακής 16 Ιουνίου 2019 είναι τα εξής: Διοικητικό Συμβούλιο: ΠΡΟΕΔΡΟΣ:  Ξεπαπαδάκος Αντώνιος, ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ:         Καλαποθαράκος Ιωάννης, ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ:   Σουρδάκος Παναγιώτης, ΤΑΜΙΑΣ:                        Σκορπιδέας Ηλίας, ΕΙΔΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ: Ντούβας Νικόλαος, ΕΦΟΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ:  Σούμπαση Σοφία,  ΕΦΟΡΟΣ ΥΛΙΚΩΝ:  Δεμοιράκος Γεώργιος, ΜΕΛΗ:  Αβούρης Μιχαήλ και Μπουφούνου Βούλα. ΑΝΑΠΛ/ΚΟ ΜΕΛΟΣ:  Παυλάκος Ιωάννης.  Εξελεγκτική Επιτροπή: ΠΡΟΕΔΡΟΣ:  Χριστακοπούλου Αντιγόνη, ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ:            Καπουρελάκος Γεώργιος, ΜΕΛΟΣ:   Πουλημενάκου Τζούλια, ΑΝΑΠ/ΚΟ ΜΕΛΟΣ:     Ξεπαπαδάκου Πελαγία.

HOW HISTORIC EVENTS INFLUENCED THE LONG-TERM DEMOGRAPHICS OF MANI

Finding out the family history and compiling a genealogical tree is not an easy task for Maniots, particularly for the periods before the foundation of the modern Greek state. At that time there were few official documents, and family archives were kept only by village leaders and merchants. These archives contain little information about the social activities and inter-territorial relations. This void is partially filled by historical knowledge. We know the important events between Greece and other states of each period, and in particular the course of diplomatic relations, the wars and the treaties with other countries. This kind of information gives us an idea of the social actitivies and the life in the areas that were affected by these events. Historic events define mass migrations and eventually the demographics of a particular area. During the pre-revolution era in particular, the demographics of Mani were greatly influenced by the historic events of that period. Maniots immigrated to other areas, but Mani also received a great number of people who came there from other areas. (On page 2 of every issue of our newspaper, MANIOT SOLIDARITY, you can find a lot of information on these mass migrations. The information relating to the historic events that caused these migrations has been classified in the first volume of our book PAGES FROM THE HISTORY OF MANI, and will be completed in the forthcoming second volume). 

   The main cause for the migration of many population groups in Mani, particularly in the pre-revolutionary era, was its strategic geographic location, as well as the combat readiness of its people and the good performance of Maniots in diplomacy. Mani’s geographic location was advantageous, because its coast was near the route of the merchant ships coming from ports in the West and heading towards the large urban centres of the East. Western European states were looking for alliances with Mani, which would protect their ships in case of adverse weather conditions and against pirate attacks. The excellent fighting skills and the combat readiness of the Maniots constituted a centuries-long tradition . The constant updating of these war skills and the familiarity with modern warfare made the Maniots sought-after allies, both in times of war and peace. Maniot priests and warlords were both equally competent negotiators, who examined the political situation of each period in a realistic and objective way, and then sided at the right time with the appropriate allies.

   The important events that influenced mass migrations during the two centuries before the foundation of the modern Greek state were the Ottoman invasions in Mani during the 17th century, the 30-year Venetian occupation that followed, and then the second Turkish occupation, which together with the period of “autonomous leadership” (αυτόνομη ηγεμονία) in Mani, lasted until the Greek war of independence in 1821. These historic events brought demographic changes in Mani, the effects of which continue to the present day. We will try to give here a brief account of these events. The invasion of strong Ottoman and Algerian forces in Kotronas Bay during the second decade of the 17th century resulted in the occupation of 80% of the territory of Mani and caused the first mass wave of immigration of Maniots to the West.  A second strong wave of immigration of Maniots occurred during the 1670’s, when, immediately after the occupation of Crete by Ottoman forces, the Turks built three forts in Mani (in Zarnata, Kelefa and Passava), and reinforced them with military and administrative personnel. The 30-year Venetian occupation that followed (1685-1710) led some Turks who had settled in the area to convert to Christianity and become permanent residents of Mani. The same happened to many Venetians who had settled in the area, after the new  Ottoman occupation of Mani, during the middle of the second decade of the 18th century. Finally, the last strong immigration wave towards Mani occurred in the eighth decade of the same century  by refugees from other regions, who were forced to leave their homes due to the Albanian terrorism[1] in the Peloponnese, after the suppression of the Orlov uprising by the Turks and the subsequent withdrawal of the Russian troops.

In most cases, the Maniot immigrants abroad got assimilated into their new countries. The same applied, even more strongly, to the immigrants who settled in Mani. They quickly got assimilated into the culture, customs and religious practices of Mani, and in some cases they strenthened with their talents the contribution of Mani to the Greek independence war. Traces of these mass movements can be still found today…

[1] This terrorism was caused by the Albanian mercenaries who had been hired by the Ottomans to help suppress the Orlov uprising; the Turkish authorities were unable to pay them their promised wages, and the mercenaries were left ravaging and plundering the villages of the Peloponnese.

 

ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ «Το Πευκάκι» Πότας Κότση στη Μικρή Μαντίνεια

Εξήντα και πλέον χρόνια μετράει από τότε που ξεκίνησε τη λειτουργία του το Πευκάκι. Βρίσκεται στο δρόμο της παράλιας Αβίας, εκεί που τελειώνουν τα όρια της Μικρής Μαντίνειας και αρχίζει η εδαφική περιοχή του Αρχοντικού.

Πρόκειται για ένα παραδοσιακό εστιατόριο, σ’ ένα υπέροχο χώρο δίπλα στη θάλασσα με απίστευτη θέα, ένα χώρο για ρεμβασμό και χαλάρωση.

Το κυριότερο χαρακτηριστικό του είναι η καθαριότητα και οι σπιτικές συνταγές, καθώς όλη η οικογένεια ασχολείται με την επιχείρηση, με ιδιαίτερη αγάπη και μεράκι. Βρίσκεις εκεί αφάνταστη ποικιλία τυριών και ορεκτικών, εξαίρετες γεύσεις κυρίων πιάτων από φαγητά της ώρας μέχρι μαγειρευτά και ψητά, ενώ σερβίρονται κρασιά και αναψυκτικά σε τιμές ασυναγώνιστες. Όλα είναι φτιαγμένα με τέχνη, χρησιμοποιώντας φρέσκα υλικά και ντόπια κρέατα. Ξεκινάει τη λειτουργία του από το πρωί μέχρι αργά το βράδυ, από το Μάρτιο μέχρι τον Οκτώβριο, ενώ για όσους θέλουν να απολαύσουν το μπάνιο τους, προσφέρονται δωρεάν ομπρέλες και ξαπλώστρες.

Το «Πευκάκι» ικανοποιεί απόλυτα την πελατεία του με την ποιότητα των προϊόντων του αλλά και με το ευγενικό και άμεσο service του προσωπικού του.

Το καλοκαίρι όλα τα παραπάνω τα απολαμβάνει ο επισκέπτης κάτω από τη δροσιά που εκπέμπει το γηραιό πεύκο, από όπου πήρε και το όνομα το μαγαζί.

Αντώνης Ρουμανέας

ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ – ΚΑΦΕ ΜΠΑΡ «ΛΙΘΑΡΙ» ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΚΟΤΣΗ ΣΤΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΑΒΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ

Σε απόσταση αναπνοής από τη θάλασσα βρίσκεται το «ΛΙΘΑΡΙ», με χώρο ευρύχωρο για άνετη στάθμευση. Ακολουθώντας τον παραλιακό δρόμο προς τις Κιτριές στο ύψος του Αρχοντικού, στην πρόσφατα διαμορφωθείσα βοτσαλωτή παραλία, πινακίδα με τον τίτλο του καταστήματος μάς οδηγεί στον ενδότερο χώρο του.

Εισερχόμενος, εντυπωσιάζεται ο επισκέπτης από την περιποίηση των ιδιοκτητών και του λοιπού προσωπικού.

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το καλοκαίρι του 1997 και από τότε λειτουργεί ανελλιπώς χειμώνα – καλοκαίρι.

Η υπαίθρια αίθουσα φιλοξενεί μεγάλο αριθμό επισκεπτών, ενώ για το χειμώνα υπάρχει ο εσωτερικός χώρος του παλιού ελαιοτριβείου (θα αναφερθούμε σ’ αυτόν μόλις ξεκινήσει να λειτουργεί τη χειμερινή περίοδο).

Άμεση η πρόσβαση στη θάλασσα και με ειδικές εγκαταστάσεις για πρόσβαση ατόμων με ειδικές ανάγκες, που επιθυμούν να απολαύσουν το μπάνιο τους, ενώ ομπρέλες και ξαπλώστρες προσφέρονται δωρεάν στους λουόμενους.

Η πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα προσφέρει μαγειρευτά φαγητά καθώς και της ώρας, ως και εκλεκτές ποικιλίες θαλασσινών και κρεατικών που συνοδεύονται από διαλεχτά κρασιά, τσίπουρα και αναψυκτικά.

Στο θαυμάσιο μπαρ η εξυπηρέτηση είναι εντυπωσιακή. Εκεί προσφέρονται διάφορα κοκτέιλ και σπιτικά γλυκά που συνοδεύουν τον καφέ, ή άλλα ροφήματα.

Μελωδική ζωντανή μουσική ταξιδεύει μαγευτικά τους επισκέπτες κάθε Παρασκευή και Σάββατο.

Το «ΛΙΘΑΡΙ» είναι μια μονάδα αντάξια του φυσικού κάλλους της περιοχής, που σέβεται τον πελάτη ώστε ο πελάτης να επανέρχεται ξανά και ξανά, φεύγοντας με τις καλύτερες εντυπώσεις.

Αντώνης Ρουμανέας

Έφυγε από τη ζωή ο συμπατριώτης μας ζωγράφος Βαγγέλης Δημητρέας

Έφυγε από τη ζωή στις 19 Ιουνίου, σε ηλικία 85 ετών, ο ζωγράφος Βαγγέλης Δημητρέας, ομότιμος καθηγητής της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ο Βαγγέλης Δημητρέας, με οικογενειακή καταγωγή από τα Σωτηριάνικα της Δυτικής Μάνης, γεννήθηκε στο Μελίσσι Κορινθίας το 1934. Σπούδασε με υποτροφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) της Αθήνας, στο εργαστήριο του Μόραλη (1958-1963). Τα χρόνια της δικτατορίας εργάστηκε στο Παρίσι (1967-1975), όπου, παράλληλα με τη ζωγραφική, παρακολούθησε μαθήματα κοινωνιολογίας της τέχνης στη Σορβόννη και συμμετείχε, καλλιτεχνικά και πολιτικά, στις εκδηλώσεις του παρισινού Μάη του ’68.

Η πρώτη ατομική έκθεσή του στην Αθήνα έγινε το 1969 (Κέντρο Τεχνολογικών Εφαρμογών). Ακολούθησαν ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, τη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Από τα πρώτα έργα του τον ενδιέφεραν οι εκφραστικές δυνατότητες μίας πειθαρχημένης γραφής, με αναγνωρίσιμες μορφές, αλλά χωρίς νατουραλιστικές ευκολίες. Επεξεργάστηκε το εικαστικό ιδίωμά του επιμένοντας στις αυστηρά δομημένες συνθέσεις και στην ακρίβεια του σχεδίου. Αρχικά απέφευγε το χρώμα και προτιμούσε την καθαρή γραφή του μαύρου πάνω στο άσπρο, που ταιριάζει και με το κριτικό περιεχόμενο των έργων του. Αργότερα στράφηκε προς τις τρισδιάστατες κατασκευές με διάφορα υλικά. Στην πιο πρόσφατη ζωγραφική του ασχολήθηκε με θέματα που αφορούν την ιστορική μνήμη και τις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν το πρόσφατο παρελθόν.

Η παρουσία του δεν περιορίστηκε στην εκθεσιακή δραστηριότητά του. Η θεωρητική του κατάρτιση του επέτρεπε από παλιά να συμμετέχει σε συνέδρια με καλλιτεχνικό ή φιλοσοφικό θέμα, να δίνει διαλέξεις και να δημοσιεύει άρθρα και μελέτες σε διάφορα έντυπα. Το ενδιαφέρον του για την κοινωνική λειτουργία της τέχνης εκφράστηκε επίσης από νωρίς, με τη συμμετοχή του στην Ομάδα Τέχνης Α και αργότερα στο Κέντρο Εικαστικών Τεχνών, στην Ομάδα 4+ και στην Ομάδα για την Επικοινωνία και την Εκπαίδευση στην Τέχνη.

Δίδαξε αρχικά (1965 -1967) στο Κέντρο Τεχνολογικών Εφαρμογών (ΚΤΕ). Επιστρέφοντας από το Παρίσι, δίδαξε σχέδιο στη Σχολή Βακαλό και στην ΑΣΚΤ (1981-1985). Το 1984 εκλέχτηκε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης και από το 2002 ήταν ομότιμος καθηγητής της.